WIRGINIA, STANY ZJEDNOCZONE 11 WRZEŚNIA 2001 ROKU
11 września był piękny poranek.
Wyszedłem do pracy później niż zwykle,
bo wstąpiłem do programu emerytalnego CIA.
Pojechałem do centrali, gdzie byłem zastępcą komendanta.
To był smutny dzień. Wiedziałem, że będzie mi tego brakowało.
Nagle zrobiło się zamieszanie.
Z ostatniej chwili. Oto szokujące nagranie na żywo.
To World Trade Center. Mamy niepotwierdzone doniesienia…
Jest drugi samolot.
Kolejny samolot uderzył w World Trade Center.
O mój Boże.
Oglądamy obraz na żywo z Waszyngtonu.
Nad Pentagonem unosi się dym.
United 93, jesteście na 350?
United 93.
Jakieś informacje o United 93?
Tak, jest na ziemi.
- Na ziemi? - Tak.
Kiedy wylądował?
Nie wylądował.
Rozbił się?
Wszyscy uznali, że to Al-Kaida.
Mam na myśli FBI, wojsko, wszystkie…
Bo nie było innych grup, które byłyby tak zorganizowane
i byłyby w stanie zaplanować
i przeprowadzić coś na taką skalę przeciw USA.
Prezydent powiedział: „Chcę, by Amerykanie, wojskowi lub CIA,
urządzili w Afganistanie polowanie na bin Ladena”.
Czternastego zadzwonił szef Centrum Antyterrorystycznego.
„Gary, chcesz poprowadzić pierwszą misję do Afganistanu?”
Powiedział, że nikt nie jest lepiej przygotowany.
„Pracujesz nad tym od lat”.
Zgodziłem się.
Wszyscy w Ameryce chcą odpłacić się tym terrorystom,
a ty proponujesz mi poprowadzenie ataku?
Tak.
Moja żona protestowała. „A emerytura?”.
„Masz 59 lat. Czemu to robisz?”
Washington Post opublikował zdjęcie strażaka.
Miał na sobie mundur,
a po twarzy spływały mu łzy, bo był na pogrzebie.
Podniosłem je i mówię: „Dlatego.”
„Nie mogę inaczej”.
CENTRALNA AGENCJA WYWIADOWCZA
TAJNE
NIEZNANE MISJE SZPIEGOWSKIE
OPERACJA JAWBREAKER
Dziś dzień pamięci w Waszyngtonie i na całym świecie.
Naród oddaje cześć ofiarom, zaginionym i odmienionym na zawsze.
Wszyscy byliśmy w szoku. Cały rząd.
TRZY DNI PO ATAKU
Spotkali się w gabinecie dowodzenia w Białym Domu.
Szef antyterrorystów…
DOWÓDCA CIA
…dyrektor CIA, George Tenet.
Spotkali się, by omówić możliwe rozwiązania.
Wiedzieliśmy, że to robota bin Ladena.
Wiedzieliśmy, że był w Afganistanie,
i że zbudował całą sieć Al-Kaidy.
Wysyłano mnie do Afganistanu,
w tamtym okresie, pomiędzy 1996 a 1999,
na trzy różny misje.
Mieliśmy kontakt z każdym ważnym dowódcą w kraju.
Więc było jasne, że skontaktuję się z nimi podczas tej pierwszej wizyty,
by przekonać ich do współpracy.
Od razu zaczęliśmy planować.
Stworzyliśmy zespół z Centrum Antyterrorystycznym.
Phil Reilly, jeden z najmłodszych starszych oficerów wywiadu…
ZASTĘPCA SZEFA JAWBREAKER
…został zaproponowany na stanowisko mojego zastępcy.
Gadaliśmy dziesięć minut. Uznałem, że się nada.
Słyszałem o Garym Schroenie, zanim go poznałem.
Był bardzo znaną postacią w CIA.
W wydziale Bliskiego Wschodu był niemal legendą.
Dostał najwyższą nagrodę agencji za wydarzenia sprzed 11 września.
Moje emocje nie były zbyt szlachetne.
Byłem zły i zdenerwowany.
Jak wielu innych, chciałem dorwać tych, którzy zaatakowali nasz kraj.
Zemsta była dla mnie motywacją.
Ale szczerze mówiąc, byłem też zaszczycony.
Wiedziałem, że zaproszenie do zespołu było jak wygrana na loterii.
Misję zlecił nam Cofer Black, szef Centrum Antyterrorystycznego.
Mieliśmy nawiązać porozumienie z Sojuszem Północnym w Afganistanie,
dać im do zrozumienia, że przywieziemy tam amerykańskie wojsko
i będziemy współpracować.
Powiedział: „Przygotujcie ich na przyjazd sił specjalnych,
które w końcu się pojawią,
żeby mogli dokonać oznaczenia celów
na liniach frontu przed Kabulem”.
„Gdy pokonacie Talibów, zniszczycie ich i wejdziecie do Kabulu,
znajdźcie bin Ladena i jego dowódców”.
„A kiedy zabijecie bin Ladena,
obetnijcie mu głowę, połóżcie ją na lodzie
i wyślijcie do prezydenta”.
Wyszedłem i spytałem Phila, czy tamten żartował.
Phil odparł, że mówił poważnie.
Ale takie były nasze rozkazy. Więc zaczęliśmy planować akcję.
Miałem świetnego łącznika, Johna.
ŁĄCZNIK, CIA
Był też drugi Phil, dowódca jednostki paramilitarnej.
Gary wybrał Chrisa, najlepszego śledczego w wydziale.
OFICER ŚLEDCZY CIA
Był też były komandos z SEAL.
Znał się na wyburzeniach.
To był wielki, silny mężczyzna.
NAJEMNIK CIA
Wzięliśmy też doktora Phillipsa, który był lekarzem.
Był sanitariuszem w Wietnamie, gdy pracował dla sił specjalnych.
Wiedział, co zabrać w takie miejsce.
Pracowałem nad programem powietrznej obserwacji miejsc,
w których często bywał bin Laden.
To nasz zespół sfilmował bin Ladena…
OBOZY TRENINGOWE AL-KAIDY
…w Tarnak Farms.
Bezzałogowe samoloty, Predatory,
latają nad znanymi obozami Al-Kaidy.
Zdjęcia są transmitowane na żywo do siedziby CIA w USA.
Predator uchwycił więcej niezwykłych zdjęć.
Ta wysoka postać w białych szatach
to według wielu analityków Osama bin Laden.
Więc w razie potrzeby będziemy mogli tam wrócić i go schwytać.
Tym się zajmowałem przed 11 września.
Dziesiątego września wszystko było gotowe.
Mieliśmy polecieć do domu samolotem Lufthansy.
Jedenastego września miał wrócić do domu.
Córka spytała, gdzie tata.
ŻONA DAVIDA PHILLIPSA
„Już leci”.
Na Grzbiecie Śródatlantyckim ogłoszono,
że zamykają przestrzeń powietrzną.
Dr Phillips utknął w Nowej Fundlandii.
Samoloty zostały uziemione, a on z nimi.
Było dla nas ważne, aby go odzyskać.
Zadzwonił Dave. Spytałam, kiedy wróci do domu.
Uznałam, że wkrótce wylecą.
Powiedział, że nie wraca. „Lecą po mnie samolotem”.
„Zobaczymy się pewnie za miesiąc lub dwa”.
Sue bywała w agencji.
Od razu wiedziała, dokąd pojadę.
Byłem związany z Afganistanem od 1980 roku, więc wiedziała.
Okazało się, że polecimy tam helikopterem.
To był helikopter należący do CIA.
Załoga składała się z trzech osób, więc było nas dziesięcioro
i w takim składzie mieliśmy wlecieć na terytorium Afganistanu.
Wyglądaliśmy jak gang zza wzgórza.
Robiliśmy już podobne rzeczy w różnych miejscach na świecie.
GRUPA JAWBREAKER
Co ciekawe, CIA dysponuje magazynem,
w którym są wszystkie znane bronie.
I to w dużych ilościach.
Mieliśmy po dziesięć sztuk każdej broni
i tyle różnej amunicji, ile uznano za konieczne.
Myślałem, że dostaniemy też mundury.
Ale CIA ich nie miało, więc kupiliśmy je w miejscowym sklepie militarnym.
Było nas trzech. Mieliśmy wielki wózek pełen rzeczy.
Jedna z kobiet zapytała, dokąd jedziemy.
Mówię, że w góry. A ona „Gdzie?”.
Powiedziałem, że za granicę.
Popatrzyła dziwnie.
Wzięliśmy też trzy miliony dolarów w gotówce.
Gotówka była kluczowa, a te trzy miliony były konieczne,
by przekonać przywódców do naszych racji.
Potrzebowaliśmy gotówki, by prowadzić ofensywę.
DUSZANBE, TADŻYKISTAN 19 WRZEŚNIA 2001 ROKU
Ruszyliśmy w drogę na pokładzie Mi-17, naszego rosyjskiego helikoptera.
Dostaliśmy pozwolenie na wjazd do Afganistanu 26 września.
Lecieliśmy przez przełęcz Andżuman.
Tak się złożyło, że ten helikopter został wcześniej przerobiony.
Mówię o tym, bo nie był w dobrym stanie.
Gdy się wznosiliśmy, słychać było warczenie silnika.
Zaczynał się męczyć,
bo powietrze się rozrzedziło i siła nośna była coraz mniejsza.
Komunikowali się przez radio na wewnętrznym kanale
z naszym łącznikiem.
Nie wiedzieli, czy damy radę.
Mogło się nie udać.
Pułap praktyczny helikoptera jest o wiele niższy niż pięć kilometrów.
Ta maszyna miała wielki problem, by pokonać góry w Hindukuszu.
Walczyła o to, aby się utrzymać.
Gdy zaczęliśmy się obniżać, dźwięk silnika ucichł
i wszyscy się ucieszyli.
Za przełęczą odetchnęliśmy z ulgą. Zeszliśmy do doliny Pandższeru.
DOLINA PANDŻSZERU, AFGANISTAN 26 WRZEŚNIA 2001 ROKU
Było około 14.30 po południu.
Gdy wysiadłem,
stało tam dziesięciu czy jedenastu Afgańczyków.
Z Sojuszu Północnego.
Rozpoznałem pięciu, a oni poznali mnie.
Poznaliśmy się podczas poprzednich wizyt.
OFICJALNY OPERATOR KAMERY SOJUSZU PÓŁNOCNEGO
Wszyscy się cieszyliśmy,
że Amerykanie zaangażują się w tę wojnę.
Cieszyliśmy się, że to będzie wojna międzynarodowa
i że świat zainterweniuje na naszym podwórku.
Powiedzieli: „Jesteśmy gotowi do ataku na Afganistan,
ale chcemy zrozumieć wasz punkt widzenia”.
„Jakie jest wasze stanowisko? Wchodzicie w to czy nie?”
Sojusz Północny był zjednoczony w walce przeciw talibom i Al-Kaidzie.
Ale pod wieloma względami był też dość kruchy,
bo w jego skład wchodziły różne grupy etniczne Afganistanu.
Talibowie kontrolowali wtedy trzy czwarte kraju.
To był 2000 czy 2001 rok.
SOJUSZ PÓŁNOCNY TALIBOWIE
Ale nie mogli zdobyć Doliny Pandższeru.
Sytuacja była patowa.
Ahmad Szah Masud dysponował armią około 8000 wojowników.
Wojownicy Sojuszu Północnego są świetni w tym, co robią.
To ich dolina. Nie wpuszczą talibów bez walki.
Masud Chalili był przyjacielem Ahmada Szaha Masuda.
Byli jak bracia.
Al-Kaida,
bin Laden, Zawahiri.
Wszyscy byli w Afganistanie.
Talibowie przeszli do brutalnej ofensywy.
Zaczęli zabijać.
Wszystkie kobiety zastanawiały się:
„Czy teraz przyjdą po mnie?¨
„By mnie zabić?”
„By popchnąć mnie
i mojego brata?”
Komandor Masud powiedział: „Musimy ostrzec świat”.
PARYŻ, FRANCJA 4 KWIETNIA 2001 ROKU
Pojechaliśmy do Francji.
Był tam pierwszy raz.
We Francji został zaproszony przez Unię Europejską.
Powiedział tam coś bardzo ważnego.
Talibowie, którzy działają w Afganistanie…
ŹRÓDŁO: UE
…mają bardzo konkretną wizję i interpretację islamu.
Grupy, które ich wspierają,
w tym ludzie Osamy bin Ladena oraz reżim w Pakistanie,
mają podobne cele.
Pragnę podkreślić, że zamiary tych grup
nie ograniczają się do Afganistanu.
Ich celem jest wyjście poza Afganistan.
W świat.
Masud ujawnił prawdziwe oblicze talibów,
Al-Kaidy, i bin Ladena wobec społeczności międzynarodowej.
DOLINA PANDŻSZERU 9 WRZEŚNIA 2001 ROKU
Dwaj Arabowie, którzy byli powiązani z Al-Kaidą bin Ladena w Europie,
podszyli się pod dziennikarzy i przybyli do Afganistanu z kamerą.
NAGRANIE CIA
Były w niej materiały wybuchowe.
Dziewiątego września
w końcu udało im się spotkać z Ahmadem Szahem Masudem,
przywódcą Sojuszu Północnego i wrogiem talibów.
Komandor usiadł obok mnie, ramię w ramię.
„Najpierw podajcie mi pytania”.
Było dokładnie 15 pytań, a osiem dotyczyło Osamy bin Ladena.
Potem włączyli kamerę.
Zdetonowali bombę.
Byłem ciężko ranny.
Otworzyłem oczy po…
czterech, pięciu dniach.
Moje pierwsze pytanie brzmiało: „Jak to? Co z moim przyjacielem?”
Zginął.
To był dziewiąty września, około jedenastej rano…
zmarł mi na kolanach.
Zginął.
Afganistan stracił syna.
Świat stracił uczciwego człowieka.
Bin Laden zawarł wcześniej układ z przywódcą talibów, mułłą Omarem.
„Dam ci pieniądze w zamian za schronienie.
Tu, w Kandaharze i w kraju”.
Mułła Omar się zgodził.
Bin Laden wiedział, że jeśli zabije Ahmada Szaha Masuda,
to pozbędzie się największego wroga talibów w Afganistanie.
Bin Laden powiedział Omarowi, że jego ludzie dokonali ataku.
„Teraz Amerykanie będą chcieli mnie dopaść,
a tym zgodziłeś się, bym został w Afganistanie”.
Więc kiedy bin Laden sprowadził na Afganistan gniew USA,
mułła Omar nie mógł go wyrzucić, bo zabraniały mu tego własne zasady.
Śmierć Ahmada Szaha Masuda zjednoczyła Sojusz Północny.
Teraz nie było już wątpliwości,
po czyjej stronie staną.
To ich przekonało.
A nasza siódemka od razu zabrała się do pracy.
Najpierw rozbiliśmy obóz w udostępnionym nam domu.
Byliśmy czubkiem włóczni. Nie było tam nikogo innego.
Powodem, dla którego wojsko USA nie pojechało z nami było to,
że nie mieli zdolności poszukiwawczych i ratowniczych.
Nie chcieli wysyłać żołnierzy w miejsce, z którego ich nie uratują.
Byliśmy taką grupą macho.
Ale zdawaliśmy sobie sprawę z ryzyka.
Mogliśmy stamtąd uciec tylko helikopterem.
Gdyby helikopter się zepsuł lub utknął,
musielibyśmy iść pieszo.
A to była długa droga przez góry w kierunku Pakistanu.
Próbowaliśmy ustalić,
kto będzie przewodził nowym strukturom bez Ahmada Szaha Masuda.
GENERAŁ FAHIM
PRZYWÓDCA SOJUSZU PÓŁNOCNEGO
Generał Fahim, który był wtedy przywódcą Sojuszu,
był zupełnie inny niż Ahmad Szah Masud.
Ale był wojownikiem i obiecał nam współpracę.
Pojechaliśmy na spotkanie. Była tam grupa starszych dowódców.
Usiedliśmy, a ja miałem ze sobą…
250 tysięcy dolarów.
Powiedziałem dowódcom Sojuszu Północnego w Dolinie,
że nie chcę słuchać o ich różnicach politycznych i etnicznych.
Pod rządami Ahmada Szaha Masuda byliście zjednoczeni.
To ja mam pieniądze,
i to dużo, ale to pieniądze na konkretne cele.
Bez współpracy nie dostaniecie ani grosza.
Pieniądze wydawano według potrzeb.
Trafiały do różnych przywódców. Wszystko dostarczał nasz zespół.
Zorganizowaliśmy centrum fuzyjne.
Było to kilku ludzi z CIA
i analitycy wywiadu Sojuszu Północnego.
Ci ludzie badali zebrane informacje
lub słuchali radia Talibów i przekazywali nam, co się dzieje.
Taktyczne sprawy.
Gdzie są talibowie? Co robią? Co się dzieje?
Bywało niebezpiecznie.
Gdyby ktoś wpadł w zasadzkę talibów lub Al-Kaidy,
był praktycznie stracony.
Bo byliśmy Amerykanami.
Musieliśmy się z tym zmierzyć.
Jednym z naszych zadań były wyjazdy w teren,
by namierzać linie frontu za pomocą GPS-u.
Wysłaliśmy oddział do Kunduz.
Kunduz to miejsce, w którym latały rakiety i było wiele walk.
AFGANISTAN
Drugi oddział pojechał na południe, na wzgórza nad Bagram.
LĄDOWISKO BAGRAM — BAZA
Mieliśmy nadzieję zdobyć lądowisko Bagram…
a potem spróbować przejąć Kabul.
Na tym polegała nasza misja.
Przez pierwsze cztery tygodnie oznaczaliśmy pozycje wroga.
Z pomocą miejscowych, map,
dalmierzy laserowych i innych technik
udało nam się poznać wszystkie pozycje wroga,
a potem przekazać je do CIA w raportach,
które od razu trafiły do armii USA.
RÓWNINA SZOMALI, AFGANISTAN 7 PAŹDZIERNIKA 2001 ROKU
Błagaliśmy o naloty na równinę Szomali.
Mieliśmy telewizor na dziedzińcu. Włączyliśmy CNN.
I CNN ogłosiło, że amerykańskie wojsko rozpoczęło bombardowania.
Na mój rozkaz amerykańskie wojsko rozpoczęło naloty powietrzne
na obozy szkoleniowe Al-Kaidy
i obiekty wojskowe reżimu talibów w Afganistanie.
Tamtej nocy Phil i ja staliśmy na dachu
i obserwowaliśmy góry przed Kabulem.
To było z 50 kilometrów dalej, ale były niskie chmury.
Mówiliśmy, że gdy uderzą bomby, zobaczymy światło na chmurach.
W końcu zobaczyliśmy błysk. Pomyśleliśmy, że teraz się zacznie.
Ale to było tyle.
Szczerze mówiąc, te pierwsze naloty nie były oszałamiającym pokazem siły.
Myślę, że nie chcieli wyrządzić krzywdy cywilom.
Byliśmy zaniepokojeni, Sojusz Północny też.
Gdzie ta potęga USA?
Wszyscy byli zadowoleni i szczęśliwi,
że w końcu zaczęła się wojna z talibami.
Ale nasi żołnierze nie byli zadowoleni z ataków USA.
Zamiast skupić się na liniach frontu w Kabulu,
na liniach frontu w Mazar-i Szarif czy w Tachar,
zaczęli bombardować wszystko,
co wyglądało na magazyny czołgów,
warsztaty dla aut wojskowych, tereny treningowe, koszary czy magazyny.
Bombardowanie tych miejsc było stratą czasu i środków.
Grupa Alfa była w Mazar-i Szarif.
To była grupa wywiadowcza, bardzo podobna do naszej.
Mówili o nich „żołnierze konni”.
Na północy istniały grupy oporu…
PRZYWÓDCA GRUPY ALFA
…które walczyły w górach, za linią frontu z talibami.
Tam mieliśmy się udać.
GENERAŁ DOSTUM DOWÓDCA UZBEKÓW
Abdul Raszid Dostum jest często określany mianem wodza.
Prawda jest taka, że był przywódcą plemiennym.
Był przywódcą afgańskiej grupy etnicznej znanej jako Uzbecy.
Pod władzą talibów bojówki stały się grupą oporu.
Dostum miał bojowników w całym kraju,
ale miał też coś, co można nazwać gwardią pretoriańską.
Miał ochroniarza, który wszędzie z nim podróżował.
Jeźdźcy przybywali w chmurze pyłu.
Dostum powiedział nam: „Tu jest trochę inaczej”.
„Dla nas koń to transporter opancerzony”.
Jeździłem jako dzieciak.
Dorastałem na farmie, więc to nic takiego.
Reszta zespołu nie miała tak łatwo.
Nasze zadanie polegało głównie na tym,
by pełnić funkcję zwiadowców dla sił specjalnych USA.
Zwiadowcy ruszają w teren przed wszystkimi innymi,
by zapewnić wojsku bezpieczny wjazd do Afganistanu.
Jestem generał John Mulholland, były oficer sił specjalnych.
Miałem zaszczyt dowodzić Piątą Grupą Sił Specjalnych w 2001 roku.
Naszym pierwszym zadaniem było stworzenie zespołu
z członków CIA i służb specjalnych.
Rozmawialiśmy z płk. Mulhollandem.
Kilkukrotnie próbował wysłać dwa helikoptery Black Hawk
nad Przełęcz Andżuman
i dotrzeć do Doliny.
Dwa razy była zła pogoda.
Było mroźno i padał śnieg, więc musieli zawrócić.
DOLINA PANDŻSZERU, AFGANISTAN 19 PAŹDZIERNIKA 2001 ROKU
Zespół ODA 555 składał się z 12 żołnierzy i dwóch helikopterów.
Z jakiegoś powodu nie wylądowali w naszej strefie lądowania.
Ich helikoptery wylądowały po przeciwnych stronach rzeki Pandższer.
Nie było komitetu powitalnego, czyli nas.
Nikt im nie powiedział, że wszystko gra.
Po prostu poszliśmy tam, gdzie myśleliśmy, że będą.
Komandos Hal nie mógł się oprzeć. Przed nim była woda.
Wskoczył do rzeki, przepłynął ją wpław
i znalazł pierwszy zespół.
Miałem na sobie białą kurtkę i czapkę z daszkiem.
Machałem do nich i krzyczałem: „Jesteśmy z CIA. Nie strzelajcie”.
Podeszli do nas. Powiedziałem: „Jestem Gary Schroen”.
„Jestem z CIA. Przyszliśmy was powitać”.
Na miejscu były 24 Zielone Berety, 12 tu i 12 tam.
Tamci dołączyli do grupy Alfa,
do JR Seegera i innych,
by współpracować z Dostumem i innymi oddziałami na tamtym obszarze.
DOLINA PANDŻSZERU GRUPA JAWBREAKER
MAZAR-I SZARIF GRUPA ALFA
Zadaniem tej jednostki sił specjalnych
było laserowe wyznaczanie celów na polu walki.
Amerykańskie samoloty widziały tę wiązkę lasera,
a tym samym punkt wyjścia.
Mieli zbombardować punkt końcowy, bo był to cel o dużej wartości.
Dostali SOFLAM.
Dostum wymyślił to tak,
że nawiązywał kontakt z wrogiem, który był przed nami.
Mówił im: „Jesteście po stronie przegranych”.
Ale w mniej grzeczny sposób.
Zazwyczaj spotykało się to z wyjątkowo chamskimi odpowiedziami.
Wtedy zwracał się do naszych kolegów z sił specjalnych.
Mówił im: „Musicie zrobić tam nalot”.
Wtedy siły powietrzne lub marynarka
zrzucały amunicję naprowadzaną laserowo dokładnie w tamtym miejscu.
Wtedy zwykle zmieniali zdanie.
Wystarczyło, że zobaczyli, jak niszczymy ich kolegów,
by zrozumieli, że są po złej stronie i dołączyli do nas.
Mówiliśmy, że Afganistan to miks Mad Maxa i Gwiezdnych Wojen.
Wykorzystywaliśmy dosłownie starożytne metody walki i jazdę konną.
I łączyliśmy je z technologią XXI wieku:
naprowadzaniem laserowym i precyzyjną amunicją.
Ale w listopadzie sytuacja była już jasna.
Gary był potrzebny w Waszyngtonie,
bo miał najlepsze pojęcie o sytuacji w terenie.
Prezydent Bush i inni mieli na to ogromny apetyt.
Wyjechałem z Doliny bodajże czwartego listopada.
A 31 listopada przeszedłem na emeryturę.
Czwartego grudnia podpisałem umowę z antyterrorystami.
Poproszono mnie o pomoc w Centrum Antyterrorystycznym.
W dziale operacji specjalnych.
Wróciłem jako szef operacyjny, by dorwać Al-Kaidę.
Operowaliśmy z bazy w Waszyngtonie.
Powierzyliśmy operację Jawbreaker kolejnemu zespołowi.
Jego szefem był Gary Berntsen.
Niektórzy zostali, by zachować ciągłość.
MAZAR-I SZARIF, AFGANISTAN 10 LISTOPADA 2001 ROKU
Przeprowadzaliśmy spore naloty na pozycje obronne talibów.
Przedarli się przez ostatnią linię obrony talibów
na północnych zboczach Hindukuszu.
Mieli otwartą drogę do Mazar-i Szarif.
Talibowie po prostu porzucili Mazar-i Szarif.
Nie musieliśmy o nie walczyć.
W Mazar-i Szarif były tłumy ludzi,
którzy cieszyli się ze zniknięcia talibów.
To było wspaniałe uczucie.
Wiedzieliśmy, że to jeszcze nie koniec. Ale i tak był to bardzo miły moment.
Rozmawiałem z Garym i jego zespołem.
Jechał z północnego wschodu na południowy zachód, w kierunku Kabulu.
Mieliśmy wyzwolić Kabul.
Kabul był stolicą.
Był nią przed rządami talibów i pozostaje nią do dziś.
Władca stolicy rządzi krajem.
Dlatego odzyskanie jej miało kluczowe znaczenie dla nowego rządu.
Talibowie wycofali się z Kabulu już pierwszej nocy po naszym ataku.
Widziałem z mojej pozycji, że wyjeżdżali w konwojach.
KABUL, AFGANISTAN 14 LISTOPADA 2001 ROKU
Czternastego rano generał prowadził swoje oddziały.
Powiedział członkom grupy CIA,
która podążała za nim podczas bitwy na równiny Szomali,
„Wejdę tam, a wy zaczekajcie”.
Powiedzieli mu: „Nie, idziemy z wami”.
Nasz zespół i ludzie z sił specjalnych zaczęli podążać za generałem.
Po prostu tam wjechał.
Był pierwszym członkiem Sojuszu, który dostał się do miasta.
Tego samego dnia, gdy rozpoczął się atak na siły talibów,
byłem na pierwszej linii frontu na Drodze Północnej.
Jechaliśmy w stronę Kabulu.
Czołgi jechały przodem, a za nimi piechota.
Wziąłem kamerę, wsiadłem do czołgu i ruszyliśmy.
Nie trwało to długo.
Nie było żadnego oporu.
Gdy Sojusz Północny wkroczył do Kabulu,
ludzie wyszli na ulice.
John Mulholland podniósł mnie, mocno uściskał i złamał mi dwa żebra.
Tak bardzo cieszył się, że Kabul w końcu upadł.
Pomyślmy o operacji Jawbreaker.
Stanęli do walki z talibami i udało im się ich pokonać…
w niecałe dwa miesiące.
To coś niesamowitego.
Największym rozczarowaniem był fakt, że bin Laden uciekł.
W tamtym czasie zespół Berntsena
wytropił bin Ladena w regionie Tora Bora w Afganistanie.
Na pewno tam był. Uciekł przez granicę.
BIN LADEN ZBIEGŁ
Próbowaliśmy go zatrzymać.
Pakistan miał na granicy 4000 żołnierzy.
Może i tak. Ale udało mu się uciec.
Gdy już wiedzieliśmy, że Kabul upadł,
ostatnią rzeczą, którą musieliśmy zrobić, było zdobycie Kandaharu, ojczyzny talibów.
I zrobiliśmy to na początku grudnia.
Prawie wszystkie zespoły zgłosiły kapitulację ze strony talibów.
Talibowie zakazali tak wielu rzeczy,
w tym muzyki, zabawy i wszystkiego,
co normalna cywilizacja uważa za podstawy życia.
Teraz je odzyskali.
Mężczyźni ustawiali się w kolejkach, by zgolić brody.
Rodziny, które ukryły swoje radia,
lub je zakopali, odkopywali je i włączali muzykę.
Dzieciaki znów grały w piłkę.
Odnieśli sukces,
bo po miesiącu udało im się rozprawić z talibami.
Nie mogłem uwierzyć, że opuścili Afganistan.
Tak. O mój Boże.
To był wspólny front przeciwko globalnemu wrogowi.
Hamid Karzaj został tymczasowym prezydentem.
To był początek nowego Afganistanu.
Prezes Karzaj to zdeterminowany przywódca.
Jego rząd odzwierciedla nadzieje wszystkich Afgańczyków
na lepszą przyszłość.
Stany Zjednoczone zdecydowanie popierają tymczasowy rząd prezesa Karzaja.
- Witamy w Waszyngtonie. - Dziękuję.
Udało nam się udowodnić,
że można było pozwolić na to,
by Afgańczycy sami się z tym uporali.
Wiele na tym zyskaliśmy. Choćby edukację.
Utworzono 300-tysięczną armię.
Zbudowano szkoły, drogi, szpitale.
I zdobyliśmy inną ważną rzecz…
wolność.
Nie dlatego, że Ameryka kazała nam być wolna.
Ale dlatego, że dostaliśmy szansę,
by pokazać nasze prawo do wolności.
Właśnie to zyskaliśmy.
To będzie długa wojna.
Znamy to z historii konfliktów zbrojnych w Afganistanie.
Najpierw jest sukces,
a potem następują lata bezczynności i ostateczna porażka.
Nie powtórzymy tego błędu.
Po ponad 13 latach
amerykańska misja bojowa w Afganistanie dobiegła końca.
Czas sprowadzić naszych żołnierzy do domu.
Zakończyliśmy 20 lat wojny w Afganistanie.
To najdłuższa wojna w historii USA.
Tysiące Afgańczyków uciekło na lotnisko w Kabulu,
próbując opuścić Afganistan dzień po przejęciu władzy przez talibów.
Terror rządów talibów znów ogarnia cały kraj.
I to nawet bardziej niż w 2001 roku.
Co noc modlę się za mieszkańców Afganistanu.
Mam 61 lat i do końca życia będę nosił na sobie ten czarny znak.
I chyba nigdy się go nie pozbędę.
Tak jak niektórzy weterani z Wietnamu.
W 1975 roku byłem młody.
Nie wiem, co oznaczał dla nich upadek Sajgonu.
I nie mam pojęcia, jak nasz kraj to zniesie.
To, co zrobiliśmy.
Będziemy musieli tam wrócić.
Na horyzoncie widać nowych wrogów.
Dwadzieścia lat i co z tego?
Tyle zrobiłeś i co ci to dało?
Kiedy wspominam to, co się wydarzyło,
myślę o moim przyjacielu, Masudzie Chalilim.
I gdyby zobaczył, co się stało z tym krajem,
dla którego tyle poświęcił…
Gdybym powiedział mu: „To koniec”.
Ja nic już nie mogę zrobić.
To okropne.
Spójrzcie na 43 lata historii tego nieszczęsnego narodu.
Ciągłe okresy bez pokoju.
Okresy bez świętowania.
Okresy nieszczęścia.
Okresy wojny.
Oczekujemy, że Europa, NATO i Stany Zjednoczone
zapewnią pomoc finansową, finansową i wojskową
do nowo powstałych sił oporu.
By dzisiejsza młodzież, jak Ahmad Masud, który poszedł w ślady ojca,
i inni młodzi dorośli mogli odbudować państwo Afganistan
i stworzyć nowoczesny kraj dla jego mieszkańców
i przyszłych pokoleń Afgańczyków.
W naszej kulturze zapisane jest,
by zawsze mieć nadzieję,
by kochać
i się nie poddawać.
PAMIĘCI GARY'EGO SCHROENA 6 LISTOPADA 1941 — 1 SIERPNIA 2022
W TYM SEZONIE
NIEZNANYCH MISJI SZPIEGOWSKICH
Noriega wykorzystał Panamę jako punkt tranzytowy dla narkotyków.
Wiedzieliśmy, że nie możemy na to pozwolić.
I tak zaczęło się polowanie.
Oleg Gordijewski, radziecki oficer KGB,
to jeden z najlepszych szpiegów, którzy pracowali dla MI6.
Nie przyszło mi do głowy, że mógł pracować dla Brytyjczyków.
Inaczej bym go zastrzelił.
Istnieje związek między Szarymi Wilkami i niedoszłym zabójcą papieża.
Chciałem zabić papieża i popełnić samobójstwo.
Zginęło 11 zakładników.
Golda Meir wzywała do zemsty.
Podstawową zasadą było strzelaj i milcz.
SZPIEDZY TALIBÓW
CIA nigdy nie działała w ten sposób.
Nie prowadziliśmy współpracy z ludźmi po stronie wroga.
Na dnie Północnego Pacyfiku są trzy głowice nuklearne.
K-129 to okręt wojenny, który zatonął.
Zainteresował dziennikarzy z Los Angeles Times.
Pod pewnymi względami było to bardziej skomplikowane niż lot na Księżyc.
NIEZNANE MISJE SZPIEGOWSKIE
Napisy: Marta Racka