PALENQUE MEKSYK
To wyjątkowy dzień w kalendarzu Majów.
Równonoc wiosenna, kiedy słońce rozpoczyna nie tylko nowy dzień,
ale i nowy cykl życia.
Kiedy słońce wyłania się sponad drzew,
jego promienie oświetlają majestatyczną świątynię.
Świątynia Słońca to naprawdę stosowna nazwa.
Jestem zaszczycony, mogący być tu w świetle słońca.
Doświadczam tu więzi między duchowością a nauką
od dawna zapomnianej we współczesnym świecie.
W pewnych momentach roku, takich jak ten,
wschodzące słońce nie tylko oświetla schody świątyni.
Architektura Majów to skarbnica starożytnej wiedzy
łącząca niebo i ziemię.
Budowla powstała tak, by prowadzić promienie słońca
do konkretnych, przystosowanych pomieszczeń.
Podczas przesilenia zimowego słońce wschodzi ponad górskimi ruinami
i rzuca światło przez wejście do świątyni.
W przeszłości zapewne stał tu kapłan i kąpał się w promieniach.
Pół roku później, w trakcie przesilenia letniego,
promienie porannego słońca zahaczają o piramidę,
a do rogu pomieszczenia dostaje się mocne pasmo światła.
W trakcie obu równonocy słońce wstaje ponad zagłębieniem w terenie
na wschodnim horyzoncie i rzuca światło przez wejście.
Kąt padania jest tak precyzyjny, że przez około 40 minut
promienie rozświetlają wnękę świątyni.
Takie widowisko musiało wzbudzać podziw we wszystkich, którzy go doświadczyli.
To wyjątkowa chwila nie tylko dla starożytnych Majów.
Palenque to symboliczne miejsce.
Praktyki religijne mają tu odbicie w architekturze
oraz dostosowanym krajobrazie.
To przemawia do ludzi nawet dziś.
Kultura Majów w Palenque wciąż żyje.
Majski kapłan Nicolás López Vázquez przeprowadza tu rytuały
od dziesiątek lat.
Ten rytuał reprezentuje równonoc wiosenną.
To bardzo ważny moment.
Dlatego zbudowali te świątynie.
Są niczym więź z całą planetą.
Zdaje się, że cały ten kompleks został zaprojektowany
z myślą o cudownej harmonii wszechświata.
Więc dlaczego poświęcali taką uwagę niebiosom?
I jak zdobyli tę zaawansowaną wiedzę astronomiczną?
Czy może być to spuścizna po starszej cywilizacji,
która zostawiła po sobie ślady w obu Amerykach?
PREHISTORYCZNA APOKALIPSA AMERYKI
W sercu Palenque stoi imponujący gmach
zwany pałacem.
Ponad nim wznosi się intrygująca konstrukcja,
wyjątkowa w świecie Majów, wielopiętrowa wieża.
Badacze mają podzielone opinie co do jej przeznaczenia.
Zagadkę stanowi dach.
Dach, który tu dziś widzimy, to współczesna
i być może nieprawidłowa rekonstrukcja.
Wczesne fotografie z wykopalisk ukazują zrujnowaną wieżę bez dachu.
Czy kiedykolwiek był na niej dach?
Na szczycie wieży mogła znajdować się platforma obserwacyjna,
co tłumaczyłoby to, co znaleziono w środku.
W środku znajduje się pomieszczenie z symbolami
reprezentującymi prawdopodobnie najważniejszą planetę dla Majów, Wenus.
Na podstawie zapisków Majów potwierdzono,
że niniejszy symbol faktycznie reprezentuje
najjaśniejszą planetę na nocnym niebie.
Czy tę wieżę zbudowano z myślą o potrzebach astronomów?
Intuicja podpowiada mi, że jej celem była obserwacja nieba.
A jeśli takie było jej przeznaczenie,
zapewne nie miałaby dachu.
Symbole Wenus wewnątrz wieży
sugerują, że właśnie taki był jej cel.
Spośród wszystkich ciał niebieskich czemu skupili się na Wenus?
Może być to związane z jedną z najważniejszych postaci mitologii Majów.
Bogowie majskiej kosmologii często występowali z ludzkimi cechami.
Czasem byli dzięki temu urzekający, czasem przerażający, a czasem tajemniczy.
Bóg Kukulkan był niegdyś człowiekiem
i łączył w sobie wszystkie powyższe cechy.
Utożsamiano go z najjaśniejszą planetą na niebie.
Według tradycji Kukulkan przybył tu po wielkim kataklizmie
w towarzystwie świty.
W swej mądrości nauczył ludzi zasad prawa,
organizacji cywilizacji, upraw kukurydzy
oraz budowy wielkich kamiennych pomników.
Nawet po jego odejściu
Kukulkan był wciąż wielbiony na niebie,
na którym widniał w formie planety, którą dziś nazywamy Wenus.
W świecie Majów
znajdujemy inne reprezentacje Kukulkana.
W pewnym miejscu pamięć po nim łączy się
z kluczowym momentem równonocy wiosennej.
Świątynia Kukulkana w Chichén Itzá na Jukatanie.
Zazwyczaj pod tą piramidą
widzimy północne schody przyozdobione głową węża.
Reszta balustrady nie ma żadnych dodatkowych elementów.
Ale w równonoc wiosenną, kiedy słońce zaczyna zachodzić,
róg idealnie ustawionej piramidy rzuca na schody cień,
który wygląda jak ciało węża.
Kamienna głowa węża
łączy się z cieniem tworzącym jego ciało.
To symbol Kukulkana.
W innych częściach Meksyku nosił jeszcze lepiej znane dziś imię.
Quetzalcoatl.
Oba imiona oznaczają „opierzonego węża”.
Wyobrażam sobie, że Kukulkan był podróżnikiem,
który dostosowywał swe imię do konkretnych miejsc.
Poznaliśmy podobną postać w Peru o imieniu Wirakocza.
W Mezopotamii zwano go Oannes,
a w Egipcie – Ozyrys.
Ale historia się nie zmienia.
Potężne postacie, które pojawiają się po globalnej katastrofie
i wręczają starożytnym ludziom dary cywilizacji.
Utożsamianie bohatera Majów z planetą Wenus
może tłumaczyć, dlaczego tak starannie śledzili jej ruch po nocnym niebie.
Ich badania tej planety są imponujące.
Raz na około 584 dni
Wenus pojawia się w tym samym miejscu.
Majowie dokonali starannych obliczeń, by wyznaczyć moment,
w którym dochodzi do koniunkcji Ziemi i Wenus.
Posłużyli się przy tym
swoją nadzwyczajną technologią,
która, jak dzieła starożytnego Peru
czy farmakologia starożytnej Amazonii,
może być częścią dziedzictwa
po tajemniczej prehistorycznej cywilizacji.
Dr Edwin Barnhart bada tajemnice Palenque od ponad 25 lat.
Jako jedna z nielicznych osób na świecie
potrafi odczytywać zapiski starożytnych Majów.
Odczytujemy te symbole z góry do dołu, w dwóch kolumnach.
Pierwsze dwie czyta się od prawej do lewej i od góry do dołu,
a trzecią i czwartą czytamy tylko od góry do dołu.
Jak wygląda system liczbowy Majów względem współczesnego?
Nasz system jest podobny.
Używamy systemu dziesiętnego.
Możemy zapisać niemal każdą liczbę
przy pomocy dziesięciu cyfr,
od zera do dziewięciu.
Gdy doliczamy do dziesięciu,
stawiamy jedynkę przed zerem.
Ich system opiera się na liczbie 20.
To system kresek i kropek przypominający alfabet Morse’a.
Symbol muszli reprezentuje zero.
Kropka to jeden, kreska to pięć.
Czyli trzy kreski i cztery kropki to 19.
Żeby zapisać 20, wpisują zero z kropką powyżej.
To system pozycyjny, który pozwolił im posługiwać się matematyką.
Nasz system pozwala nam liczyć do nieskończoności,
ale wymaga dziesięciu symboli.
Majowie potrzebowali do tego tylko trzech.
Pod tym względem ich system jest o wiele bardziej elegancki.
Majowie używali nie tylko cyfry zero, ale i systemu pozycyjnego.
Starożytni Grecy i Rzymianie,
mimo wielu osiągnięć, nie znali tych pojęć.
Rzymianie dokonali wielu wielkich rzeczy,
ale ich system liczbowy był kiepski. Dlatego potrzebowali liczydła.
Zaawansowany system liczbowy Majów był nie tylko zgrabniejszy.
Ich astronomowie
obliczali za jego pomocą ruch ciał niebieskich.
takich jak Wenus, Słońce czy Księżyc, i to ze zdumiewającą dokładnością.
Ich wiedza matematyczna miała kluczowe znaczenie
dla jednego z ich najbardziej imponujących wynalazków.
Najbardziej zagadkowym osiągnięciem Majów
był ich precyzyjny system mierzenia czasu,
który wykorzystali, tworząc jeden z najbardziej szczegółowych kalendarzy
w historii ludzkości.
To niezwykle skomplikowany kalendarz.
Czy mógłbyś mi go uprościć? Na czym polega?
Jak wiesz, rok słoneczny ma 365 dni.
Tak.
Ich podstawowy kalendarz miał 260 dni,
ale mieli też niecykliczny kalendarz zwany długą rachubą.
Majowie śledzili ważne daty, posługując się trzema kalendarzami.
Każdy z nich miał inny cel.
Ich święty kalendarz śledził cykl podzielony na 20 grup po 16 dni.
Czyli w sumie 260 dni.
Ich drugi kalendarz śledził rok słoneczny
podzielony na 18 grup po 20 dni
i jedną pięciodniową, co razem daje 365 dni.
Łącząc te dwa kalendarze stworzyli unikalną nazwę dla każdego dnia
cyklu powtarzanego co 52 lata.
Ale to, co najbardziej wyróżnia system Majów, to ich trzeci kalendarz
zwany długą rachubą,
który śledził o wiele dłuższe okresy.
Opowiedz mi o długiej rachubie.
Czym jest? Jak działa?
Czemu ma służyć?
Jest interesujący, ponieważ Majowie śledzili cykle,
ale ten jeden kalendarz jest linearny.88
Ciągnie się w nieskończoność w obu kierunkach czasu.
Symbole długiej rachuby
mierzą nie tylko lata, dekady i stulecia, ale całe milenia,
sięgając daleko w przeszłość i przyszłość.
To prawda, że większość zapisków Majów dotyczy kalendarza?
Tak. Mamy tu idealny przykład.
Wszystkie zapiski z kreskami i kropkami to informacje kalendarzowe.
Dwie trzecie wszystkich zapisków Majów to symbole kalendarza.
Może tłumaczyć to fakt,
że Majowie wierzyli w powtarzalne cykle stworzenia i zniszczenia.
Ich cykl miał być czwartym.
Przypominają w tym lud Hopi,
który wierzył, że żyje w czwartym świecie.
Ale Majów wyróżnia to, że ich cykle zawierają konkretne daty
śledzone przy pomocy długiej rachuby.
A to?
To piękny obraz.
Jako jeden z nielicznych
podaje nam konkretną datę początku czwartego okresu stworzenia.
Czytamy tu 13-0-0-0-0.
Następnego dnia system resetuje się i wraca do 0-0-0-0-1.
Który to dzień w naszym kalendarzu?
Dwunasty sierpnia 3114 roku przed naszą erą.
Tak.
To początek obecnej ery, tak?
Tak. Zastanawialiśmy się,
dlaczego zaczął się akurat w 3114 roku przed naszą erą.
Już od stu lat największe umysły na świecie
nie potrafią tego wyjaśnić.
Przyznam, że fascynuje mnie ta data,
bo według danych archeologicznych wiele starożytnych cywilizacji
ma swoje początku w tym okresie.
Starożytny Egipt około 3000 roku p.n.e. Sumerowie w podobnym okresie.
To samo w Azji.
Jakby świat budził się w tym czasie.
Majowie wybrali tę datę.
To interesujące.
Kiedy mógł powstać ten system?
Jak daleko sięga historia tych nadzwyczajnych obliczeń?
Dużo się nad tym zastanawiałem.
Myślę, że kiedy wyryli te symbole w kamieniu,
to nie była pierwsza wersja.
Jaką najstarszą datę znaleźliście?
Jedna sięga 33 000 lat wstecz.
Inna prowadzi nas
do konkretnego dnia pięć milionów lat temu.
- Pięć milionów lat wstecz. - Możemy to obliczyć.
Myślę, że chcieli w ten sposób
oddać nieskończoną naturę czasu.
Obok tych dat
w tekstach cały czas przewija się ważny punkt nocnego nieba, Wenus.
Planeta utożsamiana z majskim bogiem Kukulkanem.
Czyli Wenus jest elementem systemu kalendarzy Majów.
Obserwowali ją.
Stworzyli 104 grupy pięciu cykli Wenus,
dzięki czemu można ją dokładnie namierzyć.
Majowie mieli obsesję na punkcie kosmosu i czasu.
To podstawy ich kultury.
Te obsesje pokazują,
że Majowie zgłębili tajemnice przeszłości naszej planety.
Robili to, co dziś robi się przy pomocy komputerów.
- Tak. - Jak to możliwe?
Myślę, że byli jednymi z najwspanialszych matematyków starożytnego świata.
Nieustanne obliczenia obejmujące miliony dni.
Fascynujące.
Należy zadać sobie pytanie, dlaczego mieli taką potrzebę.
- Myślę… - To tylko spekulacje.
Wszystko, co robimy jako archeolodzy, sprowadza się do spekulacji.
Posługujemy się teoriami. Fakty to dla nas rzadkość.
Przyznam, że moja teoria to również spekulacje.
Kalendarz Majów zdaje się obcym artefaktem.
Wydaje się spuścizną, którą otrzymali
po kulturze, którą potrzebowała tych wyliczeń.
Ta zaginiona cywilizacja mogła przekazać swą wiedzę
dotyczącą cyklicznej natury czasu
w postaci legend i tradycji,
które tysiące lat później przemawiają do nas
poprzez enigmatyczną maszynerię kalendarza Majów.
Ale w jakim celu?
Myślę, że odpowiedź jest związana z majską ideą przemijania epok.
Kalendarz Majów może być niczym komputer
obliczający nie koniec świata, lecz koniec epoki.
Kalendarz Majów wróży powtarzające się okresy niszczenia i tworzenia świata.
Powtarzające się epoki.
To, że według Majów świat miał skończyć się 21 grudnia 2012 roku,
nigdy nie było prawdą.
Ale przewidzieli burzliwy okres zmian
następujący w naszych czasach.
Koniec ery miały wystąpić w ciągu 80 lat,
od 2000 do 2080 roku. Gdzieś w tych okolicach.
Co ciekawe, zdaje się, że doświadczamy czegoś podobnego.
Żyjemy w chaotycznym świecie pełnym zmian.
Czy Majowie mogli dobrze wyznaczyć koniec naszej ery?
Być może powinniśmy spojrzeć na gwiazdy i planety, jak oni,
na wypadek kolejnej nieuchronnej apokalipsy.
Ale przewidywanie przyszłości nie było jedynym celem Majów.
Dr Barnhart pokazuje mi na to dowód tu, w Palenque.
Jest tu idealne miejsce, z którego widać horyzont.
Jesteśmy na południowo-zachodnim brzegu placu, naprzeciwko Świątyni Słońca.
Dr Barnhart zabiera mnie
do imponującej Świątyni Liściastego Krzyża.
Szacuje się, że zbudowano ją około 692 roku.
Na tylnej ścianie czeka na nas ciekawa płaskorzeźba.
Według uczonych dotyczy najważniejszej tajemnicy religii Majów.
Tajemnicy tego, co dzieje się z nami po śmierci.
Stoimy przed nadzwyczajnym muralem,
który niełatwo jest mi zinterpretować.
Co on dla ciebie znaczy?
Oczywiście jest bardzo skomplikowany.
Pełen ikonografii.
Nazwa „Liściasty Krzyż” pochodzi od tego listowia.
Po obu stronach widzimy postacie.
Mural ukazuje po prawej zmarłego Pakala,
założyciela i pierwszego władcę Palenque.
Ma zamknięte oczy i jest odziany w szafy pogrzebowe.
Z lewej strony może znajdować się jego syn i następca, Kan Bahlam.
To twarz Kan Bahlama.
Jego portrety są widoczne w całym mieście.
- Tak. - Poznajemy go.
Jest duży, wysoki. Kan Bahlam.
Dobrze znamy bogatą historię jego życia.
Jego ojciec był najsłynniejszym królem tego miasta.
Został wyznaczony na jego następcę już w wieku sześciu lat.
Ale ojciec zmarł dopiero w wieku 80 lat.
Więc aż do 48 roku życia przygotowywał się do zostania królem.
Myślę, że był doskonale wykształcony w matematyce, architekturze,
astronomii, ale i religii i mitologii.
Te trzy wspaniałe świątynie to jego spuścizna.
Planował ich budowę może nawet 30 lat.
Wreszcie miał szansę.
To kulminacja osiągnięć naukowych Majów.
Łączą numerologię, matematykę, astronomię.
Według przesłania muralu czyny i rytuały syna
mają kluczowe znaczenie dla udanej podróży ojca do zaświatów.
Dzieli ich bardzo ważna ikona.
To nasze drzewo świata.
Pośrodku widnieje twarz boga słońca.
Drzewo jest również ścieżką między tym a następnym światem.
W pewnym znaczeniu jest to Droga Mleczna.
Czy Droga Mleczna pełni funkcję ścieżki dla dusz?
W pośmiertnej podróży?
Tak, ci dwaj znajdują się
przy łączniku naszego świata z zaświatami.
Skok w niebiosa do Drogi Mlecznej
i pośmiertna podróż to ważne elementy tradycji Majów.
Zaskakuje to, jak często na świecie powtarzają się te wierzenia.
Droga Mleczna jako symbol drogi dusz występuje nie tylko u Majów,
ale i wielu innych kultur w Ameryce Północnej.
Tak, to jedna z panamerykańskich tradycji.
Naprawdę.
Od Chile do Alaski
wierzono, że Droga Mleczna to ścieżka dusz
z tego świata do następnego.
Podążają nią umarli. Szamani również mają tę umiejętność.
To fascynujące, że każda kultura
daje nam informacje o Drodze Mlecznej.
Przypominam sobie, że brazylijski lud Apurinã
traktuje amazońskie geoglify jak portale do zaświatów.
To przekonanie wciąż panuje w Amazonii
i tu, w świecie Majów.
Jakby te wszystkie kultury miały wspólnego dawnego przodka.
Tak myślę.
Myślę, że te tradycje to spuścizna po pierwszych ludziach.
Dlatego znajdujemy je u różnych kultur,
choć, jak Chile i Ameryka Północna,
były od siebie oddalone. Te kultury nie miały ze sobą kontaktu.
Wyrażają tę samą myśl w wyniku jednej spuścizny.
I myślę, że dotyczy to nie tylko Drogi Mlecznej.
W sercu tych kultur leży kilka wspólnych elementów.
Przykładowo Majowie pasjonowali się szamanizmem i ideą transformacji.
Tak.
Majowie bez wątpienia byli szamanistyczną kulturą.
Sądzę, że myśl o pośmiertnej podróży duszy
jest wynikiem szamanistycznych doświadczeń.
Czy to przypadek, że wiele innych rdzennych kultur Ameryki
i starożytnych kultur z całego świata
zachowało niemal identyczną wizję pośmiertnej podróży duszy?
A może mamy do czynienia z głębszą więzią,
z potężną, wszechobecną wiarą
odziedziczoną przez wiele kultur
po zaginionej prehistorycznej cywilizacji.
Ekscytują mnie twoje odkrycia.
Archeologia pokazuje nam wiedzę o niebie i gwiazdach.
Myślę, że jest o wiele starsza, niż myślimy.
Tak.
Łączysz tę ideę z szamanizmem.
Absolutnie.
Szamańskie kultury interesują się gwiazdami.
Ta fascynacja może przerodzić się w religię.
Powiesz mi o tym coś więcej?
Szamanizm bada tajemnicę śmierci.
Co dzieje się z nami po śmierci?
Panuje przekonanie, że dusza wznosi się do nieba.
Chodzi o podróż duszy po śmierci.
To część każdego życia.
Kiedy dorastamy, musimy zmierzyć się z widmem śmierci.
Z końcem.
Tak. To esencja wszystkiego.
To ponury temat, ale nieunikniony dla wszystkich ludzi.
Wszyscy stykamy się ze śmiercią.
Opisuje się ją jako motywację naszych działań.
Tak.
Kiedyś umrę, więc muszę coś zrobić.
Właśnie to głoszą szamanistyczne nauki.
Musimy dobrze wykorzystać dane nam życie.
Myślę, że to wyzwanie, które mamy przed sobą.
Ta myśl jest wszechobecna na całym świecie.
Ten skok na Drogę Mleczną.
Myślę, że to nie jest przypadek.
Myślę, że odziedziczyliśmy to po dawnej kulturze.
Tak.
Ale kiedy się to stało?
Jak daleko sięga szamanistyczna tradycja
obserwacji ciał niebieskich?
Odpowiedź może kryć się w jednym z pierwszych miejsc,
jakie odwiedziłem w trakcie tej podróży.
Głęboko w amazońskim lesie deszczowym, w starożytnym miejscu Serra Do Paituna.
Kamień był płótnem dla nadzwyczajnych dzieł sztuki.
Należy je rozszyfrować.
Należy je lepiej zrozumieć.
Podjął się tego archeolog dr Christopher Davis,
zaintrygowany tą siatką symboli.
Powiedz, na co tu patrzymy
i jak ty to interpretujesz.
To największy malunek w tym miejscu.
Złożony z 49 pól.
Na początku głowiliśmy się, czy powinniśmy je odczytywać
od lewej do prawej, czy od prawej do lewej.
Starożytni artyści zostawili wskazówkę.
Widzimy tu wizerunek węża.
Fascynujące. Wizerunek węża.
Tu, na żółto.
Jakby ten wąż mówił nam, jak to odczytać.
Tak. Schemat ukazuje się,
kiedy odczytujemy tę siatkę jak sinusoidę, zaczynając od dołu.
Czytamy jedną kolumnę w górę i jedną w dół.
Wijemy się niczym wąż.
Ale w jakim celu?
Dr Davis zauważył naturalne wycięcie w pobliskiej skale na zachodzie.
Kiedy stoimy przed nią,
widzimy okienko w skale,
przez które przepływa zachodzące słońce.
Myślę, że odnotowywali tu pozycje słońca.
Dr Davis nazywa tę siatkę kroniką ruchu słońca.
To genialny sposób odnotowywania ruchu słońca
stworzony ponad 13 000 lat temu, w trakcie ostatniej epoki lodowej.
Ale jak działa?
Widzę krzyżyki i pojedyncze linie.
Wszystkie krzyżyki są obok siebie.
Kiedy odczytujemy je z dołu do góry i z góry do dołu,
dochodzimy do grupy pionowych linii,
a potem wracamy do krzyżyków.
Myślę, że te pionowe linie
to momenty, w których w wybranym miejscu pojawiło się słońce.
To czas zimowego przesilenia.
To takie sprytne. Niesamowite.
Siatka to nie wszystko.
Dr Davis sądzi, że niemal wszystkie tutejsze malunki dotyczą ruchu słońca.
Widzimy wiele okręgów i innych malunków przypominających słońce.
Są skierowane w stronę przesilenia zimowego
i wędrują w kierunku przesilenia letniego.
Malowidła skierowane na zachód oznaczają równonoce.
To kolejny dowód fascynacji kluczowymi momentami roku słonecznego.
Absolutnie.
Może to być najstarszy znaleziony w Amerykach dowód
śledzenia ciał niebieskich przez ludzi.
Czyli jest to pewnego rodzaju maszyna do mierzenia upływu czasu?
Tak myślę. To obrazkowy kalendarz.
To przejaw naukowej dociekliwości tych artystów.
Obserwują konkretne momenty na niebie.
Próbują pojąć istotę czasu
i przewidzieć, co wydarzy się w konkretnych dniach.
Czyli był to projekt naukowy?
Absolutnie.
Wyglądają na dzieła szamanów.
Przynajmniej dla mnie.
Myślisz, że byli tu szamani?
To możliwe.
Zajmowali się różnymi rzeczami. Byli naukowcami, lekarzami i tak dalej.
Zwykle pojmowali świętą wiedzę dotyczącą między innymi ruchu gwiazd.
Znajdujesz podobne rzeczy w pozostałych częściach Ameryk?
Tego typu wiedza o astronomii jest tu wszechobecna.
Zdaje się, że posługiwali się nią Majowie i inne kultury.
Na południowym zachodzie Stanów mieliśmy wodzów obserwujących słońce.
Ta tradycja sięga daleko w przeszłość.
Rozprzestrzeniła się w obu Amerykach.
Fascynacja niebem to jeden z wielu powtarzających się elementów,
które napotykam wciąż w Amerykach.
Śledzę te elementy od 30 lat,
próbując poznać zapomniany rozdział historii ludzkości.
Skąd pochodzą te pomysły?
Myślę, że można się dopatrywać jednego wspólnego źródła,
z którego te wszystkie elementy przedostały się do różnych kultur
w niemal niezmienionej formie.
Jeśli nie jest to jakiś nadzwyczajny zbieg okoliczności,
mamy do czynienia ze spuścizną najodleglejszego antyku
przekazywaną i rozwijaną przez różne amerykańskie kultury.
Może być to dziedzictwo ludu żeglarzy,
który przemierzał oceany wielkie jak Pacyfik
tysiące lat, zanim takie przeprawy, zdaniem uczonych, były możliwe.
Owa kultura rozumiała, jak ujarzmić moc roślin
w celu wywoływania potężnych wizji
z figurami geometrycznymi i fantastycznymi istotami.
Wizje te stały się podstawą ich sztuki.
Pradawni ludzie dzielili się swą wiedzą
dotyczącą tworzenia zaawansowanych technologicznie budowli,
tworzonych z kamienia lub samej ziemi,
których celem było zjednanie ziemi i niebios,
uczczenie wędrówki duszy do zaświatów.
Sugeruję, że te religijne i duchowe elementy
odnajdywane na całym świecie
to najlepszy dowód zaginionej prehistorycznej cywilizacji…
jaki kiedykolwiek znajdziemy.
Poruszamy kwestię wszystkich błędnych wyobrażeń
dotyczących historii świata.
Historia amerykańskich ludów wciąż się zmienia.
Muszę przyznać, że archeolodzy wciąż poznają nowe informacje.
Stare wyobrażenia schodzą na bok.
Robią się tylko coraz starsze.
Jakie nowe dowody wyjdą na jaw?
Napisy: Filip Bernard Karbowiak