(ซีรีส์สารคดีจาก NETFLIX)
(มหาสมุทรของเรา)
ในมหาสมุทรที่ห่างไกลที่สุดของเรา...
(บรรยายโดย บารัค โอบาม่า)
ไกลจากผืนทวีปที่ใกล้ที่สุดนับพันกิโลเมตร
ยังมีเกาะซาโวโดสกี้
ซึ่งเป็นภูเขาไฟที่พร้อมระเบิด
มีพืชขึ้นได้น้อย
และถูกพายุซัดกระหน่ําอยู่เสมอ
แต่เกาะซาวาโดสกี้ก็เป็น บ้านของเพนกวินชินสแตรปกว่าสองล้านตัว
พวกมันมาอยู่ที่นี่เพราะผืนน้ํารอบๆ นี้
มีปลาดีแสนชุกชุมที่สุดในโลก
เพนกวินวัยใสพวกนี้คุ้นกับการ มีอาหารมาประเคนถึงที่
เรื่องยากจึงตกอยู่กับผู้ที่คอยหาอาหารมาส่ง
แม่เพนกวินชินสแตรป
อมฝูงเคยไว้เต็มกระพุ้งแก้ม
มีสิ่งเดียวที่ขวางทางแม่อยู่
นั่นก็คือผาชันที่ล้อมป้อมปราการเกาะนี้
ตอนพยายามจะลงน้ําก็ยากพออยู่แล้ว
แต่จะกลับขึ้นไปยังไงล่ะเนี่ย
จะให้ค่อยๆ ยักแย่ยักยันปีนขึ้นผาก็คงได้
แต่ทางออกที่ดีที่สุดอาจไม่ใช่การท้าทายมหาสมุทร
แต่ไปพร้อมกับคลื่นลมแรง
ไหลไปตามกระแส
แต่กระแสที่ว่าก็มีทั้งขึ้นและลง
คลื่นคลั่งแรงกล้านั้นไม่ปรานีใคร
ถ้าอยากเอาอาหารกลับไปให้ลูก
คุณแม่จะต้องรัดเข็มขัด
แล้วเตรียมใจให้มั่น
เพื่อโผไปพร้อมกับคลื่นลูกใหญ่ที่สุด
สําเร็จ!
แล้วก็มาถึงอุปสรรคด่านสุดท้าย
การเดินขึ้นภูเขาไฟที่ยังไม่สงบ ระยะทางกิโลครึ่ง
เพื่อนําของล้ําค่าไปส่ง
เจ้าเพนกวินชินสแตรปทรงพลังทําให้เห็นว่า ใครแกร่งกล้าเอาตัวรอดก็จะได้รางวัลตอบแทน
แม้แต่ในมหาสมุทรที่แยกตัวห่างจากโลกทั้งหมด
(มหาสมุทรใต้)
มหาสมุทรใต้เป็นผืนน้ําที่ล้อมทวีปแอนตาร์กติกาไว้
เป็นที่ซึ่งน้ําเย็นที่สุดในโลกใบนี้
และที่นี่ยามหน้าหนาว อุณหภูมิอาจติดลบกว่า 45 องศาเซลเซียส
และลมแรงกว่า 320 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
มหาสมุทรห่างไกลแห่งนี้เป็นจุดที่ กระแสน้ํามหาสมุทรโลกทรงพลังที่สุด
และปกป้องคุ้มครองโลกซ่อนเร้นแห่งนี้มานาน
ณ ริมขอบมหาสมุทรใต้ คือชายฝั่งทางใต้ของทวีปออสเตรเลีย
น้ําเย็นที่นี่เป็นบ้านสัตว์มหัศจรรย์หลายสายพันธุ์
ส่วนใหญ่หาไม่ได้ที่อื่นในโลก
ห่างจากชายฝั่งไม่ไกลมีปลาแฮนด์ฟิช
หนึ่งในปลาไม่กี่ชนิดที่พอใจจะเดินมากกว่าว่ายน้ํา
และเจ้าปลาแฮนด์ฟิชจุดก็เป็น หนึ่งในปลาที่หายากที่สุดในโลก
ตอนนี้เหลืออยู่ไม่ถึง 3,000 ตัว
ซึ่งแปลว่าสิ่งที่แม่ปลาตัวนี้ปกป้องอยู่ล้ําค่ายิ่งนัก
มันวางไข่ไว้ในจุดเดียวที่วางได้
ที่ก้านของทิวลิปทะเล
สิ่งมีชีวิตที่งอกขึ้นมาจากตะกอนพื้นทะเล มันหยั่งรากต้านกระแสน้ําได้
แต่เพราะอยู่กับที่จึงทําให้ทั้งสอง ตกเป็นเป้าสายตาของเพื่อนบ้านผู้หิวโหย
ลูกปลายังโชคดี
เพราะแม่ปลาตัวนี้สุดแกร่ง
สะบัดหางฟาด
จัดการปูเสฉวนซะเลย
ทากทะเลยักษ์ก็โดนกัดจนต้องยอมแพ้
แม่มีทางจัดการทุกตัวที่แหยมเข้ามา
แต่ตัวแม่ก็ยังมีคู่ปรับ
ดาวทะเลยักษ์ที่ใหญ่กว่าแม่ปลาถึงสิบเท่า
ตีนนับร้อยของมันสามารถรับความรู้สึก
รับรสชาติและรับกลิ่นได้
แล้วตอนนี้มันก็ได้กลิ่นไข่หอมๆ ของแม่ปลาแล้ว
การกัดและผลักไปก็ไม่ได้ผล
รั้งไม่อยู่จริงๆ
แต่ยังยอมแพ้ไม่ได้
ดังนั้น ตัวแม่จึงยอมใช้วิธีเสี่ยงที่สุด
เอาตัวเองเข้าแลกกับดาวทะเล
เพื่อพยายามจะล่อให้มันไปห่างๆ ไข่
ดูเหมือนจะเป็นการเสียสละครั้งใหญ่
แต่แล้ว
แม่ก็ดิ้นรอดมาได้
เพราะมีตัวแม่ที่อึดถึกทนอย่างนี้
ปลาแฮนด์ฟิชจุดจึงมีโอกาสรอดได้
เมื่ออยู่ในมหาสมุทรใต้ ทุกตัวก็ต้องเอาตัวรอดทุกวิถีทาง
ยิ่งลงไปใกล้ขั้วโลกใต้แค่ไหน มหาสมุทรก็ยิ่งอยู่ยากมากขึ้นเท่านั้น
กระแสน้ําหลักไหลวนเป็นวงจร รอบมหาสมุทรใต้
เป็นกําแพงน้ํามหึมา
ลึกถึงสี่กิโลเมตรและกว้าง 1,600 กม.
เรียกกันว่ากระแสน้ําเย็นรอบขั้วโลกใต้
และกลางกระแสนั้น
คือเกาะเซาท์จอร์เจีย
หนึ่งในเกาะที่อยู่ห่างไกลที่สุดในโลก
แต่ทุกๆ ฤดูใบไม้ผลิช่วงหนึ่ง
ที่นี่จะกลายเป็นจุดพลุกพล่านที่สุด
มีสัตว์ชายฝั่งมารวมตัวกันโดยไม่ได้นัดหมาย อย่างที่ไม่พบที่อื่นในโลก
นี่เป็นฤดูผสมพันธุ์
ทุกตารางนิ้วของเกาะนี้จะถูกจับจอง โดยพี่เบิ้มในวงการ
แมวน้ําช้างตัวผู้
ขึ้นฝั่งเพื่อมาชิงสิทธิ์ในการจับคู่
เมื่อโตเต็มวัย เจ้าพวกนี้ตัวยาวถึงหกเมตร หนักได้มากกว่า 3.5 ตัน
จอมพลังพวกนี้ใหญ่โตอวดเบ่งที่สุดแล้ว
แต่แม้แต่ตัวตึงที่สุดในย่านนี้ก็ยังเคยเป็นเด็ก
ลูกแมวน้ําช้างเพิ่งเกิดได้ไม่กี่ชั่วโมง
มันจะต้องเจออุปสรรคท้าทายอีกมาก กว่าจะโตไปเป็นพี่เบิ้มกับเขาบ้าง
ก่อนอื่นเลย ต้องรีบโต ให้เข้ากับชุดวันเกิดที่หลวมโพรกก่อน
ด้วยการกินนมอุดมสารอาหารของแม่
เพราะก็มีคู่แข่งอยู่นะ
นกสคัวขั้วโลกใต้
ซึ่งไม่รู้สึกรู้สาอะไรเลยกับการขโมยนมชาวบ้าน
เจ้านกสคัวเผ่นไปหาเป้าที่ง่ายกว่านี้
แล้วลูกแมวน้ําก็ได้บทเรียนสําคัญ
อยู่ใกล้ๆ แม่เอาไว้
แต่บททดสอบต่อไปไม่ใช่เรื่องง่ายเลย
เมื่อทุกตัวมาอัดแน่นกันบนหาด ความตึงเครียดก็เพิ่มขึ้น
ตัวผู้ขนาดยักษ์จะพยายามทุกทาง ที่จะรักษาอาณาเขตตัวเองไว้
ไม่สนด้วยว่าใครจะโดนลูกหลง
โดนทับตายเป็นสาเหตุการตายอันดับหนึ่ง ของลูกแมวน้ําเกิดใหม่
แต่วันนี้ เจ้าแมวน้ําน้อยยังได้โอกาสอีกครั้ง
แล้วจนถึงตอนนี้แม่ก็ยังไม่ทิ้งมันไปไหน
ตลอดสามสัปดาห์ข้างหน้า มันจะเติบโตจนน้ําหนักเพิ่มเกือบ 70 กิโล
เมื่อนั้น ทุกอย่างก็จะพลิกผัน
เพราะวันหนึ่งมันจะตื่นมาแล้วอึ้งที่สุด
แม่หายไปแล้ว
หลังจากให้นมลูกจนน้ําหนักหายไปเกือบครึ่ง
แม่ต้องกลับไปหากินในมหาสมุทร
ลูกแมวน้ํายังตามไปไม่ได้เพราะว่ายน้ําไม่เป็น
มันต้องหาที่ฝึกที่ปลอดภัยก่อน
แต่มันก็... สนใจเรื่องอื่นง่ายไปหน่อย
จุดสําคัญที่สุดในชีวิตลูกแมวน้ําช้างทุกตัวคือ
จุดแรกที่ได้แตะผิวน้ํา
ทันทีที่ลงไป จะเกิดปฏิกิริยาอัตโนมัติน่าทึ่ง
มันกลั้นหายใจได้
จังหวะการเต้นหัวใจช้าลง
เลือดสูบฉีดขึ้นไปในสมอง
นี่คือก้าวแรกในการเดินทาง
เข้าสู่วิถีสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในน้ํา
แต่ก็ยังมีเรื่องต้องเรียนรู้อีกเยอะ
หลังจากซ้อมในน้ําตื้นเป็นเดือน กับเพื่อนลูกแมวน้ํา
มันก็พร้อมจะลงมหาสมุทรเป็นครั้งแรกแล้ว
ในอีกสองสามปีข้างหน้า
มันจะกลั้นหายใจได้นานขึ้นจนถึงสองชั่วโมง
และดําน้ําได้ลึกกว่า 1800 เมตร
แล้ววันหนึ่ง มันจะกลับมาที่ชายฝั่งแห่งนี้
ในฐานะแมวน้ําแกร่งมหึมาที่สุดตัวหนึ่ง ในมหาสมุทรของเรา
จากเกาะเซาท์จอร์เจีย
กระแสน้ําหลักจะซัดด้วยความเร็ว 140 ล้านลูกบาศก์เมตรต่อวินาที
ความเร็วที่เพิ่มขึ้นจากทั้งแรงลม และภูมิประเทศใต้น้ํา
จนกลายเป็นมวลน้ําที่ทรงพลังที่สุดในโลก
เหมือนกําแพงขนาดยักษ์ที่กั้นมหาสมุทรอื่นๆ
ใจกลางนั้นคือทวีปที่แยกตัวจากทวีปอื่นๆ ทั้งสิ้น
ทวีปแอนตาร์กติกา
พื้นที่กว่า 12.95 ล้านตารางกิโลเมตร ที่รกร้างเย็นเฉียบ
ธารน้ําแข็งกว้างใหญ่ไพศาลส่วนใหญ่ แข็งตัวเพิ่มจากแผ่นดิน
ในฐานะของแผ่นน้ําแข็งที่ลอยบนผิวมหาสมุทร
ที่จุดใต้สุดของมหาสมุทรนั้น
กระแสน้ําจะไหลลงไปใต้หิ้งน้ําแข็งรอสส์
ที่มีขนาดใหญ่กว่าแคลิฟอร์เนียทั้งรัฐ
น้ําแข็งตรงนี้อาจมีความหนาได้เกือบ 250 เมตร
แต่ถึงอย่างนั้น ที่ใดที่มีกระแสน้ํา
ที่นั่นก็มีชีวิต
สัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่อยู่ในน้ําตรงนี้ ดูเหมือนไม่มีการเปลี่ยนแปลง
มาเป็นล้านๆ ปี
ทุกตัวล้วนดิ้นรนหาอาหารมื้อต่อไป
รวมทั้งเจ้าแมงมุมทะเลแอนตาร์กติกาด้วย
เจ้านี่ตัวใหญ่เท่าจานข้าว
และอาจไม่ได้กินอะไรมาหลายเดือนแล้ว
เมื่อมาเจอคู่แข่งมากมายตรงนี้
ก็ยังอาจไม่มีอะไรกินเหมือนเดิม
มันต้องหาพื้นที่ซึ่งจะได้เปรียบ
ที่ซึ่งน้ําเย็นจนเกือบจะแข็ง
ที่ซึ่งผลึกน้ําแข็งอาจงอกจากทุกจุดที่สัมผัสโดน
จนกลายเป็นถ้ําน้ําแข็ง
แต่ความงดงามนี้ก็แฝงอันตรายร้าย
เพราะสัตว์ใดที่แตะโดนน้ําแข็งที่นี่
อาจติดอยู่ตรงนั้นจนตาย
แต่ภยันตรายเหล่านั้น...
กลับเป็นโอกาสสุดเสี่ยง
ของเจ้าแมงมุมทะเล
มันใช้ขาเพรียวยาวมีหนามเกี่ยว
ช่วยในการพยุงตัวย่องบนน้ําแข็ง
และระวังตัวไม่ให้อยู่นานจนน้ําแข็งเกาะ
แล้วก็ไปดูดเยลลี่มื้อค่ําได้
ไม่ต้องมีใยแมงมุมก็ได้ ถ้ามีถ้ําน้ําแข็งอยู่ข้างเรา
สภาพแวดล้อมเย็นจัดนี้หล่อเลี้ยงด้วย กระแสน้ํารอบขั้วโลกใต้
มันทําหน้าที่เหมือนกล่องเก็บความเย็น
ยิ่งใกล้หน้าหนาว
ผิวมหาสมุทรรอบแอนตาร์กติกา ก็จะแข็งตัวกลายเป็นผืนหิมะกว้างใหญ่
ปกคลุมพื้นที่กว่า 18 ล้านตร.กม.
นั่นเป็นที่คุ้มภัยให้กับสัตว์พันธุ์สําคัญที่สุด
ในมหาสมุทรใต้นี้
พันธุ์ซึ่งมีพลังเหนือสัตว์อื่นๆ อย่างมหาศาล
เคยแอนตาร์กติกา
เจ้าสัตว์คล้ายกุ้งจิ๋วนับล้านล้านตัวกินสาหร่าย
ที่เกิดขึ้นใต้แผ่นน้ําแข็งนั้น
ถ้านับพวกมันทั้งหมดรวมกัน ประมาณว่าจะได้น้ําหนัก 400 ล้านตัน
ถือเป็นสัตว์ป่าที่มีมวลรวมมากที่สุดในโลก
เมื่อถึงหน้าร้อน น้ําแข็งจะละลาย
แล้วเหล่านักล่าเคยก็ว่ายเข้ามา
ทั้งเพนกวินเจนทูเจ้าถิ่น
และวาฬใหญ่ที่เดินทางมานับหลายพันกิโลเมตร
นี่เป็นงานเลี้ยงประจําปีก็ว่าได้
แล้วเมื่อถึงฤดูหนาว วาฬจากไป ทะเลก็จะกลับเป็นน้ําแข็งอีกครั้ง
เหลือแต่พวกที่แกร่งสุดที่ยังอยู่ต่อ
ใครว่าเพนกวินบินไม่ได้
เพนกวินจักรพรรดิ
หลังจากออกทะเลกันนานถึงสองสัปดาห์
พ่อแม่เพนกวินก็ต้องกลับไปหาลูก
ซึ่งรออยู่บนแผ่นทะเลน้ําแข็งหนาๆ ห่างจากจุดนี้หลายกิโลเมตร
ดังนั้น ทั้งที่เพิ่งว่ายน้ํามาราธอนมา
พวกมันก็เปลี่ยนโหมดเป็นการเดินทางทางบกทันที
ทุกตัวมีลักษณะที่จําเป็นต้องใช้ เพื่อจะอยู่รอดในสภาพแวดล้อมสุดโต่งเช่นนี้
ชั้นไขมันหนาปกป้องร่างกายจากความหนาว
ขนกันน้ําทําให้ตัวแห้งอยู่เสมอ
แม้แต่ตีนของมันก็มีขน
ทุกวิวัฒนาการที่ธรรมชาติปรับให้มัน เป็นเพื่อการอยู่รอดในมหาสมุทรสุดโหดนี้
พวกมันเกือบกลับถึงบ้านอย่างปลอดภัยแล้ว
ตอนที่เรื่องไม่คาดคิด
ทําให้ต้องหยุดเดินทาง
ชีวิตของเพนกวินจักรพรรดิทั้งหมด ต้องขึ้นอยู่กับผืนทะเลน้ําแข็งนี้
ดังนั้น แม้ในสายตาพวกเรา รอยแตกเล็กๆ นั้นดูไม่น่าเป็นเรื่องใหญ่
สําหรับเจ้าเพนกวินเหล่านี้ มันคือสัญญาณเตือนความเปลี่ยนแปลงอันน่ากลัว
แม้พวกมันจะไม่รู้ที่มาที่ไป แต่เริ่มกังวลก็ถูกแล้ว
วิกฤตสิ่งแวดล้อมลามไปถึง ส่วนที่ห่างไกลที่สุดในมหาสมุทรของเรา
โลกของเพนกวินกําลังเจอกับ คลื่นความร้อนสูงเป็นประวัติการณ์
สูงกว่าอุณหภูมิปกติถึงเกือบ 30 องศาเซลเซียส
ถ้าทะเลน้ําแข็งละลายก่อนที่ลูกนก จะผลัดขนเป็นขนกันน้ํา
พวกมันจะจมน้ําตายหมด
ฝูงเพนกวินจักรพรรดิเจอกับ ภาวะน้ําแข็งละลายก่อนเวลาไปหลายฝูง
ทําให้ลูกนกตายไปนับหมื่นๆ ตัว
สําหรับสัตว์ซึ่งนับเป็นพันธุ์ที่ ทรหดอดทนที่สุดในโลกธรรมชาติ
นี่อาจเป็นอุปสรรคครั้งใหญ่ที่สุดที่พวกมันต้องเจอ
นักวิทยาศาสตร์กําลังกลัวว่า ถ้าภาวะโลกร้อนยังเป็นแบบนี้ต่อ
เมื่อสิ้นศตวรรษนี้ เราอาจเจอกับมหาสมุทรใต้ ที่ไม่มีเพนกวินจักรพรรดิอีกต่อไป
เมื่อกระแสน้ําเดินทางต่อไปนั้น
เส้นทางของมันจะถูกบีบให้แคบลง ด้วยคาบสมุทรแอนตาร์กติกา
ที่ซึ่งลมแรงและกระแสน้ําหลาก
บีบให้น้ําจากห้วงลึกผุดขึ้นมาที่ผิวน้ํา
กระแสน้ําที่ตั้งต้นที่ มหาสมุทรแปซิฟิกและแอตแลนติก
เป็นกระแสน้ําที่อุณหภูมิสูงกว่าที่เคยมีมา
กระแสน้ําผุดนี้ทําหน้าที่เปิดทางเข้าลับ
ให้อุณหภูมิอุ่นแทรกเข้าไปใน กระแสน้ํารอบขั้วโลกใต้ได้
และยิ่งทําให้น้ําแข็งละลายเร็วขึ้น
เมื่อเจาะกําแพงป้องกันได้เช่นนั้น
หน้าร้อนจึงมีอุณหภูมิที่สูงมาก จนทะเลน้ําแข็งรอบคาบสมุทรนั้น
หดตัวลดน้อยลงทุกที
เสียมวลน้ําแข็งไปมากที่สุด เท่าที่มนุษย์เคยเก็บข้อมูลกันมา
เมื่อไม่มีผืนน้ําแข็งให้หากิน
เคยส่วนใหญ่ก็หายไปจากน่านน้ํานี้
พร้อมกับสัตว์หลายชนิดที่ต้องพึ่งเคยเป็นอาหาร
ทะเลน้ําแข็งไม่กี่ผืนที่ยังเหลืออยู่ ถูกกันไว้ภายในฟยอร์ด
และสัตว์ที่จําต้องอยู่กับน้ําแข็ง ยังพยายามเกาะแผ่นน้ําแข็งเหล่านั้นไว้
และจะไม่ยอมไปไหนง่ายๆ
แมวน้ํากินปู
เจ้าหนุ่มตัวนี้ก็เป็นพี่ถึกไม่แพ้ใคร
มันเป็นนักสู้
แถมยังมีแผลเป็นเครื่องพิสูจน์
เกิดบนทะเลน้ําแข็ง โดยไม่เคยจรดครีบบนแผ่นดินเลยสักครั้ง
แต่ช่วงหลังมานี้
โลกของมันเปลี่ยนไปจนจําแทบไม่ได้
มันเพิ่งเจอแผ่นน้ําแข็งที่เหลือไม่กี่แผ่น พอให้ขึ้นไปพักนอน
ไม่นานก็มีแมวน้ําอีกพันธุ์ขึ้นมาอยู่ด้วย
แมวน้ําเวดเดลล์
ซึ่งกําลังหาที่พักเช่นกัน
วันนี้ทั้งอ่าวเงียบสงบผิดปกติ
ออร์ก้า
วาฬเพชฌฆาตแห่งแอนตาร์กติกา
เจ้าพวกนี้ไม่ใช่วาฬเพชฌฆาตธรรมดา
แต่ยังเป็นนักล่าแมวน้ํามือฉมัง
และล้อมทุกทางออกไว้หมดแล้ว
สําหรับแมวน้ําทั้งสอง แผ่นน้ําแข็งกลายเป็นเรือชูชีพ
โชคยังดีที่ขอบคมๆ ของแผ่นน้ําแข็ง
ทําให้วาฬเพชฌฆาตผิวบางเหล่านั้น
ขึ้นมาใกล้ๆ ไม่ได้
ตราบใดที่แมวน้ํายังอยู่บนเรือชูชีพนี้มันก็ปลอดภัย
แต่นักล่าฝูงนี้ก็ไม่คิดจะไปไหน
พวกมันรวมพลังสร้างคลื่นขนาดใหญ่ซัดน้ําแข็ง
เจ้าแมวน้ํากินปูรีบกลับขึ้นไป
โดยมีเจ้าเวดเดลล์ตามมา
แต่คลื่นนักล่า
เพิ่งเริ่มต้นขึ้นเท่านั้น
แมวน้ําเวดเดลล์ที่เชื่องช้า และมีไขมันในตัวมากกว่า
กลายเป็นเหยื่อที่จับง่ายกว่า
และที่ต่างจากแมวน้ํากินปู
แมวน้ําเวดเดลล์ไม่ได้เกิดมาเป็นนักสู้
เจ้าเวดเดลล์ได้ตายเร็ว
แต่การล่าครั้งนี้
ยังไม่จบ
อาหารก็เป็นของหายาก สําหรับวาฬเพชฌฆาตเหล่านี้
เจ้าแมวน้ํากินปูนักสู้
ไม่ใช่เหยื่อที่จะเลือกก่อน
แต่เมื่อตอนนี้แทบไม่เหลือทะเลน้ําแข็ง
มีอะไรพวกมันก็กินหมด
ขณะที่พวกมันตั้งหลัก
เจ้าแมวน้ําก็ฉวยโอกาสว่ายจากไป
แผ่นน้ําแข็งใหญ่ที่ติดอยู่ระหว่างอีกสองแผ่น ทําให้พวกนั้นเล่นงานมันไม่ได้
แต่วาฬเพชฌฆาต แสดงความฉลาดในการวางกลยุทธ์อันน่าทึ่ง
แล้วดันแผ่นน้ําแข็งนั้นออกจนได้
ขึ้นน้ําแข็งแผ่นใหญ่ได้แบบนี้ น่าจะจบแล้วนะ
แต่เหล่านักล่าไม่ยอมจบด้วย
พวกมันสร้างคลื่นใต้ผิวน้ําชุดใหญ่
กะเทาะแผ่นน้ําแข็งที่เหลือจนแตกเป็นเสี่ยง
แล้วทีนี้ก็เริ่มดันจากใต้น้ํา
เพื่อจะพลิกแผ่นน้ําแข็งให้ได้
แต่เจ้าแมวน้ํากินปูก็ยังมีใจสู้
แต่ไม่ว่าจะพยายามแค่ไหน
มันก็หนีเจ้าพวกนั้นไปไม่พ้น
สุดท้ายก็ไม่เหลือที่ให้ไปแล้ว
หลังจากโดนโจมตีต่อเนื่องมาสี่ชั่วโมงเต็ม
มันเหนื่อยแทบขาดใจ
แต่คลื่นที่ซัดมาก็ลูกเล็กลงทุกที
พลังทําลายล้างน้อยลงด้วย
วาฬเพชฌฆาตก็เหนื่อยแล้วเหมือนกัน
นายชนะแล้ว
วาฬเพชฌฆาตพากันว่ายสู่อนาคตซึ่งไม่แน่นอน
ตอนนี้โลกเราเหลือออร์ก้านักล่าแมวน้ําแบบนี้ แค่ประมาณ 100 ตัวเท่านั้น
ยิ่งทะเลน้ําแข็งลดน้อยลง โอกาสหาอาหารก็น้อยไปด้วย
ถ้าพวกมันไม่สามารถล่าแบบนี้ได้อีก
เราจะเสียพวกมันไปเช่นกัน
ชีวิตสัตว์ในทวีปแอนตาร์กติกทั้งหมด ขึ้นอยู่กับการที่ทะเลต้องเป็นน้ําแข็ง
แม้แต่ตัวที่อยู่ลึกลงไปจากผิวน้ํา
เพราะแต่ละปีเมื่อทะเลแข็งตัว
น้ําบนผิวน้ํา 250 ล้านล้านตัน จะหมุนเวียนลงไปสู่ห้วงลึก
พร้อมกับกระแสน้ําหลักของโลกด้วย
ที่ความลึก 900 เมตร ความมืดมิด ความเย็น บวกกับแรงกดดันมหาศาล
ทําให้ชีวิตที่นี่ช้าลง
ที่ก้นมหาสมุทรใต้แห่งนี้
มีสัตว์ซึ่งอยู่มานานที่สุดในโลก
ฟองน้ําภูเขาไฟตัวนี้มีชีวิตอยู่มา ตั้งแต่ก่อนชาวอียิปต์สร้างพีระมิดเสียอีก
พวกมันอยู่ได้นานถึง 15,000 ปี
มหาสมุทรใต้เป็นบ้านเกิด ของสิ่งมีชีวิตใต้ทะเลลึกนับไม่ถ้วน
และพวกมันกระจายออกจากแอนตาร์กติกา โดยไปตามกระแสน้ําหลัก
จนกระทั่งวันนี้
สัตว์ที่แสนประหลาดมหัศจรรย์ทั้งหลาย
เข้าไปอยู่ในห้วงลึกใต้มหาสมุทรทุกแห่ง
ทําให้เห็นว่ากระแสน้ําหลักของโลก
เชื่อมโยงมหาสมุทรใต้ไว้กับผืนน้ําอื่นๆ มากกว่าที่เราคิดไว้
ที่นี่คือหัวใจของดาวโลก
ที่ปั๊มน้ําห้วงลึกเย็นเยียบออกไป เป็นพลังให้กับกระแสน้ําในมหาสมุทรโลก
บนเส้นทางกว่า 120,000 กิโลเมตร จากมหาสมุทรแห่งหนึ่งไปถึงอีกแห่ง
จนกระทั่งกลายเป็นผืนน้ําซึ่งเชื่อมกัน
เป็นมหาสมุทรผืนใหญ่ของเราทุกคน
แต่เพราะกระแสน้ําเชื่อมมหาสมุทรทุกแห่งไว้
สิ่งที่เราทําไม่ว่าจะที่ใด
ย่อมส่งผลต่อชีวิตทุกแห่งหนไปด้วย
ขยะหนึ่งชิ้นที่กระแสน้ําโลกพัดไป อาจไหลไปถึงอีกด้านหนึ่งของโลกได้
และเพราะพฤติกรรมของมนุษย์ ตอนนี้มหาสมุทรของเราอุณหภูมิสูงที่สุดที่เคยมีมา
ยิ่งกระแสน้ํากระจายความร้อนไปทั่วโลก
ประชากรปลาก็พากันย้ายถิ่น
ทําให้อนุรักษ์ยากขึ้นไปอีก
อัตราการละลายของน้ําแข็งก็ยิ่งเร็วขึ้น
ซึ่งนั่นอาจเป็นภัยต่อตัวกระแสน้ําโลกในอนาคต
หากไม่มีกระแสน้ําโลก
สภาพอากาศของเราจะยิ่งเลวร้ายขึ้นอีก
ถ้าเราไม่รักษามหาสมุทรให้สะอาด
มันก็อาจไม่ช่วยประคองชีวิตเราอีกต่อไป
แต่ถึงอย่างนั้น ในมหาสมุทรใต้แห่งนี้
เราก็แสดงให้เห็นเช่นกันว่าหากจําเป็น มนุษย์สามารถร่วมใจช่วยกันได้
เจ้าวาฬเซาเทิร์นไรต์ตัวนี้เป็นหลักฐานที่ยังมีชีวิต
ครั้งหนึ่งเราเคยล่าวาฬพันธุ์นี้ จนเหลือตัวเมียวัยเจริญพันธุ์ไม่ถึง 100 ตัว
แต่ในภาวะคับขันที่สุด หลายประเทศในโลกหันมาร่วมมือกัน
อนุรักษ์พันธุ์วาฬใหญ่เอาไว้
และวาฬเซาเทิร์นไรต์ก็ฟื้นตัวได้อย่างน่าทึ่ง
ปัจจุบันวาฬพันธุ์นี้หลายพันตัว เดินทางจากแอนตาร์กติกา
ไปผสมพันธุ์ตามชายฝั่งตอนใต้ของออสเตรเลีย
นั่นพิสูจน์ว่าถ้าเรามอบโอกาสให้ชีวิตในมหาสมุทร พวกมันจะกลับมาฟื้นคืนได้เสมอ
และถ้าเราช่วยกันอนุรักษ์สัตว์พันธุ์หนึ่ง ทั้งที่เกือบจะสูญพันธุ์ไปแล้วได้
เราก็สามารถจะร่วมมือกัน
ฟื้นฟูสภาพแวดล้อมและสุขภาพของมหาสมุทรได้
พวกเราร่วมกันคนละไม้คนละมือ
ช่วยกันเก็บขยะ
พยายามลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจก
อนุรักษ์พันธุ์สัตว์หายาก
และที่อยู่ของพวกมันด้วย
ถ้าเราลงมือตั้งแต่ตอนนี้
เรายังพอมีอํานาจที่จะเยียวยา มหาสมุทรใหญ่ของเราได้
คําบรรยายโดย ศันสนีย์ โอบอ้อม