De Falklandeilanden.
Deze Zuid-Atlantische eilandengroep wordt geteisterd door meedogenloze winden...
...en krachtige golven.
Ze zorgen voor voedingsstoffen...
...waardoor algen kunnen groeien...
...en het water verandert in een rijk, Atlantisch groen.
De stilte tussen stormen houdt niet lang aan.
Als je hier leeft, profiteer je van de rustige momenten.
Kortsnuitdolfijnen.
Ze zijn dol op surfen.
Hun teamkleuren...
...zijn 'n vorm van camouflage...
...die hun contouren verbreken.
Deze 1,5 meter lange dolfijnen spelen wanneer ze kunnen.
En dit dient een hoger doel.
Ze houden hun grote hersens bezig...
...en vormen een band met elkaar.
Maar er zijn meer surfers.
Een zeeleeuw.
Hij is het alfamannetje.
Dit is zijn surfplek.
Hij jaagt iedereen weg.
Maar ze laten zich niet intimideren.
Voor de dolfijnen lijkt het een kans op meer plezier.
Vandaag spelen ze tikkertje.
Wanneer de zeeleeuw het opgeeft...
...komen ze hem zoeken.
Door te spelen, blijven ze in topconditie...
...zowel fysiek als mentaal...
...en worden ze een sterk team.
Voor veel dieren in de woeste Atlantische Oceaan...
...is teamwork van levensbelang.
De wereldwijde zeestroom vloeit...
...vanuit de Indische de Zuid-Atlantische Oceaan in.
Het begin van een 16.000 km lange, 4 jaar durende reis noordwaarts.
Door de ruigste zeeën en de grootste golven ter wereld.
Onze reis begint op de zuidpunt van Afrika...
...waar de Indische en Atlantische Oceaan samenkomen.
Een plek die bij oude zeelieden bekendstaat als de Stormkaap.
Stormen die enorme golven veroorzaken die de kusten teisteren.
Maar onder die woeste golven bevinden zich oases van rust.
Dichte kelpwouden versieren de kustlijn.
Ze absorberen de energie van de golven en temmen deze ruige oceaan.
En op één open plek in dit woud...
...ligt de broedplaats van een fervente tuinier.
Een zeebrasem...
...die zijn stukje bodem verzorgt.
Hij houdt een goed gepoetste rots...
...schoon van wier en zand...
...om zo een vrouwtje aan te trekken dat haar eitjes kan leggen.
Maar hij heeft concurrentie van andere mannetjes.
Om zich te onderscheiden, moet zijn perceel perfect zijn.
Het draait allemaal om schone schijn...
...en alles moet spic en span blijven.
Heremietkreeft.
Zeewier.
Wegwezen, haai.
Deze zeester moet hier weg...
...het hek van de buren over.
Dat was ik niet.
Zijn buurman lijkt niet blij.
U hebt dit laten vallen.
Nee. Helemaal van jou.
Je zit niet elke dag op de eerste rij voor zeesterrentennis.
Hier komt geen eind aan.
Maar ze hebben hun punt gemaakt.
Tijd om de zeester te dumpen en weer aan het werk te gaan.
Met een goed verzorgde rotstuin...
...en voorbijzwemmende zwangere vrouwtjes...
...kan hij eindelijk een show geven.
Zijn tuintje trekt de aandacht.
Ze is in haar nopjes.
En met een beetje aanmoediging legt ze haar eitjes.
Nu is zijn enige taak de eitjes bewaken tot ze uitkomen.
Maar de Zuid-Atlantische Oceaan is onvoorspelbaar...
...en zeer veranderlijk.
Het kolkende water...
...kan de heerlijke geur van eitjes ver voorbij zijn kelptuin brengen.
Dat trekt een zwerm hongerige slangsterren aan.
Geen enkele vis kan zijn perceel tegen een leger verdedigen.
De buren moeten nu hun geschillen bijleggen.
Ze moeten samenwerken om hun eitjes te redden.
Hun gekibbel wordt snel vergeten bij een grotere dreiging.
Alleen door samen te werken kunnen ze hun eitjes verdedigen...
...tegen de slangsterreninvasie.
Het werk van deze drukke kleine brasem zit er bijna op.
Want twee weken later...
...komen zijn eitjes eindelijk uit.
Ze zullen meegevoerd worden door de grote stroom...
...naar een van de vele kelpwouden aan deze rusteloze kustlijn.
We vinden het hevigste weer in de Zuid-Atlantische Oceaan...
...waar de wind 't sterkst is aan de andere kant van de oceaan.
Kaap Hoorn in Zuid-Amerika.
De stormen zijn hier meedogenloos...
...en het wordt nog ruiger.
Door de toenemende klimaatproblemen worden de winden met het jaar extremer.
Je hebt bijzondere vaardigheden nodig om in de Patagonische wateren te jagen.
Orka's zijn hier de dominante soort.
Ze deinzen nergens voor terug.
Zelfs een volwassen zeeolifant...
...is geen partij.
Maar volwassen zeeolifanten komen hier alleen om te paren.
Om hier het hele jaar te blijven, moet de orka een andere prooi vinden.
Hun troep wordt geleid door oma.
Ze is bijna 50 jaar oud...
...en kent deze kust inmiddels als geen ander.
Nu richt haar blik zich op de stranden...
...waar jonge zeehonden en zeeleeuwen het droge opzoeken als de zee te ruw is.
De orka's kunnen stranden door de grote golven...
...maar moeten hun kans wagen...
...en op het strand jagen.
Als ze strandt, kan ze sterven.
Van weinig orkafamilies is bekend dat ze zo jagen.
Ze heeft die techniek van haar moeder geleerd en moet die nu doorgeven.
Oma moet ze het op een veilige plek leren...
...zodat ze niet stranden.
Als hun instructeur brengt ze haar jonge team naar een heel speciale plek.
Een beschutte lagune...
...beschermd tegen de gevaarlijke golven.
Op deze strandjachtschool...
...kunnen haar nieuwste studenten...
...stennis schoppen.
Deze studenten zijn nog jong en onbezonnen.
Maar gelukkig voor deze pup...
...moeten ze nog veel leren.
Hun instructeur gaat voorop.
'Volg mij maar.'
Het juiste strand kiezen is essentieel.
De eerste les vandaag?
De aanvalshoek.
Als de helling te ondiep is...
...stranden ze en missen ze hun doelwit.
Omdat het zo gevaarlijk is, vormen beginners vaak koppels...
...met iemand die ze helpt als ze stranden.
Tijd voor les twee.
Sluwheid.
Oma laat zien hoe je je vinnen verbergt.
Ze moeten in formatie leren patrouilleren en hun rugvinnen onder water houden.
Maar ze moeten ook stil zijn.
Adem inhouden.
Tijd voor een volledige demonstratie.
Het doel?
De zeehond aantikken.
Om verder te komen, moeten de leerlingen al hun lessen in de praktijk brengen...
...wat bewijst hoe lastig het daadwerkelijk is.
Te langzaam.
Te luidruchtig.
Goede snelheid, maar het verkeerde doelwit.
Ze boeken vooruitgang...
...onthouden hun lessen en leren van hun fouten.
Maar ze hebben deskundige begeleiding nodig.
Oma zet de perfecte aanval op.
Ze geeft het signaal door met haar kop te knikken.
Het was voor deze student de grootste stap richting afstuderen.
Trainen voor zo'n gevaarlijke missie kan zeven jaar duren.
Geen ander roofdier doet er zo lang over om zijn strepen te verdienen.
Een skillset die zo complex...
...en alleen mogelijk is dankzij jaren van teamwork...
...en oma's wijsheid.
Richting de evenaar...
...gaat de wind liggen en worden de golven kleiner.
De grote stroom vloeit noordwaarts...
...waar, onder de benauwende hitte...
...het wilde karakter van de oceaan rustiger wordt.
En de Braziliaanse kust maakt plaats voor bossen met zouttolerante bomen.
Mangroven.
Een van de beste lifters van de stroom.
Ze ontwikkelden zich in Zuidoost-Azië...
...en hebben zich dankzij de stroom verspreid in de tropen.
Hierdoor ontstonden grote mangrovebossen...
...zoals hier, in de Amazone.
's Werelds meest uitgestrekte mangroven.
Ze vormen voedselgebieden voor één onverschrokken vis.
Een vieroogvis met een honger naar avontuur.
Zij en haar team verkenners popelen om het bos in te gaan.
Maar het is eb en ze zitten vast aan de kust.
Door de tropenzon is 't ondiepe water voor veel vissen te heet.
Wanneer het tij keert...
...en 't water binnenstroomt...
...zijn ze weg.
Ze zwemmen niet alleen.
Ze kunnen hoppen.
Samen zijn ze veiliger.
Dit is een compleet andere wereld.
In deze mangroven komt hun unieke gezichtsvermogen goed van pas.
Ondanks hun naam hebben vieroogvissen slechts twee ogen...
...maar gespleten pupillen...
...waardoor ze met een half oog gevaar onder water in de gaten kunnen houden...
...en met de andere helft op kansen boven water letten.
In dit bos weet je niet waar je volgende maaltijd vandaan komt.
Termieten.
Heerlijk.
Ze zijn misschien lekker, maar er wacht een nog grotere prijs...
...op avonturiers die het tij durven te volgen...
...naar het verste puntje van de oceaan.
Ruim anderhalve kilometer van waar dit visje haar jungle-avontuur begon...
...op zoek naar een verborgen delicatesse...
...die zich slechts twee keer per dag laat zien.
Deze mangrovekrabben moeten terug naar het zeewater om hun kieuwen te verfrissen.
Ze heeft slechts enkele minuten voor het eb wordt.
Hebbes.
De ultieme beloning om te gaan waar weinig vissen zich durven te wagen.
Al snel keert het tij...
...en het expeditieteam moet terug naar de kust...
...of het risico lopen op het gloeiend hete droge te blijven.
Waar de Atlantische Oceaan het Amazoneleven beïnvloedt...
...heeft 's werelds grootste rivier zijn eigen effect op de oceaan.
Hij levert elke dag ruim een miljoen toen bladafval...
...en rijk riviersediment...
...en vervoert voedingsstoffen uit het regenwoud...
...meegesleurd door de stroom, 3200 kilometer langs de kust van Brazilië.
Die belanden in het juweel van de Atlantische Oceaan...
...de Caribische Zee.
We komen hier om te genieten van zijn schoonheid en warme water.
Zachte koralen gedijen goed in de verrijkte stroming rond 't eiland Bonaire.
Je valt niet zomaar op in dit koraalcarnaval.
En wanneer het tijd is om te paaien, moet je zien op te vallen.
Dit slimme diertje wacht tot het donker is om te schitteren.
Hij is niet alleen.
Deze magische lichtshow is het gesynchroniseerde paringsritueel...
...van een van Bonaires kleinste rifbewoners...
...een klein schaaldier: het mosselkreeftje.
Ze zijn stuk voor stuk kleiner dan een rijstkorrel.
Maar door twee zeer reactieve chemicaliën in zijn lichaam...
...kan een mannetje lichtketens maken...
...die fel genoeg zijn om een vrouwtje de weg te wijzen.
De mannetjes komen samen en zetten om beurten hun lichtjes aan.
Door samen te werken, kunnen ze...
...chemicaliën bewaren voor noodgevallen.
En dat is nodig.
De centimeters grote kardinaalvissen zijn nachtdieren die op plankton jagen.
Maar mosselkreeftjes hebben een geheim wapen.
De chemicaliën smaken vies.
De vis spuugt ze daarom zo snel mogelijk weer uit.
En tot overmaat van ramp...
...licht de vis nu op in het donker...
...en wordt zo een makkelijk doelwit...
...voor een nachtelijke sluipmoordenaar.
De koraalduivel.
De koraalduivel is een invasieve soort...
...uit de Stille Oceaan, die 40 jaar geleden per ongeluk door mensen is uitgezet.
Zonder natuurlijke vijanden...
...is hun populatie onbeheersbaar toegenomen...
...waardoor ontelbare rifvissen zijn uitgeroeid.
Maar de mens heeft de riffen op andere wijzen onder druk gezet.
Door klimaatverandering warmt het Caribisch gebied op.
In de afgelopen 40 jaar...
...heeft een stijging van slechts één graad het voortbestaan bedreigd...
...van deze temperatuurgevoelige riffen.
Genoeg om deze ondiepe zee in een sudderende snelkookpan te veranderen.
Tot overmaat van ramp staat de pan op ontploffen.
Door de toenemende hitte komen de hevigste orkanen steeds vaker voor...
...en verzwakt hittestress het koraal, waardoor ze kwetsbaarder worden.
Ze kunnen niet tegen de combinatie van stijgende temperaturen...
...en steeds zwaardere stormen...
...waardoor tot nu toe 80 procent van het Caribische koraal verloren is gegaan.
Veel diersoorten raken daardoor hun huis kwijt.
Voor wie zich niet uit de problemen kan zwemmen, is er 'n ontsnappingsroute.
De grote stroom gaat door een smalle opening...
...de Straat Florida, die werkt als een mondstuk op een slang...
...en de stroom 30 keer sterker maakt dan alle rivieren op aarde samen.
De Golfstroom is de snelste stroom...
...van de oceaan en verspreidt warmte over het Noord-Atlantisch gebied.
Het duurt maar een maand om van Florida naar New York te stromen.
Daar zorgt het warme water voor een enorme planktonbloei...
...die enorme scholen soorten voedt...
...die ooit overbevist waren en bijna waren uitgestorven.
Menhaden.
Maar door het verbeterde visserijbeheer neemt de populatie weer toe.
Zelfs hier, bij Long Island, New York.
Waar ze dicht bij elkaar moeten blijven...
...omdat de warmere stroming Caribische rifhaaien met zich meebrengt...
...verder noordwaarts dan ooit.
Maar ondanks hun aantallen zijn menhaden niet makkelijk te vangen.
Ze reageren razendsnel en hebben sterk reflecterende schubben.
Samen creëren ze een spiegelboleffect dat roofdieren verblindt...
...en voor een nieuw spektakel...
...op meters van onze stranden zorgt.
De sterke stroom uit Noord-Amerika...
...verwijdt zich en verspreidt warmte over de oceaan.
Eén vertakking gaat richting Noord-Europa.
De andere stroomt oostwaarts...
...naar een groep piepkleine eilandjes.
De Azoren.
Hier ligt de hoogste piek van de Mid-Atlantische Rug.
Die stijgt ruim 8000 meter boven de oceaanbodem uit...
...en eindigt op het pad van de wereldwijde zeestroom.
Voedingsstoffen uit de diepzee komen zo naar de oppervlakte.
Een rijke voedingsbodem...
...voor elk dier dat deze mid-oceanische plek kan bereiken.
De opwarmende stroom heeft de deuren van de Azoren geopend...
...voor deze nieuwkomer van de kust van Afrika.
Een walvishaai.
Vijftien meter lang...
...en ruim 20 ton zwaar.
De grootste vis ter wereld.
In de afgelopen 15 jaar...
...is het water genoeg voor ze opgewarmd om vaste bezoekers te worden.
Ze zou de kleine snipvissen graag opeten...
...maar in deze driedimensionale ruimte...
...zijn ze haar makkelijk te slim af.
Boven haar zijn ze het veiligst.
Ze blijven dicht bij haar terwijl ze haar mond ontwijken.
Dit team van kleine visjes weet nu te ontsnappen...
...maar je wordt niet de grootste vis in de zee zonder je eigen trucs.
Ze heeft het grootste binnenoor van welk dier ook...
...en daarom een buitengewoon gehoor.
Ze gebruikt dat zintuig nu in haar voordeel...
...door te luisteren naar de geluiden van verre commotie.
Deze school vissen wordt aangevallen...
...door enorme blauwvintonijnen die tot wel 680 kilo wegen...
...en zo groot en snel als een renpaard kunnen zijn.
Maar ze is hier niet voor de blauwvintonijn.
Ze is hier voor de kleinere tonijn die aan de rand zwemt.
Witte tonijn, grootoogtonijn en de echte bonito.
Ze worden weggeconcurreerd door de blauwvintonijn.
Ze hebben nog steeds honger...
...en blijven op zoek naar nieuwe kansen.
Precies wat zij wil.
Een walvishaai kan ze...
...naar het grootste feestmaal leiden.
Ze ontdekt nog een school...
...en stuurt haar tonijnteam eropaf.
De kleine tonijnen gaan voorop...
...en vallen aan.
De kleine vissen dalen op haar neer...
...op zoek naar veiligheid.
Maar deze keer laat de tonijn dat niet gebeuren.
Ze drijven de visjes omhoog...
...om ze in te sluiten aan de oppervlakte.
Zij wacht af, terwijl de tonijnen ze steeds dichter bijeendrijven.
Zo creëren ze een enorme, kronkelende visnado.
Aan het oppervlak...
...kan de tonijn ze nu één voor één verorberen.
En hier heeft ze op gewacht.
Dankzij haar team kan ze eindelijk haar buik rond eten...
...en er honderden per hap inslikken.
Ze heeft optimaal geprofiteerd van de nieuwe kansen...
...in de snel veranderende Atlantische Oceaan.
Vanaf de Azoren volgt de blauwvintonijn de warme stroom...
...naar hun paaigebied in een afgelegen zee.
De Middellandse Zee...
...waar de eens met vis gevulde wateren er nu heel anders uitzien.
Viskwekerijen.
In de afgelopen twee eeuwen...
...hebben we delen van de Middellandse Zee onherkenbaar veranderd.
Zoals op veel plekken in onze oceanen...
...kunnen we dankzij industriële technologie...
...verder reiken en dieper graven dan ooit tevoren...
...en vissen we verder dan wat verantwoord is.
Wij kweken nu steeds meer schoolvissen in kwekerijen...
...en halen ons voordeel uit hun leven in groepen...
...zoals de zeebaars en zeebrasem in deze netten.
Uitgeputte wilde vispopulaties...
...hebben een hongerige tuimelaarsfamilie hierheen gebracht.
Buiten de netten zoeken wilde vissen scholen in gevangenschap op...
...om zich veiliger te voelen.
Een makkelijke maaltijd voor de dolfijnen.
Er stroomt weinig van de grote stroom door de ingesloten Middellandse Zee.
Hij is warmer dan de open oceaan...
...wat leidt tot meer verdamping en een zoutere zee.
Zelfs deze gekweekte vis zal moeite hebben om te groeien...
...in deze steeds meer vijandige wateren.
Is dit een glimp van de toekomst voor al onze oceanen?
En zo ja, is dit dan de toekomst die we willen?
Voor de vissen...
...voor hun jagers...
...en voor onszelf.
De temperatuur stijgt niet alleen in de Middellandse Zee.
Tijdens zijn vier jaar durende reis door de Atlantische Oceaan...
...heeft de grote stroom een grote hoeveelheid hitte verzameld.
Genoeg om een milder klimaat in Noord-Europa te creëren...
...met een stijging tot wel 11 graden Celsius.
Op zee zorgt dit voor extreem weer.
De omstandigheden in de Noord-Atlantische Oceaan worden steeds ruiger.
En de winter overleven op de open oceaan wordt steeds moeilijker.
Hier in IJsland zijn de steeds ruiger wordende omstandigheden genoeg...
...om de sterkste relaties in de Atlantische Oceaan te testen.
Deze papegaaiduiker wacht op zijn partner.
Zijn zielsverwant.
Hij is een van de 100.000 vogels die op hun metgezel wacht...
...na acht eenzame maanden.
Zijn partner is nog ver op zee...
...om te jagen en kracht op te bouwen voor het broedseizoen.
Tijd om hun hol dus klaar te maken.
Het eerste karwei van de mannetjes is de voorjaarsschoonmaak.
Ze krijgen maar één kuiken per jaar, dus alles moet perfect zijn.
Wat stoffering...
Klaar om zijn werk te laten zien.
Maar ze is nergens te bekennen.
Hij moet geduld hebben.
In hun tien jaar samen heeft ze hem nooit laten zitten.
Maar deze toegewijde papegaaiduiker moet er even op uit.
Na al dat geklus heeft hij wel wat vrije tijd verdiend.
En het ziet er leuk uit.
Vooral wanneer de wind aantrekt.
Overal om hem heen worden gelukkige stelletjes herenigd...
...maar er is nog steeds geen teken van zijn grote liefde.
Tot voor kort keerden papegaaiduikers binnen enkele dagen terug.
Maar de afgenomen vispopulatie en heviger wordende winterstormen...
...maken vissen lastiger.
En zijn metgezel gaat pas weg als ze klaar is om een ei te maken.
Sommige vrouwtjes keren helemaal niet meer terug.
Eindelijk.
Na acht lange maanden.
Zonder twijfel een van de meest trouwe partners van de oceaan.
Nu de belangrijke zaken: een kuiken maken.
Voor deze papegaaiduikers en al het leven in de ruige Noord-Atlantische Oceaan...
...brengt de opwarmende oceaan grote uitdagingen met zich mee.
Maar zonder dat we het merken, reageert de natuur.
De vissen zijn op zoek naar een nieuw thuis.
Overlevende populaties kabeljauw...
...lodde...
...en tonijn...
...zwemmen verder noordwaarts...
...met de wereldwijde zeestroom mee...
...richting de snelst veranderende oceaan van allemaal.
Hierna golft de stroom de Noordelijke IJszee binnen.
Met warm water, waardoor het ijs dunner wordt...
...en deze ooit ondoordringbare oceaan steeds opener wordt.
Om in leven te blijven, moet elke bewoner tot het uiterste gaan.
Ondertiteld door: Rick de Laat