Tuimelaars.
Deze school leeft in het warme, ondiepe water voor West-Australië...
...waar een van de grootste zeegrasvelden op aarde ligt.
Voedsel is hier schaars.
Er zijn wat vissen, maar het is moeilijk die te vangen...
...vooral de gladde en toepasselijk genaamde botervis.
Dolfijnen jagen via geluid...
...maar het zeegras verstoort hun echolocatie.
Als ze te dichtbij komen, verstopt de botervis zich in het zeegras.
Om de kleine vis te slim af te zijn...
...moeten de intelligentste zoogdieren van de oceaan creatiever zijn.
Dit jonge vrouwtje leert een lege schelp in iets nuttigers te veranderen.
Botervissen zijn nieuwsgierig...
...en gebruiken schelpen als schuilplaats.
Zou dit werken?
Elke schelp moet op de juiste plek liggen.
Dicht bij het zeegras...
...maar open en bloot.
Ze is ongeduldig...
...en wil er vaart achter zetten.
Bijna.
Hebbes.
De botervis eruit krijgen lijkt lastig...
...maar is een makkie voor de dolfijn.
Als ze de schelp boven water houdt...
...glipt de vis eruit.
Als boter.
Nergens anders zijn dolfijnen zo slim geweest...
...om zulk complex gedrag met gereedschap te combineren.
Het is eten of gegeten worden...
...waardoor vindingrijkheid wordt beloond in de Indische Oceaan.
De wereldwijde zeestroom gaat westwaarts...
...met warm tropisch zeewater op een reis die doorgaans twee jaar duurt...
...van Azië tot Afrika.
Het begint door leven te brengen naar een regio in Zuidoost-Azië...
...ook bekend als de Koraaldriehoek.
Een doolhof van 25.000 tropische eilanden...
...waardoor elke seconde 15 miljoen ton water stroomt...
...dat constant het zonovergoten ondiepe water ververst...
...en de grootste verscheidenheid aan zeeleven...
...ter wereld ondersteunt.
Met meer dan 80.000 soorten die zo dicht bij elkaar leven...
...worden koraalriffen niet competitiever of gevaarlijker dan deze.
Maar voedsel is verrassend schaars.
En met miljoenen hongerige monden...
...staat elke rifbewoner op het menu van een andere.
Je jonkies beschermen is een voltijdse uitdaging.
Een aanstaande moeder is bijzonder creatief...
...in 't beschermen van haar kroost.
De bidsprinkhaankreeft.
Ze is een rifingenieur...
...met een ongeëvenaarde mindmap van haar buurt.
Haar passie ligt in het vinden van dode koraalfragmenten.
Ze slaat de positie van elk fragment op in haar geheugen...
...mocht ze het nodig hebben.
En ze moet snel zijn...
...omdat de recyclers van het rif druk bezig zijn...
...om al het dode koraal dat ze vinden...
...in zand te veranderen.
Dit fragment lijkt perfect.
Maar waarom zo kieskeurig?
Omdat ze precies weet welke vorm koraal ze hierna nodig heeft...
...voor haar bouwproject.
Mogelijk herinnert ze zich zelfs de structuur van de eerdere fragmenten.
Die plaatst ze in een keermuur, zodat elk fragment in het volgende past.
Wellicht nuttig.
Verkeerde vorm.
Met haar metselkunsten...
...heeft ze een versterkte nestkamer gebouwd...
...waar ze haar 10.000 eitjes kan beschermen tot ze uitkomen.
En als je naar binnen wilt...
...moet je eerst langs mama.
Kansloos.
Dankzij haar technische bekwaamheid...
...heeft deze moeder het grootste probleem op het rif opgelost.
Een veilige opvoeding van de volgende generatie...
...te midden van al die hongerige monden.
Maar er zijn andere manieren om je kroost de best mogelijke start te geven.
Bultkoppapegaaivissen verstoppen hun eitjes niet.
Ze hebben een andere manier om eierrovers af te troeven.
Maar voor ze paaien...
...moeten 30 meter onder het oppervlak de paringsrechten bepaald worden.
Er is namelijk een perfecte tijd en plek om te paren.
Die plek is de klip...
...waar het getij en de stroming van het rif wegstromen...
...en zo eitjes in veiligheid brengt.
De tijd? Als het getij zijn hoogtepunt bereikt.
De deelnemers zoeken elk een gebied waar de stroming het sterkst is.
De grootste claimt de beste plek.
Wie de plek kan behouden, wordt door de meeste vrouwtjes gekozen.
En de eitjes die hij bevrucht, zullen ver van het rif en roofdieren zijn.
Maar hoe trekt hij vrouwtjes aan die zich hoog op het rif bevinden...
...zonder weg te gaan?
Hij jaagt kleinere rivalen weg met een zwaai van z'n staart.
Maar deze jongen niet.
Een 45 kilo wegende bultkop.
Een rivaal met het vizier op dezelfde paringsplek.
Hij is niet geïntimideerd.
Er zit maar één ding op.
Voor het eerst zitten we op de eerste rang bij dit gevecht tussen zwaargewichten.
Hun gevecht is zo gewelddadig dat water tussen hun bulten verdampt.
Hun hoofdknobbels zijn komvormig om de kracht van de botsing te centreren.
Het creëert stoombellen die op deze diepte imploderen...
...en schokgolven door het rif laten gaan...
...en daarmee aankondigen dat het gevecht begonnen is.
Hun koppen zijn niet hun enige wapen.
Die koraalbrekende bek speelt nu ook een rol.
Ze slaan en bijten erop los.
Ze snijden elkaars schubben eraf.
Hoe sterker de stroming...
...hoe meer vrouwtjes.
Ze hebben eindelijk een publiek.
De laatste ronde.
Als de stroom op z'n krachtigst is, kan niets ze nog uit elkaar halen.
Precies wat ze wilden.
Want alleen met zo'n gelijkwaardige tegenstander...
...kunnen ze het luidruchtigste geluid op het rif creëren.
Ze laten zien de sterksten te zijn.
Na dit gevecht zijn ze allebei winnaars.
Hun optreden heeft tientallen enthousiaste bewonderaars opgeleverd.
Nu zijn ze klaar om te paaien...
...op de juiste plek...
...en op het juiste moment.
Het getij en de stroming kunnen nu hun werk doen...
...en de volgende generatie bultkoppen in veiligheid brengen...
...ver weg van het rif.
De wereldwijde zeestroom kronkelt zich langs de eilanden van Zuidoost-Azië.
Onderweg verzamelt hij bewijsmateriaal van het afval van de bovenwereld...
...voordat het van de koraalriffen de zanderige woestenijen in wordt geduwd.
Tot twee miljoen ton plastic afval belandt ieder jaar in de Indische Oceaan.
Een van de hoogste niveaus plasticvervuiling van alle oceanen.
Elk stuk afval heeft een afbreektijd van honderden jaren.
Uiteindelijk worden ze microplastic...
...dat de oceaan schaadt en zelfs in onze voedselketen belandt.
Maar er is één bewoner die van deze puinhoop probeert te profiteren.
De geaderde octopus.
Ze zoekt 'n plek van waaruit ze haar prooi in een hinderlaag kan lokken.
En weggegooide voorwerpen bieden een schat aan mogelijkheden.
Iemands rotzooi is tenslotte andermans schat.
Een fles kan een perfecte schuilplaats zijn.
Er moeten alleen wat aangepast worden.
Ziezo.
Opnieuw.
Zo, ja. Daar gaan we.
Dit is prima. Veel ruimer. Ja.
Als zij naar buiten kan kijken...
...kan haar prooi naar binnen kijken.
Dat wordt niets.
Kan de natuur een betere oplossing bieden?
Met twee schelpen...
...en wat graafwerk...
...ruimte om naar buiten te gluren...
...en voor haar sifon om te ademen.
De octopus kan zichzelf als een mossel vermommen.
Perfect om haar hinderlaag te leggen.
Ze eet alleen het vlees op en gooit de restjes weg.
Maar restjes laten rondslingeren is geen goed idee.
Het trekt aaseters aan...
...vissen die de krabben afschrikken.
Ze moet ze zien weg te jagen zonder haar dekmantel te verpesten.
Ze verandert haar sifon in een geweer.
Herladen.
Tot nu toe wisten we niet dat een octopus...
...zich zo kon bewapenen.
Briljant.
Misschien het enige wezen in alle oceanen...
...dat slim genoeg is om een projectiel als wapen te gebruiken.
Nu de kust veilig is, kan ze haar jacht hervatten.
En ze leert snel van haar fouten.
Deze keer zet ze haar vuilnis buiten...
...en gooit ze het precies ver genoeg dat haar schuilplaats geheim blijft.
Tenminste iemand heeft geleerd hoe ze met haar afval moet omgaan.
De wereldwijde zeestroom vloeit vanuit de Koraaldriehoek westwaarts...
...de open oceaan in.
Maar hij draagt weinig leven mee, want het voedsel is hier schaars.
Het is een zeewoestijn.
En toch verbergt die reuzen.
Grote reizigers van de stroming...
...die net wakker worden.
Potvissen.
Een hechte familie...
...met een paar weken oud kalf dat snel groeit.
Hij is hongerig en volhardend.
Om de benodigde rijke melk te produceren...
...moet de moeder honderden kilo's per dag eten.
Ze moet deze kale, zonovergoten wateren dus verlaten en de diepte induiken.
Het kalf wil wel...
...maar kan niet mee met haar 45 minuten durende duiksessies.
Het kan drie jaar duren...
...tot hij zijn adem lang genoeg kan inhouden.
Maar hij kan haar horen.
Ze jaagt anderhalve kilometer dieper op reuzeninktvis.
Hij weet dat hij niet in de steek is gelaten.
Zijn zussen en tantes grijpen de kans om met hem te spelen.
Ze overladen hem met liefde en genegenheid.
Potvissen hebben de grootste hersenen ter wereld.
Zes keer zo groot als de onze.
En men denkt dat ze drie keer zoveel empathisch vermogen hebben.
Dankzij hun hechte familiebanden en emotionele intelligentie...
...kunnen potvissen in deze wildernis overleven.
De moeder keert vol inktvis terug...
...met rijke melk voor haar kalf.
Op weg naar boven brengt ze via de waterkolom...
...voedingsstoffen uit de diepzee naar de oppervlakte...
...die de zeewoestijn en zeestroom verrijken...
...op zijn reis door de centrale Indische Oceaan.
Langs kleine stukjes land...
...de Malediven.
De Chagoseilanden.
De Seychellen.
Elk een oase in de zeewoestijn.
Een magneet voor zeeleven.
En voor sommige is het de belofte van voedsel in overvloed.
De reuzentrevally, afgekort als RT.
Met zijn 14 kilo is hij nog jong.
Hij is een jager en wordt misschien ooit een van de toproofdieren van het atol.
Z'n komst valt samen met 'n belangrijke gebeurtenis...
...op de eilandkalender.
De week waarin jonge sternen leren vliegen.
De kuikens moeten hun conditie opbouwen...
...maar worden snel moe en moeten vaak uitrusten.
Voor een kleine trevally die groot en sterk moet worden...
...is het een kans om zijn dieet te veranderen.
Eerst is hij voorzichtig.
Te lang gewacht.
Geen partij voor deze volwassenen.
Met een gewicht tot wel 77 kilo...
...kan een volwassen trevally snelheden tot wel 65 km/u bereiken.
En ze hebben hun techniek verfijnd.
Sommige volwassenen komen al meer dan tien jaar terug voor dit feestmaal.
Hij moet net als hen leren jagen.
Van achteren benaderen als hij kan en dan versnellen.
Hier is er een.
Het kuiken is moe.
Een uitgelezen mogelijkheid.
Maar vogels zijn lastig te vangen.
Vooral als ze vliegen.
Binnen een week gedragen kuikens zich meer als volwassenen...
...kunnen ze langer vliegen...
...en zitten ze zelden meer op het water.
Hij moet nu de luchtsnelheid en hoogte beoordelen.
Zijn zicht is beperkt boven water.
Hij moet dus zijn koers perfectioneren.
Dit seizoen troeven de meer ervaren trevally's hem nog af.
Het kan jaren duren tot hij het onder de knie heeft...
...en groot genoeg is om zich te meten met de echt grote reuzentrevally's.
Na twee jaar door de leegte van de oceaan te hebben gestroomd...
...botst de wereldwijde zeestroom halsoverkop met Oost-Afrika...
...en de voedselrijke kustwateren.
En hier splitst de stroom zich.
Het merendeel stroomt zuidwaarts.
Maar tijdens de zomermaanden stroomt een deel naar de Perzische Golf.
Onder de tropische zon...
...heeft de snelle verdamping...
...een van de zoutste zeeën ter wereld gecreëerd.
Het is de habitat van 'n zelden geziene bewoner.
Ooit aangezien voor een zeemeermin.
Doejongs zijn vandaag de dag nog steeds mysterieuze wezens.
Deze zachtaardige zeekoeien kwamen ooit veel voor langs de kusten...
...van Australië tot Afrika.
In sommige gebieden zijn ze bijna uitgeroeid door jagers.
Hun zoektocht naar voedsel bindt ze aan zeegrasvelden.
Maar onlangs is ontdekt dat doejongs lange tochten afleggen...
...om deel te nemen aan grote bijeenkomsten.
Waarom ze dit doen, is een raadsel.
Het is een groot voorrecht om hier vandaag getuige van te zijn.
Dat is alleen mogelijk dankzij de verfrissende invloed van de stroming.
Over de hele wereld zien we steeds minder zeegrasvelden en dieren...
...die ervan afhankelijk zijn door stijgende zeetemperaturen.
Door deze toenemende temperatuur verdampt steeds meer water uit de stroom...
...waardoor 't grootste weersysteem van onze planeet in kracht toeneemt.
De moesson.
Elk jaar raast hij door de noordelijke Indische Oceaan.
En hij is krachtiger en onvoorspelbaarder dan ooit.
De moesson heeft de Indische Oceaan altijd voorzien...
...van voedingsstoffen van het land.
Maar tegenwoordig brengt hij iets minder welkoms mee.
Vervuiling.
Biljoenen stukjes plastic komen hier elk jaar terecht.
Reuzenmanta's zijn zwerfdieren...
...die zich al ruim 20 miljoen jaar laten meevoeren door de wereldwijde zeestroom.
Maar nu, terwijl ze zich voeden met plankton...
...kunnen ze niet voorkomen dat ze de plastics binnenkrijgen.
En voor elk stukje dat ze kunnen zien...
...is er een enorme hoeveelheid microscopische deeltjes die ze niet zien.
Een manta verstrikt in achtergelaten vistuig...
...kan het niet verwijderen.
De plastic lijn zal uiteindelijk door zijn vlees snijden.
Plastics inslikken of erin verstrikt raken...
...is een hedendaags risico voor deze oude roggen.
Maar zo hoeft het niet te zijn.
We hebben onze oceanen beschadigd, maar als we ons afval beter verwerken...
...kunnen we ze ook helpen genezen.
Voor de zuidkust van Mozambique komen reuzenmanta's bijeen...
...om hun ontstoken wonden te laten behandelen.
En ze zijn niet alleen.
Veel roggensoorten zoeken hier hulp...
...waaronder een zeldzame vioolrog, een rog die we amper kennen...
...maar nu met uitsterven bedreigd wordt...
...door mensen die 't voorzien hebben op hun kostbare vinnen.
Maar de manta's hebben de meeste hulp nodig.
Dit vrouwtje heeft een haaienaanval overleefd.
Door de bijtwonden kunnen haar vleugels gaan ontsteken.
Ze bezoekt dus haar ziekenboeg.
Het medisch team gaat aan het werk.
Ze verwijderen ontstoken weefsel...
...wat nieuwe groei bevordert.
Haar verwondingen zijn hun voedsel.
Honderden manta's komen hier voor de spoedeisende hulp.
Maar er zijn risico's.
Stierhaaien patrouilleren hier.
Deze intelligente roggen letten daarom goed op elkaar...
...waardoor ze allemaal de nodige zorg kunnen krijgen.
Met de juiste behandeling kunnen hun lichamen zich wonderbaarlijk herstellen.
Deze patiënten hebben een tweede kans gekregen...
...dankzij de zorg in dit speciale toevluchtsoord.
Een bolwerk voor talloze roggen...
...de zachtaardige zwervers van de wereldwijde zeestroom.
De grote stroom wint aan snelheid en stroomt zuidwaarts onder een nieuwe naam:
de Agulhasstroom.
Hij voert equatoriale hitte naar het puntje van Afrika...
...waar hij zich vermengt met de koelere, rijkere wateren van de Atlantische Oceaan.
Ideale omstandigheden voor de witte haai.
Het is een van de weinige warmbloedige haaien...
...wat de spierprestaties verbetert en zijn geest verscherpt.
Om in de wateren vol witte haaien te overleven...
...moet je slimmer zijn.
Een jonge zeehondenpup van acht weken oud...
...geboren in een kolonie Kaapse pelsrobben.
Ze moet leren overleven met witte haaien voor de deur.
Tijd om naar de pelsrobbenschool te gaan...
...waar haar klasgenootjes nu al de belangrijkste levenslessen krijgen.
Regel een: blijf uit de buurt van het scherpe uiteinde.
Regel twee: wees altijd op je hoede.
Wijze pelsrobben laten zich nooit verrassen.
Je kunt leren van andermans fouten.
De belangrijkste les van allemaal: werk samen.
Hun vermogen om als één te handelen...
...maakt een groep pelsrobben sterker dan welke haai dan ook.
Tegen de kolonie...
...zal zelfs een witte haai zich niet wagen.
Maar de echte overlevingsstrijd moet nog komen.
Een zuidelijke zeeolifant.
Een plunderaar uit Antarctische wateren, op zoek naar nieuwe kansen.
Eerst weten de robben niet wat ze van de vreemdeling moeten denken.
Hij lijkt op een rob...
...maar is nog groter dan de haai.
En tot hun verbazing net zo dodelijk.
De pup weet dat hij op het droge veilig is.
Maar dit roofdier stopt niet bij de waterkant.
Ze kan geen kant op.
Maar in deze groep is ze nooit alleen.
Ze moet haar mannetje staan...
...tot er hulp komt.
Ze hebben al een witte haai afgeschrikt.
Samen zullen ze deze zeeolifant ook wegjagen.
Door hun kracht in aantallen en collectieve intelligentie...
...kunnen deze pelsrobben zich staande houden op de Kaap.
En het is de moeite waard...
...want eens per jaar, wanneer de warmere stroming van de Indische Oceaan...
...de koelere Atlantische wateren tegen de kust houdt...
...worden enorme scholen vis naar de kust gedwongen.
Dit staat lokaal bekend als de sardinetrek.
Honderden miljoenen sardines vormen scholen tot wel zeven kilometer lang.
En dat op de drempel van de pelsrobben.
Maar ze hebben niet lang alles voor zichzelf.
Hier komen de genten in duikvlucht.
En tot wel 20.000 dolfijnen.
Samen met duizenden haaien.
En zelfs...
...grote walvissen.
Het is een ongeëvenaarde buit, alleen mogelijk gemaakt door de stroom...
...die een zeewoestijn transformeert...
...tot een van de grootste feestmalen in al onze oceanen...
...aan het einde van zijn reis door de Indische Oceaan.
De wereldwijde zeestroom vervolgt zijn reis.
Hij stroomt vanuit de Indische de Atlantische Oceaan in...
...waar het snel opwarmende water steeds woester wordt.
De Atlantische Oceaan wordt wilder dan ooit.
En als je in de problemen komt, heb je hulp nodig van een team.
Ondertiteld door: Rick de Laat