Sa isla ng Manhattan,
may dalawang Detective Squad na nakalaan para sa mga homicide:
ang Manhattan North at Manhattan South.
Iniimbestigahan nila ang mga pinakabrutal at pinakamahirap na pagpatay.
Ito ang mga kuwento nila.
Noong '90s, sa East Harlem,
may sunod-sunod na pagpatay at panggagahasang naganap doon.
Lahat ng biktima ay mga inosenteng batang babaeng
sinakal at sinaksak.
Mga "serial killer." Laging sinasabi 'yon.
Isa siya sa kanila.
Bumuo kami ng task force
kasama ang ilan sa pinakamahuhusay na detective na nakatrabaho ko.
May masamang tao sa East Harlem na kailangang ikulong.
Buong buhay ko, wala akong ibang ginusto
kundi makamit ang hustisya para sa kanila.
Bahagi ng kaluluwa mo ang nawawala sa bawat kaso.
Di mo magagawa ang trabahong 'to maliban kung may malasakit ka.
Gusto mong malaman ang totoo.
Ganiyan ang mga detective.
Gusto kong inaalam ang likod ng mga pangyayari.
Ano ba talaga'ng nangyari?
Importanteng malaman ng pamilya kung sino'ng pumatay sa kamag-anak nila.
'Yan ang trabaho ko.
Sa New York City, ang NYPD…
Ito na 'yon.
Nagtrabaho ako sa Spanish Harlem.
Na-assign ako doon noong '83 bilang baguhang pulis sa patrol.
Napakalaking Hispanic community ng East Harlem.
Ako lang ang babaeng Hispanic sa presinto ko pagdating ko do'n.
Matagal ako sa East Harlem.
Maganda 'yong vibe.
Laging may music sa background, 24/7.
Naging pulis ako sa lugar na 'yon, tapos anim na taong undercover,
bago ako nakapasok sa detective bureau.
Gustong-gusto kong magtrabaho do'n.
Noong baguhan pa akong pulis,
nagpatrol ako sa Spanish Harlem.
Masiglang lugar 'yon. Laging may ginagawa ang mga tao.
Mabubuting bagay, kadalasan.
Noong June 2, tumunog ang phone ko bandang 6:30.
May homicide kami.
Sa isang project building sa East Harlem.
Pagdating ko sa crime scene, nasa hagdanan 'yong biktima.
Nasa edad 19 hanggang 20, isang maputing Black female.
Ang daming nangyayari.
May mga pulis na nagbabantay sa lugar.
Naro'n din 'yong Crime Scene Unit, na kumakalap ng ebidensiya.
Walang senyales ng paghampas, walang saksak, walang tama ng baril.
Iniisip naming nawalan siya ng hangin.
Walang identification.
Walang school ID, driver's license, o kahit ano.
Kaya sinuyod ng mga detective 'yong building.
Kinuhanan namin ng Polaroid picture 'yong mukha niya
para ipakita sa lahat ng taga-doon na kinatok namin.
"Nakikilala mo ba ang dalagang 'to?"
May nakausap kami sa bawat apartment.
Building 'to na may 20 palapag, siguro sampung apartment kada floor.
Di kami sinuwerte.
Halatang di siya nakatira doon. Wala rin siyang dine-date na taga-doon.
Nang tingnan namin kung may report sa presinto ng nawawalang tao
sa nakalipas na 36 na oras,
may nakita kaming akma sa general description ng biktima.
'Yong dalagang ini-report ng pamilya na nawawala noong isang gabi
ay si Rasheda Washington.
Naalala kong may mga detective na pumunta sa pamilya niya
dala ang Polaroid photo.
Di madali.
Kailanman, di naging madali.
Pa'no nangyari 'to?
Ninakaw siya sa 'min.
Ang hirap gumalaw kasi ni hindi mo maalala.
Kasi para kang naglalakad sa panaginip.
Sigaw lang ako nang sigaw at iyak nang iyak.
"Pinatay nila 'yong baby ko."
Kakambal ko si Rasheda.
Bilang kambal para kayong may special bond
sa sandaling isilang kayo sa mundo.
Akala ko dahil sabay kaming ipinanganak, sabay din kaming mamamatay.
Nabigyan kami ng pamilya ng kumpletong background sa anak nila.
Ipinanganak at lumaki sa New York si Rasheda at 'yong kapatid niya.
Nang magtapos si Rasheda sa high school,
natanggap siya sa Fashion Institute of Technology,
isa sa mga nangungunang school sa fashion.
Nagtapos kami noong June 15, 1997.
Excited siya.
Isa siyang tipikal na 18-year-old na nasa college at may trabaho.
May plano siya para sa sarili niya, sa buhay niya,
at tutuparin niya 'yon.
Pag 18 years old ka, di mo…
di mo iisiping mawawalan ka ng taong malapit sa 'yo, nang napakasakit.
Masigla at kahanga-hangang tao siya.
At nawala na lang siya.
Nalaman naming mabuti siyang estudyante,
mabuting anak, mabuting kapatid. Malapit ang pamilya nila.
Homicide 'to.
Lumabas sa autopsy na namatay siya dahil sa pagkawala ng hangin.
Dinaganan sa dibdib at sinakal.
Nalaman namin sa autopsy na ginahasa siya.
May natagpuang biological fluids at DNA sa biktima.
Ikinumpara sa mga database ang nakuhang DNA profile,
pero walang tumugma sa national database
o sa sinumang suspek noon.
Noong nasa Special Victims Unit ako,
may mga kaso ng panggagahasa na di para sa sexual na kasiyahan.
Maraming may kinalaman sa poot, galit sa mga babae,
lalaki, bata, sinumang ginahasa nila.
Tungkol sa lakas at kontrol ang panggagahasa at pananakal.
Maraming sinasabi 'to tungkol sa pumatay.
Mahina sila, at ito ang paraan para maramdaman nilang malakas sila.
Noong 1998, kagagaling ko sa Central Park homicide.
Sa simula pa lang, nagtutulungan na
ang mga pulis at mga assistant DA
dahil alam naming kailangan namin ang isa't isa.
Tinututukan ng DA ang lahat.
Pinakikinggan nila bawat aspeto ng kaso gaano man 'to kakila-kilabot.
Na-assign ako sa kaso ni Rasheda Washington.
Gusto ng lahat na malutas 'to sa lalong madaling panahon.
Nakatira si Rasheda Washington sa 1st Avenue kasama ang pamilya niya
sa itinayong building na tinatawag na 1199 Plaza.
Natagpuan siya walong block mula sa kanila.
Gumagawa kami ng timeline para bawasan ang pagpipilian.
Bandang 9:30 noong huling may nakakitang buhay si Rasheda.
-Nagtatrabaho siya sa Express. -Sa 34th Street.
-Oo.
-Nasa bahay na siya nang mga alas diyes. -Oo, alas-diyes ng gabi.
Pag natapos na 'yong trabaho niya, magpapaalam sa mga katrabaho niya,
tapos pupunta, sa palagay nila, sa subway, na ginagawa niya gabi-gabi.
Karaniwang bumababa siya sa subway sa East 110th Street at Lexington Avenue.
At maglalakad mula Lexington papuntang 1st, sa apartment building niya.
Nalaman naming nakatira siya sa 1st Avenue, bandang 109th Street.
Nakita 'yong guwardiyang naka-duty noon.
Nakikita nila siya gabi-gabi, pero di nang gabing 'yon.
Natagpuan 'yong katawan niya bandang 5:00, 6:00 ng umaga kinabukasan,
walong block ang layo sa bahay.
Pa'no siya nakarating sa hagdanan sa 15th floor sa 1345 5th Avenue?
Walang nakakaalam.
Di siya mahilig lumabas ng bahay.
Pumapasok sa school, sa trabaho. Di siya nakikitulog. Kahit kailan.
Di namin maintindihan
pa'no siya napunta sa lugar kung saan siya natagpuan.
Natatandaan kong tinanong ako,
"May napansin ka bang kahit sino
noong tumatambay kayo?"
Wala akong maisip.
May boyfriend si Rasheda.
No'ng di siya umuwi nang gabing 'yon, sabi ko,
"Nakitulog ba siya o gumawa ng di karaniwan?"
Tinanong ako kung kilala ko 'yong boyfriend niya, at sabi ko,
"Oo, kilala ko siya. Nakita ko silang magkasama. Nakasama ko na siya."
Kaya di ko naisip na magagawa niya 'yon
o sasaktan niya si Rasheda.
Sabi ko, "Ano'ng pangalan niya?" Saan nakatira?
Kinausap namin siya.
Walang nakuha sa interview sa boyfriend niya
na nagpahiwatig na responsable siya sa anumang paraan.
Sobrang lungkot niya.
Kinausap namin lahat ng kakilala niya.
May mga nakilala ba siya, kaklase, o katrabahong kaduda-duda,
na maaaring isinangkot siya sa isang bagay na ikinamatay niya?
Pero 'yong mga batang nakasama niya, may goal sila sa buhay,
at tinutupad din nila 'to gaya niya.
Nakakatuwa 'yon, pero nakakainis din,
kasi wala 'tong binigay na lead sa amin.
May flyer sa bintana
lahat ng mga negosyo sa lugar para tawagan kami sakaling may tip sila.
Di namin alam kung dinukot siya
o kusa siyang sumama sa iba.
Hinahanap mo 'yong mga kakaibang bagay na ganito.
Naghahanap ka ng bagay na kukuha sa atensiyon mo,
na tutulong sa 'yo.
Wala.
Di na kami makausad. Wala kaming lead.
Ilang buwan matapos ang pagpatay kay Rasheda Washington,
isang 15 taong gulang na batang babae ang uuwi sa pamilya niya
sa may Paladino.
Pumunta siya sa elevator, pinindot 'yong button para sa elevator.
Sumulpot 'yong lalaki sa likod niya. Tinutukan siya ng kutsilyo.
Pilit siyang dinala sa hagdanan. Ginahasa siya.
Ninakaw 'yong mga alahas niya. Tapos iniwan siya.
Rumesponde ang pulis.
May dalawang bagay na nakita ang mga pulis sa hagdanang 'yon.
Isang FUBU sweatshirt at baseball cap.
At sinabi agad ng 15-anyos na babae,
"Suot niya 'yang mga 'yan."
"Suot siya 'yong sweatshirt. Suot niya 'yang ball cap."
Ipinadala nila 'yong FUBU sweatshirt, 'yong baseball cap, at rape kit
sa opisina ng medical examiner para sa forensic analysis.
Noong January 6, 1999,
nakatanggap kami ng abiso mula sa opisina ng medical examiner,
at binago nito ang lahat.
Walang pisikal na ebidensiya sa sweatshirt o sa ball cap.
Pero tumugma 'yong DNA mula sa semilyang nakuha sa katawan ni Rasheda Washington
sa semilyang nakuha sa rape victim sa Paladino.
Iisang tao ang responsable sa parehong krimen.
Nagkaroon kami noon ng pag-asa
dahil nakonekta namin 'yong dalawang kaso,
pero nakakainis dahil
di pa rin namin kilala 'tong taong ito.
Makalipas ang dalawang linggo, tumawag ang opisina ng medical examiner
at sinabing may isa pang dalaga sa parehong lugar ang ginahasa.
Thirteen years old siya.
Takot na takot, tinutukan ng kutsilyo,
nakapiring gamit ang sarili niyang damit.
Ginahasa at ninakawan sa madilim na hagdanan.
Kumuha ng rape kit, at tumugma 'yong ebidensiya sa rape kit
sa Paladino rape case at sa pagpatay kay Rasheda Washington.
Magkakapareho ng tangkad at edad 'yong mga biktima.
Maliit sila, bata, Hispanic o Black na maputi ang balat.
At magkakalapit lang sila.
May pattern na tayo.
Isa 'tong serial rapist at mamamatay-taong nasa kalye.
Malaki ang inusad ng imbestigasyon.
Ginanahan kami.
'Yong 15-year-old na babaeng ginahasa sa may Paladino,
'yon ang naging pangalan ng task force.
May kaniya-kaniyang katangian 'yong mga miyembro ng Paladino task force.
May mga kasama kami mula sa opisina ng DA,
si John Irwin at ako,
at napakaraming karakter na puro magagaling na detective.
Nariyan si Scott Wagner,
isa sa pinakamasipag na detective na nakatrabaho ko.
Kasama namin si Rob Mooney. Mapang-unawa siya.
Magaling siya sa mga biktima.
Nakilala ko si Bob Mooney sa isang bar.
Tumatambay ako dati sa Phebe's sa may Bowery.
May kausap siya na katabi niya
at Spanish 'yong salita nila.
Maya-maya, na-realize niya, kasi mapagmasid talaga si Irma,
na parang nakikinig ako.
Inasahan ko na. Tiningnan ko siya, at sinabing…
"Relax lang, sweetheart."
"Mapanganib pag di mo kilala 'yong kausap mo."
At sabi niya, "Ay, lintik?"
Sabi ko, "Marunong kang mag-Spanish?"
Kung titingnan siya, di siya mukhang marunong mag-Spanish,
kasi 6'3" siya, lalaki, white, Irish.
Nagtrabaho siya sa lugar ng mga Hispanic, mga Dominican.
May dalawang kawatan sa likod ng kotse niya.
Nag-uusap sila,
sinasabi kung saan tinago 'yong baril, kung saan 'yong droga.
Maiintindihan ni Bob Mooney lahat ng sinabi nila.
Detective ako sa presinto, pero nang mabuo 'yong task force,
inalis kami sa regular na tungkulin namin sa presinto,
at tinutukan namin 'yong tatlong kaso.
Kinausap ng sketch artist ng NYPD 'yong mga buhay na rape victim,
at nabuo 'yong composite sketch mula sa paglalarawan nila
at ginawang flyer.
Nilagay ito sa bintana ng bawat tindahan, poste ng telepono.
Pinuno namin 'yong East Harlem.
May tip line na nakakabit dito.
Nakakalungkot na di ito nakita ng media.
Nalaman lang nila no'ng tinawagan namin sila
para subukang gumawa ng balita
na maaaring mabasa ng kung sino 'yong diyaryo na may litrato namin.
Pakiramdam ko, kung hindi
mga Black at Hispanic 'yong mga biktima, mas magiging interesado ang media.
Nakakagalit.
Wala kaming pakialam kung Black o Brown 'yong biktima,
o kung Black o Brown 'yong salarin, o kung puti sila.
May masamang tao sa East Harlem na kailangang ikulong.
Gagawin ko ang makakaya ko para masigurong magbabayad ang taong 'to.
Walong buwan matapos patayin si Rasheda Washington,
may tumawag sa tip line.
Galing sa isang babae,
isang di kilalang tipster na nagsabing bali-balita
na si Ace ang responsable sa mga pagpatay at panggagahasa
na nagaganap sa lugar.
Pamilyar sa 'kin 'yong palayaw na "Ace."
Naalala ni Scott 'yong kaso niya sa 23rd Precinct,
bumalik siya sa presinto, kinuha 'yong folder,
bumalik sa homicide squad, at sinabing, "Tingin ko ito 'yon."
September 10 ng '97, na-assign ako sa isang homicide.
Babaeng Hispanic.
Nasa 19 na taong gulang, natagpuan sa bubong ng 218 East 104th Street.
Sunog ang 90 porsiyento ng katawan niya.
Nakausap ko si Arohn Malik Kee.
Kilala siya ng marami bilang "Ace." 'Yon ang palayaw niya.
Lumabas sa telephone record ng babae 'yong number ni Ace.
Gusto ko siyang makausap.
Sinabi niya na kaibigan sila ng nobya niya ng biktima.
Kakain dapat sila.
Di daw siya sumipot.
Tinawagan niya, magkikita dapat sila, pero di dumating.
Sinagot niya lahat ng tanong ko sa kaniya.
Wala siyang senyales ng mga natutunan natin tungkol sa body language,
'yong mga bagay na napapansin natin sa araw-araw na interview sa ilang taon,
'yong mga palatandaan na nagsisinungaling sila.
Wala akong matukoy.
Pero nang matapos 'yong interview, tinanong ko siya,
"Ayos lang ba kung kunan kita ng Polaroid?"
Sinabi niya, "Sige. Ayos lang."
Binalikan ko 'yong papeles ko, at sa litrato,
suot niya 'yong gray na sweatshirt na may logo ng FUBU.
'Yong parehong sweatshirt na naiwan sa scene ng isa sa mga ginahasa.
Parang kinopya 'yong composite sa Polaroid ko.
'Yong ginawang sketch,
kamukhang-kamukha ni Arohn Kee.
Bagama't di ito kwalipikado bilang identification o probable cause,
binigyan kami nito ng direksyon.
Si Arohn Kee ang tanging suspek sa puntong 'yon.
Naghanap sila ng criminal record na may pangalang Arohn Kee,
at nakita nilang may history siya ng pagnanakaw.
Napansin ng isang detective ng 23rd Precinct
'yong spelling ng pangalan.
A-R-O-H-N, di pangkaraniwang spelling.
Sabi niya, "Pa'no 'tong kasong 'to?"
At tumakbo siya, at kinuha 'yong kaso ni Paola Illera.
Sabi niya, "Tingin ko kasama 'to sa pattern."
At idinitalye niya 'to sa amin.
January ng 1991.
Isang 13-year-old na batang babae na nagngangalang Paola Illera
ang naglalakad pauwi mula sa school noong hapon.
Nakatira ang pamilya niya sa 420 East 111th Street sa 30th floor.
Nag-buzz siya sa lobby para papasukin.
Pagkatapos ng ilang minuto, sabi nila, "Nasa'n si Paola?"
Sa pagitan ng lobby at 30th floor, nawala siya.
Bandang 4:30, tumawag sa 'kin si Mama at sinabing, "Wala pa si Paola."
Naisip ng bayaw ko na kakaiba 'yon, kaya tumawag siya ng pulis.
Pagdating ko, lito ako. Hinanap ko siya kung saan-saan.
Habang hinahanap si Paola ng nanay niya
at iniisip kung nasaan 'yong anak niya,
isang lalaking naglalakad ng aso niya sa may East River sa may pedestrian bridge
ang nakakita sa katawan ng isang batang babaeng sinaksak,
sinakal, sinaktan, ginahasa.
Si Paola Illera 'yong batang babae,
natagpuan sampung block lang mula sa bahay niya.
Umasa akong buhay pa siya.
Tapos sabi ng bayaw ko, "Olga, patay na si Paola."
At sumigaw ako at sinabing, "Kasinungalingan 'yon."
"Ba't ka nagsisinungaling? Bakit mo 'to ginagawa sa 'kin?"
Do'n dumating 'yong kapatid ko at sinabing, "Totoo 'yon."
"Patay na siya."
Matapos matagpuan 'yong bangkay ni Paola,
sinuyod ng mga detective 'yong buong building ng 420 East 111th Street,
kung saan nakatira si Paola, at literal na kumatok sa bawat pinto.
Isa sa mga kinatok nila ay 'yong apartment 1910,
at ang nakausap nila ay si Arohn Warford.
Nang ipakita sa kaniya 'yong litrato ni Paola,
sabi niya, "Oo, nakita ko siya. Kasabay ko siya sa elevator."
Bumaba siya sa floor niya.
At nagpatuloy siya sa elevator pataas. 'Yon ang pahayag niya.
No'ng mga oras na 'yon, may record siya sa pagnanakaw,
pero walang marahas na krimen.
Tingin nila sa kaniya bukas siya, at pinaniniwalaang tapat siya,
madaldal, charming.
Di naisip na 'yong taong tulad niya ay maaaring responsable sa pagpatay.
Nakatira si Paola at Arohn sa iisang building,
pero bukod do'n, walang ebidensiyang nag-uugnay sa kanila.
Sinubukan ng mga detective na mangolekta ng forensic evidence.
Nakakita sila ng iba't ibang buhok sa tights niya sa ilalim ng pantalon niya.
Ipinadala sa forensics lab 'yong buhok na natagpuan.
Noong panahong 'yon,
natukoy lang nila na 'yong buhok na 'yon
ay mula sa isang Black na lalaki.
'Yon lang ang nasabi nila.
'Yong mga detective, no'ng mga panahong 'yon,
wala silang masyadong nakuha, at walang lead.
Di nalutas 'yong kaso.
Pagkatapos pag-aralan 'yong kaso ni Paola,
nalaman naming 'yong huling nakakitang buhay si Paola Illera,
noong 1991 sa isang canvass,
ay isang taong nagngangalang Arohn Warford.
Sabi ng isa pang detective sa task force,
"Scotty, saang apartment nakatira si Arohn Kee?" Sinabi ko sa kaniya.
Sabi niya, "'Yon din ang apartment ni Arohn Warford."
Hinanap namin si Arohn Warford sa database ng NYPD.
Nakakuha kami ng koneksiyon kay Kee.
Si Cynthia Kee ang ina ni Arohn Kee.
Warford pala ang apelyido ng ama ni Arohn Kee.
'Yong rebelasyong 'yon…
"Diyos ko. Si Arohn Warford,
na si Arohn Kee, ang huling nakakitang buhay si Paola."
"Diyos ko, si Arohn Kee ang huling
kumausap sa biktima sa kaso noong 1997 bago siya nawala."
Ang sakit sa ulo.
Masama 'to, pero matapos maging bahagi ng pattern 'yong dalawang pagpatay,
baka mas malala pa 'to sa inaakala namin.
Sasabihin ko sa 'yo, bilang umuusig ng mga krimen sa Manhattan,
napakaraming sex crime.
Di lang sa East Harlem. Sa buong city.
Pero ang mga serial killer, sa kabutihang palad, bihira lang sila.
At sa sandaling 'yon, malinaw na
isa siya sa kanila.
Tumaas ang blood pressure ng lahat. Lahat gustong umaresto.
"Hulihin na natin 'to."
Pero kailangan naming magpigil dahil may mga butas.
Kailangan naming isara lahat 'yon bago namin siya maaresto.
Kailangan talaga namin ng DNA sample mula sa kaniya na alam naming sa kaniya
na maikukumpara sa mga sample sa crime scene.
Ang tanong, "Paano 'yon makukuha?"
Isang paraan ng legal na pagkuha ng DNA ay sa iniwang pag-aari, at naisip namin,
"I-surveillance kaya natin si Kee, at sundan siya,
at hintayin siyang dumura sa bangketa?"
"Hintayin siyang mag-kape at itapon 'yong cup sa basurahan?"
Puwede nating ikonekta ang bagay na dumampi sa katawan niya
sa sample ng DNA mula sa bagay na 'yon,
at ikumpara 'yon sa mga sample ng crime scene.
Naglagay pa 'yong specialized unit namin mula NYPD
ng pinhole camera sa labas ng pinto niya para makita namin siya.
Di natin malalaman 'to,
pero hinala namin, alam niyang may sumusunod sa kaniya.
Sa loob ng halos isang linggo,
walang tinapon si Arohn Kee sa bangketa.
Pero noong February 8, gumawa siya ng isa pang krimen
na ibang-iba sa mga krimeng iniimbestigahan namin.
Serial larcenist din si Arohn.
Mahilig siya sa electronics at sa computers.
Pumunta siya sa isang malaking tindahan ng electronics.
Bumili siya ng bagong computer.
Naglagay siya ng lumang computer sa kahon ng bagong computer,
at sinubukan niyang ibalik 'to bilang 'yong bagong computer.
Sasabihin niya, "Sira 'tong binenta mo, ibalik mo 'yong pera ko."
Pero di niya sila naloko.
Tumawag sila ng pulis mula Midtown North Precinct.
Dumating sila at dinampot siya, inaresto.
Matapos naming matanggap na nangyari talaga 'to,
naisip naming magandang pagkakataon 'to para makakuha ng sample ng DNA kay Kee.
Pumunta kami ni Joel Potter sa Midtown North, kung nasa'n siya.
Sa kasamaang palad, pinakawalan na siya.
Na-arraign na siya at pinaalis na. Di nila siya puwedeng ikulong pa.
Kinausap ni Potter 'yong pulis sa selda nang gabing 'yon, sabi niya,
"Pinakain mo ba 'yong mga bilanggo ngayong gabi?" Sabi niya, "Oo."
"Kumuha ba sila ng tasa ng kape?" "Oo."
Kaya pinulot niya lahat ng tasa ng kape
na nasa selda at kinuha ang mga 'to.
Dinala namin agad 'yong ebidensiya sa opisina ng medical examiner.
Iniwan nila lahat at nagsimula silang mag-test.
Ngayon, aabutin lang ng ilang minuto.
Noon, 72 oras.
Pero medyo kampante kami kasi naisip namin,
"May pinhole camera kami. Binabantayan namin siya."
Noong February 12, lumabas 'yong resulta.
Ang magandang balita, may tugma.
Isa sa mga cup na 'yon ang pinagmulan ng DNA profile
na tumugma sa sample ng crime scene.
Ang masamang balita, di tumugma sa sample ng crime scene 'yong cup
na mula sa selda kung saan naroon si Arohn Kee.
Naguluhan talaga kami.
Di namin maisip kung bakit.
Nahanap namin 'yong taong nasa katabi ng selda ni Kee.
Kinausap namin siya.
Tinanong namin siya tungkol sa lalaking katabi ng selda niya.
Sabi niya, "Nakakainis 'yon."
"Kinakalampag niya 'yong selda ko, kaya sinabi ko,
'Ano'ng gusto mo?' Sabi niya, 'Palit tayo ng cup.'"
At ginawa niya.
Pumayag ang ginoo na magbigay ng sample ng DNA niya, isang oral swab.
Tumugma 'yong DNA sa cup sa selda ni Arohn Kee.
Nagsasabi siya ng totoo.
Masaya ang lahat, kasi,
"Okay, 'yong huling piraso ng misteryo
ay di na misteryo."
Nagdesisyon kami gamit ang pinagsama-samang ebidensiya
na nag-uugnay kay Kee sa mga krimeng 'yon, "Oras na para arestuhin siya."
Pero huli na kami.
Napakatalino niya.
Alam niya ang tungkol sa pinhole camera, inalis niya, sinira,
natakasan ang surveillance, naglaho.
Alam naming mapanganib ang kalaban namin.
Posibleng may baril, armas. Di namin alam.
Magdamag namin siyang hinanap.
Nalaman naming may girlfriend siya na taga-Brooklyn.
Siya si Angelique.
Sixteen siya no'n.
Kaya 'yong nanay ni Angelique ang kinausap namin.
Sinundo ni Arohn Kee 'yong anak niya, at kusa siyang sumama.
Di alam ng nanay kung saan sila pupunta.
Nasa 28, 29 si Arohn Kee no'n, pero mukha siyang mas bata.
Makikita mo kung paano niya nagagawang maging komportable 'yong magulang.
Maganda 'yong ngiti niya. Magalang siya. Ide-date niya 'yong anak mo.
Wala talaga silang anumang dahilan
para maghinala na may mangyayari.
Pero serial murderer at rapist siya.
'Yong kasama ni Arohn Kee na 16-year-old, 'yon ang tipo niya.
At nag-aalala kami na baka siya ang susunod niyang biktima.
Napakatindi kagustuhang mahuli si Arohn Kee.
Kalat na ngayon 'to sa media.
DNA test ang nag-ugnay sa kaniya
sa pagpatay sa 17-taong-gulang na si Rasheda Washington
at dalawang rape.
Pinaghihinalaan din siya sa dalawang pagpatay
at maaaring pagdukot sa 16-anyos na si Angelique Stallings ng Brooklyn.
Nalaman naming maraming nobya si Kee.
Kinabukasan, 'yong nanay ng isa sa mga girlfriend ni Kee,
na nakatira sa parehong building ni Kee,
nakita niya 'yong mga balita, naglakas-loob siya,
at lumapit para tulungan kami.
Sinabi niya na tinuturing siya ni Kee na parang nanay.
"Mama" ang tawag ni Kee sa kaniya.
Kinakausap siya ni Kee.
Tinatawagan siya.
Pumunta ako sa bahay niya.
Binigay niya 'yong numerong lumabas sa caller ID niya.
Kaya ipina-trace ko agad sa mga tech guys 'yong tawag,
at natunton nila ito sa isang payphone
na nasa harap ng Miami Sun Hotel sa downtown Miami.
Nasa unang flight kinabukasan papuntang Miami.
Inalerto na namin ang Miami Police Department sa lokasyon.
Pumunta kami sa Miami Sun Hotel,
at binantayan 'yong harap ng building
sa pag-asang lalabas siya.
Walang limang minuto, nakita siyang naglalakad sa kalye.
Salamat sa Diyos, kasama niya si Angelique.
Pumasok kami sa lobby ng hotel,
pero nakaakyat na siya.
Umakyat na ako sa hagdan.
Sabi ng sarhento mula sa Miami homicide squad, "Saan ka pupunta?"
Sabi ko, "Huhulihin natin siya." Sabi niya, "Naku, hindi."
"Tatawagin natin 'yong SWAT team dito."
Ilang minuto lang,
may mga sniper sa bubong ng dalawang magkadugtong na building
at isang helicopter na lumilipad sa ibabaw ng lugar.
At heto na ang Miami SWAT team, mahahabang rifle ang dala.
Sa radyo, naririnig ko sila,
"Sige, wala sa second floor." Sige, wala sa third floor."
Makalipas ang ilang minuto, bumababa ng hagdan 'yong lieutenant,
at nakaposas si Arohn.
Good evening.
Nahuli sa isang lumang hotel sa Miami ang suspek sa pagpatay at panggagahasa.
Ayon sa pulisya, iniugnay siya sa isang pagpatay at dalawang panggagahasa.
Tiningnan ko si Arohn Kee.
Literal na umiiyak siya.
Sabi niya, "Pasensiya na."
Gusto ko sanang ako ang mag-aresto sa kaniya,
lalo na't nalinlang na niya ako
noong September ng '97 sa kaso ko sa babaeng nasunog sa bubong.
Pero di lahat puwedeng maging arresting officer.
Di ibig sabihin na di ka parte ng team.
Parte kami. At nakahinga ako nang maluwag.
Natuwa kami na nasa kustodiya na siya.
Mas masaya na buhay 'yong nobya niya.
Sa loob ng kalahating oras, nagpa-reserve na kami ni John
para pumunta sa Miami at samahan si Rob Mooney.
Oras na para ma-interrogate si Arohn.
Pumasok kami ng isa pang detective.
Sinimulan namin siyang kausapin, at di siya sumasagot.
Wala siyang kibo kahit ano'ng sabihin ko sa kaniya.
Tahimik lang siya.
Tinanong ko siya tungkol kay Rasheda, at sa isang kaso ni Scott,
tinanong ko rin siya sa mga rape case,
at sabi niya, "Di ko alam ang sinasabi mo. Di ako 'yon."
At sabi ko, "Nakuha na namin ang DNA mo."
"Ganito namin nakuha. Dito namin nakuha."
"Di kami nanghula. Di aksidente 'to."
Humingi siya ng abogado at inilagay ang ulo niya sa mesa.
Do'n na natapos. Di na nagsalita buong gabi.
Gabi na. Siguro 11:00 o hatinggabi na.
Kasama namin sa station house si Angelique Stallings, 'yong nobya niya
na sinama niya sa Miami.
Lumapit sa akin 'yong partner ko at sabi, "Makinig ka."
"Gustong pumasok ni Angelique doon at magpaalam sa kaniya."
Sabi ko, "Sixteen years old lang siya. Mamamatay-tao at rapist si Kee."
Iniisip ko na di ito magandang ideya.
"Di ako papayag."
Pero kasama sina John at Rich sa usapan,
at sabi nila, "Hayaan mo na siya."
Kaya pumasok si Angelique sa kuwarto kasama siya.
Pagkakita niya kay Kee, sabi niya sa kaniya,
"Boo, ano'ng ginawa mo?"
At sinabi niya lahat.
Umamin siya sa bawat krimen sa kaniya.
Sinabi niya sa nobya niya na nagsisisi na siya.
Na may pagnanasa siya.
Na di niya makontrol 'to, at napipilitan siyang gumawa ng mga bagay.
Mauunawaan na nalito siya doon
at sobrang na-trauma
sa nangyari kay Kee.
Pero matalino ang batang 'to.
Kalmado para sa batang kaedad niya
na napunta sa ganitong sitwasyon
na, buti na lang, kaunti lang ang nakaranas.
Salamat sa Diyos sinabi niya lahat sa kaniya.
Sobrang saya ng lahat.
Malinaw ang kahalagahan ng sinabi niya.
Isa ito sa iilang beses na nagsabi siya ng totoo.
Alam naming magiging napakahalaga ni Angelique Stallings sa paglilitis.
Nagsimula ulit 'yong kaso nang mahuli siya,
dahil may extradition na pabalik sa New York.
Kailangan naming maghanda para sa court case.
Malaking kaso 'to.
Habang umuusad 'yong kaso at naghahanda kami para sa paglilitis,
'yong anak ng nanay na tumulong sa 'min
para matunton si Kee noong papunta siya sa Miami,
sinabi sa 'min na nabanggit ni Kee na may ginahasa siyang babae noong 1998
at isa pang dalaga noong 1994
sa isang housing project sa parehong lugar.
Naitugma nila 'yong DNA na natagpuan sa mga kasong 'yon kay Arohn.
Habang tumugma 'yong DNA ni Arohn Kee sa pagpatay kay Rasheda Washington
at sa apat na kaso ng panggagahasa,
walang pisikal na ebidensiya na nag-uugnay sa kaniya sa kaso ni Paola.
Pumunta kami at kumuha ng order
para pilitin si Kee na magbigay ng sample ng buhok.
Dinala si Mr. Kee sa 'kin sa opisina ng medical examiner.
Ipinaliwanag ko sa kaniya 'yong gagawin ko.
At tumingin siya sa akin…
ganiyan, parang si Prinsesa Diana.
At sabi niya, "Okay lang, ma'am. Gawin mo ang dapat mong gawin."
Medyo guwapo si Arohn Kee.
Charming si Arohn Kee.
Matalino si Arohn Kee.
'Yon ang mga sandata niya para akitin ang mga batang babae
at pumatay ng mga batang babae.
Mapanganib siyang tao.
Nagsagawa kami ng DNA analysis ng buhok ni Kee
at ikinumpara sa mga buhok na nakuha sa katawan ni Paola.
At eksaktong tugma sila.
Ngayon, may indictment tayo ng tatlong pagpatay at apat na rape.
Ibabalik namin siya ni Mooney sa Rikers Island.
Di ko pa siya nakita mula nang ma-interview ko siya noong '97.
Nakilala niya ako agad, magiliw siya sa 'kin.
Masaya akong inilagay 'yong posas ko sa kaniya.
Isinakay sa kotse. Sumakay ako sa likod kasama siya.
Nagmaneho si Rob Mooney.
At sabi ko, "Alam mo, Ace,
20 taon mula ngayon, matagal na akong retired no'n."
"Habambuhay ka sa Attica."
"Bibisitahin kita balang araw,
at sasabihin mo ang totoong nangyari."
Tapos tumawa siya.
Sabi niya, "Wagner, di nila ako mahahatulan."
"Magkikita tayo. Sagot ko dinner."
Noong inaresto si Kee sa Miami,
sampung taon nang iniisip ni Olga ang nangyari sa anak niya.
Taon-taon naglalagay ako ng mga poster na nagsasabing,
"Kung may impormasyon kayo, magsalita kayo."
Noong nalaman ko, nagpasalamat ako sa Diyos
dahil hinayaan niyang malaman ko kung sino'ng gumawa nito.
Halimaw si Arohn Kee.
Answered prayer 'yon.
Kung di siya napigilan, magkakaro'n ng isa pa,
at di na kailangang mamatay ng isa pang anak.
Sa proseso ng paghahanda sa paglilitis,
napakahirap nito para sa mga prosecutor.
Sa kasong 'to, milyon-milyong dokumento ang pinag-uusapan natin.
May higit 140 kang witness.
Nakakapagod 'yon.
Magtatrabaho si Rich maghapon at di kakain ng kahit ano buong araw.
Nabawasan ako ng 20 pounds!
Paanong di mo gagawin lahat ng makakaya mo
para makuha ng mga pamilyang 'yon ang nararapat sa kanila?
Halos 140 witness ang tinawag namin.
Napakatapang talaga
no'ng apat na nakaligtas na biktima.
Mga teenager pa sila.
Talagang di ito madali para sa sinuman sa kanila.
Naging maayos silang lahat.
Mahalagang makita ng jury
'yong halaga sa tao ng ginawa ng lalaking 'to.
Noong unang kong nakita si Arohn Kee sa paglilitis,
gusto ko siyang sunggaban. Gusto ko siyang patayin.
Lagi akong umuupo sa parehong puwesto, at nandoon siya.
Lagi ko siyang nakikita sa puwesto ko.
Pag may recess at kukunin siya,
hihinto siya sa pintuan,
at titingin siya sa 'kin.
Parang sinasabi niya sa 'kin,
"Di mo mapapatunayan na ako ang pumatay sa anak mo."
Labag sa payo ng mga abogado niya, tumestigo si Kee.
Tatlong araw siya sa stand.
Ang pinakabuod ng testimonya ni Kee ay ang kahanga-hangang sci-fi na kuwento
kung paano niya nalaman ang ilegal na pagkuha ng mga organ
sa Medical Examiner's Office ng New York City,
kaya isinisisi namin sa kaniya 'yong mga pagpatay at panggagahasa,
para iligpit siya.
Sa totoo lang, ngayon lang ako nakakita ng ganito.
Nakatingin siya sa jury.
Nakaupo siya at kalmadong sinasabing,
"Di ko pinatay si Paola."
"Di ko pinatay 'yong biktima noong '97."
"Di ko pinatay si Rasheda."
"Di ko ginahasa ang mga babaeng 'yon."
Makikita mo 'yong mga kasangkapan
na ginamit niya sa loob ng maraming taon para manloko ng mga tao.
Pinapakita niya.
Gumagawa siya ng magandang first impression.
Tatlong araw na nagdiskusyon ang jury.
Pag inabot ng tatlong araw ang deliberasyon, mag-aalala ka.
At maririnig mo 'yong malalakas na boses,
at makikita mo sa mukha ng mga court officer
na minsan mainit ang mga debate nila.
Tapos bigla mong maiisip 'yong 25 bagay na sana ginawa mo.
Pakiramdam mo wala kang magawa.
Di mo puwedeng lokohin 'yong pamilya ng homicide victim.
Kaya gusto naming maging tapat sa kanila,
gaya ng sa simula pa lang.
Pero ayaw din naming magdulot ng pagkabalisa,
kahit na medyo balisa kami.
May lumabas na court officer, at sumenyas siya ng ganito,
na ang ibig sabihin sa mundong 'yon, "May verdict na kami."
At ang naaalala ko lang…
Parang "Diyos ko, heto na." "Malapit nang matapos."
Sinimulan nang basahin ng court clerk 'yong mga kaso.
"Para sa pagpatay kay Rasheda Washington."
"Murder sa first degree."
"Ano ang hatol?"
At sa una, guilty.
Tuwang-tuwa ako.
Napakasaya ko na inalis siya sa kalye.
May epekto talaga si Rasheda
sa mga kaibigan niya at sa mga taong nakilala niya.
Naiisip ko lang kung ano sana siya ngayon.
Naririnig ko 'yong pamilya ni Rasheda.
Naririnig ko 'yong…
"Salamat sa Diyos."
Sa wakas, ito…
-Sa wakas, natapos din. -Oo.
Nahuli siya. Nahuli siya at napatunayang nagkasala.
Gumaan ang pakiramdam mo.
-Parang, "Salamat sa Diyos." -Oo.
Inisa-isa nila 'yong mga biktima.
'Yong batang babae noong 1997,
na sinunog ang katawang nilapastangan ni Arohn Kee.
Sinabi nila, guilty.
At no'ng makarating sila sa kasong may kaugnayan kay Paola,
kinabahan ako.
At nang sinabi nilang guilty siya sa pagpatay na 'yon, at narinig ko…
Naririnig ko si Olga at 'yong pamilya niya, nagpasalamat ako.
Nagpapasalamat na naibigay sa kaniya 'yong gano'ng pagkakataon.
No'ng ibigay nila ang hatol, nagdala ko no'n ng litrato ni Paola.
Kaya sinabi ko sa kaniya,
"Arohn Kee, tingnan mo ako. Ako ang ina ni Paola."
Sabi ko, "Ba't mo ako pinahirapan nang ganito? Bakit mo ginawa 'yon?"
Parang wala siyang ipinakitang…
sakit o pagsisisi. Wala kang makitang gano'n sa kaniya.
Nahatulan si Arohn Kee ng 409 na taon hanggang habambuhay na pagkabilanggo.
Pitong babae sa siyam na taon.
Tatlong babae ang patay.
At sa tingin ko marami pa.
May pakiramdam ako
na kung wala sana akong nalampasan,
di sana magagahasa 'yong ibang mga babae,
at di sana napatay si Rasheda.
Ano'ng nalampasan ko?
Dapat ba mas pinagtuunan ko ang isang bagay?
Ewan ko.
Ginugulo pa rin ako ng tanong na 'yon, ilang taon na ang lumipas.
Nagulat talaga ang lahat
sa laki at lawak ng mga krimen niya.
Bahagi ng kaluluwa mo ang nawawala sa bawat kaso.
At sa pagkakataong ito, pitong kaso ang pinag-uusapan natin.
Kaya mas malaki 'yon.
Apat na buwan matapos 'yong hatol sa kaso ni Kee,
tinawagan ako ng isa sa mga detective mula sa task force,
at sinabi niyang nasa crime scene siya.
Triple homicide 'to.
Tatlong tao ang namatay sa pagbaril.
Dalawang tao na posibleng mamatay.
Kaya maaari itong maging quintuple homicide.
Ang massacre sa itaas ng Carnegie Deli.
…sa taas ng Carnegie Deli.
At sabi niya sa 'kin,
"Gusto mong hawakan 'yong kaso?"
Sa kaso ni Kee, grabe 'yong pagtatrabaho ko.
Sobra 'yong stress.
At naisip ko na kakatapos ko lang ma-engage
at naisip ko na 'yong pagiging asawa
at sana maging tatay balang araw.
Siguro nagco-coach ng Little League team.
Tapos naisip ko 'yong magiging buhay ko pag tinanggap ko 'yong kaso.
Tinanggihan ko.
Napakabait ni Rich Plansky,
at may malasakit siya sa ginagawa niya.
Ang ilan sa amin, nagawa na namin 'to nang maraming beses sa maliliit na kaso.
Kinalyo na kami, 'ika nga.
Walang gano'ng pagkakataon si Richie.
Naisalang siya bago pa siya maging handa.
Sa pag-iisip, kayang-kaya niya,
pero sa emosyon, mauubos ka.
At sa tingin ko, may malaking epekto 'yon.
Alam kong wala na 'yong sigasig ko
para gawin ang trabahong 'to sa level na gusto ko.
May 'yon.
Sa katapusan ng June, wala na ako.
Sabi nila sa 'kin, dito na ako sa beach sa North Carolina,
sabi nila, "Di mo ba nami-miss 'yong New York City?"
Pupunta ako sa tabing-dagat, o sa deck na 'to,
titingin ako sa dagat, tapos sabi ko,
"Di ko nami-miss 'yon. Wala akong na-miss do'n."
Nasa 1,500 kaso ng pagpatay yata 'yong tinrabaho ko.
Siguro 700 autopsy ang nasaksihan ko.
Bawat isa sa mga 'yon…
napipinsala ka kahit papa'no.
Di 'yon nawawala.
Di puwedeng di ka masaktan.
At kailangan mong wag maramdaman. Sobra, di ba? Alam ni Brian 'yon.
Sensitibo tayo sa mga bagay, at maraming nangyayari sa paligid natin.
Kaya, alam n'yo, tingin ko mas sensitibo ang ilan sa 'tin.
Mas naaapektuhan lang tayo.
Bumabaon ito sa puso mo at di mo pinapansin.
Tatakpan mo 'yon at nando'n lang na parang salubsob.
Ganiyan talaga ang tunay na propesyonal,
pag nagagawa mo 'yong trabaho mo, uuwi, at di mo 'yon isasama sa pag-uwi.
Pero nauuwi mo. Baka di mo lang alam.
Coping mechanism, gaya ng sabi ni Barbara.
'Yong dark humor natin sa isa't isa.
At nagawa nating paghiwalayin 'yong dalawa.
May emosyonal na koneksiyon tayo sa mga biktima, at sa pamilya nila,
dahil alam nating may naiiwang puwang,
pero sa atin, nagagawa natin 'yong ganito.
-Kailangan mong ilabas. -Tinutulungan kang makayanan mo 'yon.
-Makipag-usap ka. Makinig ka. -Tama.
Maging friendly.
'Yong mga taong nakatrabaho ko,
lahat mababait, may malasakit na may pagpapahalaga sa hustisya
na inalay ang buhay at puso sa trabahong 'to.
Napakalaking pribilehiyo.
Kahit gaano ka kalakas o kakampante,
may kaunting takot, "Totong laban na 'to."
Oo nga.
Trabaho ng pulis, partikular sa detective, di lang 'yon trabaho.
Ang sama ko sa 'yo. At mahal ko siya, nakababatang kapatid ko siya.
Gawain 'to na pinili mong tanggapin.
Parang tinawag ka para gawin 'yon.
May pagkakapareho.
Lahat ng nasa grupong 'yon, may malasakit sila.
Gusto kong isiping bahagi ako ng club na 'yon, ng fraternity, 'ika nga.
At proud ako do'n.
Tagapagsalin ng Subtitle: Ivy Grace Quinto