Sa isla ng Manhattan,
may dalawang Detective Squad na nakalaan para sa mga homicide:
ang Manhattan North at Manhattan South.
Iniimbestigahan nila ang mga pinakabrutal at pinakamahirap na pagpatay.
Ito ang mga kuwento nila.
Nagtrabaho ang mama ko sa Two Rector Street bilang tagalinis.
Oras ng trabaho niya mula 5:00 p.m. hanggang 11:00 p.m.
Noong ika-7 ng Hulyo, mga 10:30 p.m.,
nakatanggap ako ng tawag mula sa katrabaho niyang si Rosa
na tinatanong kung nasa bahay 'yong mama ko.
Sabi ko, "Ano? Wala siya sa bahay."
"Di ba siya pumasok? Dapat nasa trabaho siya."
Sabi niya, "Hindi."
Magla-lunch dapat sila mga bandang 7:00 p.m.
Kaya nagtataka siya na nakapatay 'yong telepono niya.
Dumederetso na sa voicemail.
Tinawagan ko 'yong mga tita at tito ko.
Nagkasundo kaming puntahan siya sa trabaho para subukan siyang hanapin.
Sa araw, nagtatrabaho ako sa Two Rector bilang guwardiya.
Kaya pumunta ako sa floor kung saan siya nagtatrabaho.
Sinisigaw ko 'yong pangalan niya sa buong building, sa mga pasilyo,
at sa likod ng basement.
Sinusubukan kong pakinggan ang kahit ano.
Baka nasaktan siya.
Baka nasa lugar na di siya marinig.
Nakita siyang pumasok sa building,
pero di siya nakitang umalis.
Nakausap namin 'yong guwardiya na nandoon ngayon,
at sabi niya di niya nakitang lumabas ng building 'yong mama ko.
Kaya tumawag na kami ng pulis.
Di siya mahanap.
Bahagi ng kaluluwa mo ang nawawala sa bawat kaso.
Di mo magagawa ang trabahong 'to maliban kung may malasakit ka.
Gusto mong malaman ang totoo.
Ganiyan ang mga detective.
Gusto kong inaalam ang likod ng mga pangyayari.
Ano ba talaga'ng nangyari?
Importanteng malaman ng pamilya kung sino'ng pumatay sa kamag-anak nila.
'Yan ang trabaho ko.
Sa New York City, ang NYPD…
Ito na 'yon.
Pag pumapasok ako sa trabaho araw-araw, at papunta ako sa city,
makikita mo 'yong buong skyline,
at lagi kong sinasabi sa sarili ko,
parang, "Wow. Homicide detective ako sa NYPD sa New York City."
Lumaki ako sa mahirap na lugar sa South Jamaica, Queens.
May droga.
May prostitusyon. May mga gang.
At desisyon na kinailangan kong gawin
na piliin ang edukasyon kaysa sa lansangan
at maging pulis.
NAWAWALA SI ERIDANIA: 10 ORAS
Ika-8 ng Hulyo, 2009, dumating kami sa trabaho alas-otso ng umaga.
Walang tigil 'yong tunog ng mga telepono. May mga tawag mula sa 1st Precinct.
May mga tawag mula sa One Police Plaza.
May mga tawag mula sa Chief of Detectives Office.
Pinag-uusapan ng lahat
'yong nawawalang tagalinis sa financial district.
Tingin ko medyo tutok ang publiko
sa nangyayari sa oras ng trabaho sa stock market sa lugar na 'yon.
Kung ano'ng nangyayari, at 'yong bilis,
at 'yong malaking yaman na inililipat, at iba pa.
'Yon ang nakakaaliw na parte, pero may mga nagtatrabaho sa likod nito.
Pagkatapos umuwi ng mga nasa opisina, may mga naglilinis.
May mga naglalampaso, may nagre-repair,
mga taong may pamilya na nagtatrabaho nang husto para kumita.
Rumesponde ang mga detective sa Two Rector Street.
Wala kaming impormasyon noong una.
Ang alam lang namin ay may isang taong di umuwi.
Sa labas ng building, tinipon ng isa sa mga boss ang lahat
at binigyan kami ng maikling buod ng nangyayari.
Kaya nalaman naming ang nawawala ay isang babaeng nagngangalang Eridania.
Apatnapu't anim na taong gulang.
Nagtatrabaho siya mula 5:00 hanggang 11:00.
At sa isang punto sa shift niya, naglaho siya.
Isa sa mga napansin ko pagdating ko sa building
ay narito ang pamilya ng babaeng 'to
sa loob lang ng ilang oras na di siya matawagan.
Di karaniwan 'yan sa New York City. Masasabi mong malapit sila.
Mas matanda sa 'kin ng 17 taon 'yong kapatid ko.
Lagi siyang maaasahan at tumutulong sa pag-aalaga sa 'kin.
Mabuti siyang kapatid at ina.
Di niya iiwan ang pamilya. Imposible 'yon.
Sinabi ng pamilya niya na pagkatapos ng trabaho,
uuwi siya agad.
Kaya di pangkaraniwan
na umalis siya sa trabaho nang di nagpapaalam sa iba,
lalo na sa katrabaho niya.
Nagtaka ang lahat dahil dito.
Di niya ugali 'yong bigla na lang mawala nang gano'n.
Di sumasagot sa tawag.
Alalang-alala ako.
Isa't kalahating taon na ako doon. 'Yong kapatid ko, mga anim na buwan.
Kabisado ko 'yong building.
No'ng gabing nawala siya, ginalugad namin 'yong buong building,
bawat floor.
Bumalik pa ako sa basement
at tumingala, sinigaw ko 'yong pangalan niya,
pero sobrang tahimik.
NAWAWALA SI ERIDANIA: 12 ORAS
'Yong lugar kung saan siya nawala ay sa gitna ng financial district.
Siyempre, sineseryoso 'yan ng pulisya.
Anumang kaso sa Manhattan South,
sa timog ng 59th Street,
lagi itong pinalalaki.
Siguradong tututukan 'to ng media.
Sabi ng mga katrabaho niya, lagi nila siyang kasamang mag-dinner pag shift niya,
pero huling beses siyang nakita mga bandang alas-otso,
at di na siya nakita mula noon.
Kailangan mong halughugin bawat floor,
at ilikas 'yong mga nasa building.
Kaya lahat, lahat ng tauhan,
'yong mga nasa opisina, tagalinis, mga elevator operator,
sinumang naroon ay kailangang lumabas sa building
no'ng isinagawa 'yong paghahanap.
Maaaring may bangkay sa building, at di namin alam.
Medyo nakakatakot.
Isa sa mga dahilan kung bakit kakaiba ang Two Rector Street
para sa isang kaso ng nawawalang tao
ay dahil para 'tong self-contained environment.
May ilang daan palabas, ilang daan papasok,
tapos lahat pataas na.
Nakakapagod maghanap sa building na 'yon
para sa sinuman o anuman dahil umaabot 'to ng 26 floors.
Tumulong ang lahat dito.
May mga detective mula sa ibang departamento.
Di lang homicide squad at 1st Precinct detective squad,
may mga detective mula sa Midtown South, Midtown North.
Kasali ang lahat.
Pero bukod doon, may mga helicopter din.
Masusing paghahanap 'to ng buong building, mula itaas hanggang ibaba,
bawat sulok at butas.
Pagbukas nila sa locker niya, nandoon pa rin 'yong bag niya.
May nanay ako at apat na kapatid na babae. Di sila umaalis nang walang bag.
Para 'tong nakakabit na sa kanila.
Kaya talagang may maling nangyayari dito.
Tapos nakita 'yong pushcart at hair clip niya sa 8th floor.
Ba't nasa sahig 'yon?
Alam mo 'yon, nanlaban ba siya?
Baka isang uri 'to ng sexual assault,
at hostage siya ng salarin.
Kailangang kumausap ng mga tao.
Kailangang makilala ang mga empleyado ng building na nagtatrabaho do'n.
Sino'ng nandoon no'ng shift ni Eridania?
'Yong mga nagtatrabaho no'ng oras na 'yon,
ituturing ko silang lahat bilang mga witness
o mga people of interest, kung mamarapatin.
Maraming bagay ang naglalaro sa isip namin,
pero alam naming mahalaga ang oras.
Habang tumatagal ang paghahanap namin sa kaniya, mas malabong buhay pa siya.
NAWAWALA SI ERIDANIA: 14 NA ORAS
Alam naming pag umalis siya sa building,
makikita siya ng isa sa mga camera sa mga entrance.
May 32 camera sa building na 'to.
Kaya 32 camera na may tig-walong oras na video na kailangang panoorin,
na kailangang makita, nakakapagod talaga 'yon.
Kaya pinapunta namin 'yong pinakamagaling.
Si Brian MacLeod, kilala bilang "Video God."
Magaling siyang detective.
Nakakatuwa si Brian.
Mahalagang trabaho 'to.
Di lahat kayang gawin 'to at harapin 'yong hinaharap namin.
Titirisin ko talaga 'yan. Sinasabi ko sa 'yo.
Matindi si Brian.
Pag naka-focus siya, gusto niya naka-headphones siya,
tapos nakikinig ng heavy metal music.
Headbanger?
Noong bata pa ako, naka-mullet ako, kaya…
Lagi akong may heavy metal music sa trabaho buong araw.
May sipag at tiyaga siya
na maupo at tumitig sa screen nang ilang oras.
Alam naming pag umalis siya sa building,
mahahanap siya nito o anumang bagay na kahina-hinala.
Ayaw mong may malampasan. Kailangan mo lang ng isang frame na may malampasan ka.
Nahuli ko.
Boring 'to.
Nakakaubos ng oras.
Nakakapagod sa mata.
Pero may tiyaga lang ako.
Nakita si Eridania na sumakay sa elevator
paakyat para simulan ang shift niya.
Tingin ko mga 5:12 p.m. 'yon.
Pero di na siya nakita ulit. Di na nakita ulit sa camera.
Di siya nakitang bumababa sa elevator.
Di siya nakitang umalis sa building.
Nasaan siya?
NAWAWALA SI ERIDANIA: 19 NA ORAS
Para mas maintindihan siya,
titingnan mo 'yong background niya, aalamin 'yong mga relasyon,
kung may problema sila sa pera,
lahat ng kaya mong alamin tungkol sa biktima.
Nalaman namin sa pamilya na mula siya sa Dominican Republic.
Ipinanganak 'yong mama ko sa Santo Domingo
at pumunta sa United States noong 1973.
Pinakasalan niya ang papa ko, si Jeronimo Figueroa,
at nagkaroon siya ng tatlong anak.
Tumigil siya sa pag-aaral para alagaan kami.
Siya ang head of the family.
'Yong luto niya, napakasarap.
Inaabangan ko 'yon tuwing Thanksgiving, New Year, at Pasko.
Di mahalaga kung anong dahilan, gusto niya laging magkasama ang pamilya.
Naalala ko ang mama ko.
Immigrant siya mula Panama
at nagtrabaho ng kung ano-ano hanggang nakahanap ng maayos na trabaho
para tustusan ang pamilya at siguraduhing kumpleto lahat ng kailangan namin.
Naiisip kong pag may mangyari sa mama ko
at kung paano ko haharapin iyon.
Naging personal 'yong kaso dahil dito.
Di ako makapag-isip nang tama.
Depressed ako no'n. Natataranta.
Nagdadasal ako sa Diyos na bigla na lang darating 'yong mama ko.
Nalaman naming divorced si Eridania
at nagkaroon sila ulit ng ugnayan ng dati niyang asawa.
Kaya kinausap namin 'yong pamilya niya.
Wala siya sa Two Rector Street.
Kaya iniisip ko, "Bakit wala siya dito
habang nandito lahat ng mga anak, pati kapatid?"
Siya ang pinakaunang suspek namin,
at kailangan namin siyang makausap, alamin ano'ng alam niya.
Bukod sa asawa, sinabi ng pamilya na ilang araw bago 'yon,
inisip ni Eridania
na sinusundan siya ng isang nagtatrabaho sa building.
Sabi ng kapatid ko, may masamang kutob siya.
May lalaki daw na nakatingin sa kaniya
noong nasa elevator para maglinis sa taas.
Pumunta 'yong reporter sa bahay para ma-interview kami.
Sabi ng mga anak niya kinakabahan ang mama nila sa isang lalaki
na nagtatrabaho din sa Rector Street building na 'yon
at inakala niyang sinusundan siya nito.
Kakaiba ang tingin sa kaniya, kaya kinakabahan siya.
Habang naglilinis siya, tinititigan siya nito.
Sabi niya, may kinakatakutan siya, sinusundan siya.
Dalawang beses 'tong ginawa,
pero sinabi sa amin ng anak ni Eridania
na ilang araw bago siya mawala,
sinubukan siyang kausapin ulit ng lalaki.
Halatang takot 'yong pamilya sa sitwasyon.
Nagagalit at nag-aalala siya sa sitwasyon kaya nasabi niya ito sa pamilya niya.
Sabi ko sa kaniya, ihahanap ko siya ng ibang trabaho.
At sabi niya, "Okay."
Pag di ito umayos sa loob ng isang linggo, aalis siya sa trabaho.
Handa siyang magbitiw sa trabaho dahil pakiramdam niya di siya ligtas.
At dahil ilang beses na 'tong nangyari…
Sasaktan ba siya, kukunin siya, dudukutin siya?
Hanggang saan ang kaya niyang gawin?
Alam ng stalker 'yong layout ng building
at 'yong mga labasan at pasukan.
Isang tao 'to na naroon araw-araw
at alam kung saan nagpupunta ang mga tao sa kung anong oras,
anong oras nagsasara ang building, anong oras nagbubukas,
sino ang nasaan, kailan.
Napakahalagang makilala ang taong ito sa lalong madaling panahon.
Habang hinahanap namin ang lalaking 'yon, may mga detective
na kumausap sa asawa ni Eridania para alamin kung nasaan siya no'n.
Ang kuwento niya, nagtatrabaho siya no'n hanggang bandang alas-otso,
tapos umuwi siya sa apartment nila.
Siya lang ang nasa bahay para abangan kung uuwi siya.
Nakumpirma ng mga detective kung nasaan siya kaya di na siya suspek.
Sa oras na ito, sigurado kami
na wala siyang kinalaman sa pagkawala ni Eridania.
Samantala, nakausap namin ang stalker.
Dinala namin siya sa squad, inilagay sa interview room.
Naglalaro daw siya ng ping-pong kasama ang mga kaibigan
no'ng gabing 'yon habang nasa trabaho si Eridania.
At lahat ng mga taong sinabi niyang kasali sa larong 'yon,
na kasama niya, ay kinausap din, nang maigi at detalyado.
At nagawa nilang alisin siya bilang person of interest.
NAWAWALA SI ERIDANIA: 2 ARAW
Ngayon kailangan naming pagbutihin pa 'yong paghahanap kay Eridania,
nang mas maigting, gamit ang K9 unit.
Alam ng lahat na pag nagdala sila ng K9,
kung may kung ano do'n, mahahanap nila.
'Yong mga K9 dog, pagdating nila sa 14th floor,
dalawang beses na may naamoy sila sa utility room,
kung saan 'yong aircon at heating system para sa unit.
May mga emergency service personnel,
lahat sila ay nakatutok sa floor na 'yon.
Hinihintay lang namin 'yong abiso na may nahanap sila,
bagay na magagamit namin,
bagay na magsasabi ng higit pa sa alam na namin.
Nagkamali 'yong K9 unit.
Nakakainis.
At malulungkot ka para sa pamilya kasi alam mong…
Bawat araw na lumilipas, bawat oras na dumadaan,
lumiliit din 'yong pag-asa nila, di ba?
Sa bawat segundong lumilipas, bawat minuto,
nahihirapan 'yong pamilya.
Takot ang lahat. Walang kumakain.
Parang…
Takot ang lahat sa pinakamalala.
Napakaraming camera. Daan-daang oras ng video 'to.
Maraming oras akong nagtrabaho
sa panonood ng video surveillance nang paulit-ulit,
sinisiguro kong walang malalampasan.
Naghahanap ako ng ebidensya, anumang kahina-hinala.
At ang tanging tao na…
kakaiba ang kilos ay 'yong taga-maintenance.
Makikita mo siya sa freight elevator. Tapos makikita mo siya sa basement.
Makikita mo siyang naglalakad papuntang maintenance room,
na parang locker din niya.
Sinundan ko bawat camera na nakuhanan siya
habang nasa building siya.
At nawala siya ng ilang minuto.
Siguro mga 45 minuto 'yon.
Tapos bigla na lang, lagpas ng kaunti ng 8:00 p.m.,
nasa basement siya.
Pero di siya nakita sa camera mula sa mga elevator
sa basement o sa lobby.
Ang tanging paraan para makapunta siya roon ay sa hagdan.
'Yong kilos niya sa camera parang, "Ano'ng nangyayari dito?"
Kahina-hinala 'yong nangyayari.
Ngayon kailangan namin siyang tanungin.
Siya na ngayon ang person of interest sa kinaroroonan ni Eridania.
Siya si Joseph Pabon.
Tinawagan ko siya, at pumayag siyang kausapin kami.
Ang gusto ko, bumalik kami sa presinto
para mas kontrolado 'yong kapaligiran.
Nang dumating si Joseph Pabon,
sabi niya nagtatrabaho siya sa freight elevator,
at hinahatid niya 'yong mga tagalinis,
ibinababa sila sa mga floor na dapat nilang linisin.
Sinabi niya na ibinaba niya si Eridania sa 8th floor,
kung saan nakita 'yong cart at hair clip niya.
Iyon ang huling beses na nakita niya 'to.
Hulyo noon.
Alam mo, papawisan ka kahit ano'ng gawin mo. Sobrang init.
Kailangan kong magsuot ng suit dahil detective ako sa New York City.
Kung puwede lang akong mag-tsinelas at mag-bathing suit,
payag ako.
Pero nakasuot siya ng thermal long-sleeve at may T-shirt sa ibabaw.
At iniisip ko, "Baliw ang batang 'to."
"Pang-snowball fight 'yong suot niya, ngayong Hulyo."
At naiilang ako do'n habang kausap ko siya.
Sabi ko, "Tanggalin mo 'yong shirt mo." Pinahubad namin 'yong shirt niya.
May mga gasgas siya sa likod ng balikat,
sa leeg, sa ibang bahagi ng katawan niya.
Tinanong ko siya, "Paano mo ipapaliwanag 'yan?"
Sabi niya, noong Martes ng gabi na iniulat na nawawala si Eridania,
siya ang nagpapatakbo ng freight elevator
para iakyat at ibaba 'yong construction crew.
Tinulungan daw niya sila sa mga cart na may rebar at framing.
Sabi ko, "32BJ ka. Miyembro ka ng unyon, tama?"
Sabi niya, "Oo."
At ang alam ko, dahil 'yong pamilya ko…
taga-unyon sila, miyembro ng iba-ibang unyon,
alam kong pag inatasan ka sa isang trabaho at gumawa ka ng iba, lagot ka.
Walang ibang dapat hawakan kundi 'yong elevator lever o button.
Sabi ko, "Tinulungan mo sila sa pagsakay at pagbaba ng mga cart?"
Para sa akin, di ko maisip 'yon. Di ako naniwala doon.
Sinubukan kong magmakaawa,
"Kung may ginawa ka sa kaniya, o nasa loob siya ng building,
sabihin mo sa 'min. Kukunin namin siya."
"At baka maibalik natin siya sa pamilya niya."
Nanindigan lang siya na wala siyang ginawa.
Kinausap namin siya nang 14 na oras.
Tinanong namin siya, "Okay lang bang magbigay ka ng DNA mo?"
At pumayag siya.
Nag-swab siya.
Di siya umamin sa anumang krimen o anumang kagaya no'n.
Kaya napilitan kaming pakawalan siya.
Walang ebidensiya para kasuhan siya,
pero ipinaalam ko sa mga supervisor ko na naniniwala kaming
siya ang pangunahing person of interest ngayon.
At sa oras na 'yon, sinimulan naming sundan si Joseph Pabon
at inalam ang kinaroroonan niya
kasi posibleng hawak niya si Eridania sa kung saan.
Puwedeng sa bahay niya.
Puwedeng nasa ibang building o sa ibang lugar.
Naglagay kami ng ilang detective para sundan siya
at para lang alam namin kung nasaan siya.
Gusto naming magkaro'n ng 24-hour surveillance kay Pabon.
Kaya iba-iba 'yong shift namin.
Pag kumanan siya, kakanan ako. Pag kumaliwa siya, kakaliwa ako.
Pag pumasok siya sa kainan, kung nagtagal siya do'n,
may papapasukin kami para masigurong nando'n pa siya,
at di namin sinusubukang di mahalata.
Ayos lang sa amin na malaman niyang sinusundan namin siya.
Parang larong pusa at daga, kami laban sa kaniya.
Di kami magpapatalo.
Ilang araw na namin siyang hinahanap.
Di namin siya makita sa video.
Di namin siya nakitang umalis sa building.
Naghanap kami sa bawat sulok ng building mula taas hanggang baba,
at di namin siya mahanap.
Di ko na maintindihan sa puntong 'to.
Ngayon, di lang kami pinanghihinaan,
pero pinahirap din nito 'yong trabaho namin.
Ibig sabihin, sa halip na sa Two Rector Street lang
gagawin lahat ng imbestigasyon,
naging New York City na.
Lalo lang 'tong lumaki.
Ibig sabihin, mas maraming tao at mas malawak na imbestigasyon.
Dahil puwedeng nariyan lang siya.
Pinalawak namin 'yong video canvass, o surveillance canvass.
Nakita ba namin siyang pumunta sa Trinity Street?
Nakita ba namin siyang naglakad sa Greenwich Street?
Nakita ba namin siyang naglakad sa Rector Street, east o west?
Walang nangyari do'n.
Di 'yon… Di namin siya nakita.
"Bakit di ko sila mahanap? Ano'ng di ko nakikita?"
"Ano'ng di namin nakikita sa kabuuan?"
Ang dami naming nagtatrabaho sa kasong 'to.
Sa paghahanap, may tindahan sa hilaga ng Rector Street,
at nakita namin ang video ni Joseph Pabon noong Martes nang mawala si Eridania.
Nakakuha kami ng kopya ng resibo sa tindahan
kung saan bumili ng alak si Joseph Pabon.
Posibleng nakita siya ni Eridania na umiinom.
Baka nagkaroon ng alitan, at naging pisikal 'to.
"Ay lintik" na sandali ang tawag ko dito.
Parang, "Kailangan kong itago 'to." 'Yon ang reaksiyon.
Pero wala kaming dahilan para arestuhin siya.
Wala pa rin kaming bangkay.
Wala pa rin kaming tunay na krimen.
Susundan lang namin siya gaya ng dati.
NAWAWALA SI ERIDANIA: 3 ARAW
Tinitingnan namin ngayon 'yong mga lugar na puwedeng itapon ang bangkay,
sa halip na kung saan puwedeng tumakbo ang tao.
Naisip naming baka inilagay siya sa isa sa mga basurahan.
At kinuha ng pribadong sanitation company.
Nagpadala kami ng mga detective sa Pennsylvania
para suyurin 'yong lugar kung saan itinatapon 'yong basura nila.
Naghihirap ang kalooban ng pamilya ngayong linggo.
Isang masusing paghahanap ang ginawa ng mga pulis sa isang landfill
sa Pennsylvania kung saan tinatapon ang basura mula sa building.
Di ako makapaniwala.
Di basura ang mama ko.
Iniisip ko lang, "Diyos ko, nandoon ba'ng mama ko?"
Nakakakilabot…
kung may makakagawa no'n sa kaniya.
Sa huli, walang Eridania Rodriguez,
at wala nang ebidensiya
na magagamit namin para hanapin si Eridania Rodriguez.
Sabi nila walang natagpuan doon, kaya nagkaroon ulit ako ng pag-asa.
Di natagpuan ang 46-year-old na si Eridania Rodriguez.
Naniniwala ang pulisya na malamang patay na siya.
Sa ngayon, pinagdadaanan 'to ng pamilya. Naghihintay kami ng sagot.
Naging malaking kuwento 'to.
Pag may malaking kuwento ka, at nagtanong ang press,
sa pulisya, "Ano'ng nangyayari dito?"
Maraming nadidismaya. Sasabihing, "Nasaan ba siya?"
Matindi 'yong pressure.
Napakaraming taong nilagay sa kasong 'to
na di ito puwedeng manatili sa gano'ng level.
Kailangang bumalik ng ibang mga detective sa mga kaso nila.
Kailangang magpatrolya ng mga pulis.
Aalisin na ng departamento 'yong mga tao rito
para gawin 'yong ibang bagay.
Di na namin malutas 'yong kaso,
di rin ito maganda para sa NYPD.
Ngayon, may kaunting pressure na mula sa mga boss namin.
Sabi lang namin, "Shit," alam mo 'yon?
Si Chief Matarazzo, 'yong Chief of Detectives ng Manhattan,
pinatawag niya kaming lahat.
Sa isang punto, lumingon sa 'kin si Chief Matarazzo at sinabing,
"Uy, John. Ano'ng nangyayari?"
Alam mo 'yon, "Ano sa tingin mo? Nasaan siya?"
Humarap ako sa kaniya at sinabing, "Nasa building pa rin siya."
Sabi niya, "Maghanap tayo ulit sa building na 'yon."
NAWAWALA SI ERIDANIA: 4 NA ARAW
Heto na naman. Naghahanap sa gusali.
Di siya umalis sa building na 'to.
"Pasukin n'yo. Alamin n'yo kung saan siya pumunta."
Nagpatawag sila ng sampung sarhento at 100 pulis
para halughugin bawat sulok ng building na 'yon,
bawat floor.
Umaasa kaming lahat.
Maraming oras ang ginugol namin sa pamilya, sa buong kaso.
Kaya gusto naming maging positibo 'yong resulta.
Sa kasamaang palad, di 'yon ang nangyari.
Nakatanggap ako ng tawag mula sa detective sa 9th Precinct.
Sabi niya, "John, nasa 12th floor ako. Kakababa ko lang ng elevator."
"Kailangan mong umakyat dito."
Ginagawa 'yong 12th floor.
Walang pintura 'yong pader, semento lang. Walang Sheetrock, walang furniture.
Pagbaba ko ng elevator,
maaamoy sa floor na 'yon ang kamatayan.
Sabi ng detective, "Tingnan mo sa loob."
At may nakita akong dugo
at mga dumi mula sa aircon duct.
Dumating ang ESU at Crime Scene.
Binuksan namin 'yong aircon duct,
at nandoon siya sa loob.
Ngayon, alam mong may homicide.
'Yong unang paghahanap,
di nagkamali 'yong mga aso sa naamoy nila.
Dumadaan at umaangat 'yong hangin.
Sa pangalawang paghahanap, pinatay 'yong air duct,
at nanatili 'yong hangin kung saan natagpuan si Eridania sa 12th floor.
Sa kasamaang palad, naaagnas na siya,
kaya imposible 'yong pisikal na pagkilala.
Pero maipagpapalagay nating si Eridania 'yon.
Nakagapos siya, nakatali ang mga kamay sa likod, nilagyan ng duct tape ang bibig.
'Yong duct tape, di 'yon tipikal na duct tape.
Para 'tong caution tape. Dilaw at itim.
Nakapagtataka, na 'yong crucifix na suot ni Eridania sa leeg niya,
ay nasa bibig niya.
Maraming taong nag-iisip
na baka may ritwal na layunin 'to.
Pag inisip mong gawin 'yon sa tao, at…
Grabe. Nilagay siya sa aircon duct.
Sino'ng makakaisip gawin 'yong gano'n?
"Gano'n ko siya itatago."
Dumating ang medical examiner para alisin ang bangkay.
Buong araw nang nandito ang mga pulis.
Hinihintay namin kung sino 'yong nahanap nila.
Marami pa rin sa 'ming umaasang di siya 'yon, pero, masama ang kutob ko.
Nahanap na 'yong mama ko.
Natagpuan siya sa vent ng aircon,
nakatali na parang hayop.
Hinahampas ko 'yong mesa sa kusina,
at pinipigilan ako ng mga kapatid ko.
Walang tigil 'yong pag-iyak.
Paano 'to nagawa sa isang taong
walang ginawa kundi alagaan ang ibang tao?
Napakabait niya, mapagmahal.
Laging nagpapasaya sa lahat.
Ano'ng ginawa niya para mangyari 'to sa kaniya?
Nai-imagine ko siyang sumisigaw.
Humihingi ng tulong,
pero sa building na 'yon, sumigaw ka hangga't gusto mo,
di ka maririnig.
Sabi ko, "Makukuha natin ang hustisya para sa nanay mo."
"Dahil hindi deserve ni Eridania 'yong nangyari dito."
Inatasan akong dumalo sa autopsy.
Alam kong anuman ang mahanap do'n ay makakatulong sa kaso.
Una ang dahilan ng pagkamatay, tapos forensic information.
Walang sexual assault.
Walang bakas ng paghampas. Walang pananaksak. Walang tama ng bala.
Walang basag sa bungo.
Buo ang hyoid bone niya.
Di ito ginawa gamit ang tali o anuman.
Dahil sa sikip ng kinalalagyan ni Eridania,
'yong pagkakagapos,
itinulak paharap 'yong ulo niya, at nakababa ang leeg.
Naka-duct tape siya, kaya di siya masyadong makahinga.
Kaya itinuring na homicidal asphyxiation ang sanhi ng pagkamatay.
Buhay siguro siya nang may nag-tape sa kaniya,
binuhat sa sahig,
inilagay siya sa aircon duct, at tinakpan 'to.
Kasi…
Oo, kasi…
Nalungkot ako kasi noong nasa basement ako,
at tumingala ako, tiningnan ko 'yong vent,
at isinigaw ko 'yong pangalan niya, at pinakinggan ko siya.
Siyempre, kung buhay pa siya, di niya kayang…
sumigaw, o sabihin ang pangalan ko,
o humingi ng tulong, dahil…
natatakpan ng caution tape 'yong bibig niya.
Sabi nila, "Wala kang kasalanan. Wag kang mag-isip ng ganiyan."
Pero ilagay mo 'yong sarili mo sa kalagayan ko.
Noong huling nakausap ko 'yong kapatid ko,
nakaramdam siya ng kakaiba.
Sinabi kong bigyan niya ako ng ilang araw para hanapan siya ng ibang trabaho.
Tapos nangyari 'to.
Palagay ko nagkamali ako do'n.
'Yong di ko siya pinatigil magtrabaho
at 'yong di pagsuyod sa 12th floor.
Buti na lang, may person of interest pa kami.
Walang alibi si Joseph Pabon.
Nagtatrabaho siya sa Two Rector Street
no'ng nagtatrabaho si Eridania.
Si Joseph Pabon lang
ang may kalmot sa katawan na di naipaliwanag nang maayos.
Sa autopsy, kumuha sila ng DNA swabs.
Kumuha sila ng mga ginupit na kuko
para makita kung may DNA na di sa biktima.
Ang problema lang,
di 'to gaya ng COVID test na may resulta sa loob ng 15 minuto.
Kailangang hintayin 'yong resulta, at umaasa kaming
makukuha namin 'yong koneksyon sa pagitan ni Joseph Pabon
at ng mga sample ng DNA na kinuha kay Eridania.
Sa pagsisiyasat namin tungkol kay Joseph Pabon,
nakita namin ang ilang kaso ng domestic violence laban sa kababaihan.
Sa isang kaso, pagkatapos nilang mag-away ng ex niya,
kumuha siya ng bowling ball at binasag 'yong bintana ng kotse niya.
Medyo lumakas 'yong hinala naming
posibleng nagwala siya o nagkaroon ng issue
kung saan di siya nakapagpigil kay Eridania.
Sinundan namin siya pagkatapos namin siyang ma-interview
para matiyak na alam namin kung nasaan siya.
Ngayon babantayan talaga namin siya hanggang makuha namin 'yong DNA
na magpapakitang walang dudang siya 'yon.
Malaking problema kung mawala siya,
at lumabas 'yong DNA, at nakawala siya.
Heto ang lalaking posibleng gumawa ng karumal-dumal na krimeng 'to.
Ginapos 'yong babae, sinakal siya.
Pero namumuhay siya nang normal na parang walang ginawa.
Pero isa pang nakakabahala,
kung may history siya ng domestic violence,
baka saktan din niya 'yong bago niyang girlfriend.
SAMPUNG ARAW MATAPOS ANG PAGPATAY KAY ERIDANIA RODRIGUEZ
Noong ika-17 ng Hulyo, nakatanggap ako ng tawag na lumabas na 'yong DNA.
At mukhang si Joseph Pabon nga ang gumawa.
Nang makuha namin ang arrest warrant, tinawagan ko si Al Titus
at sinabing, "Tuloy na. Oras na para arestuhin siya."
Nakatira siya sa Staten Island.
Umalis siya sa main street at pumunta sa isa sa maliliit na kalye.
Pinalibutan namin siya.
Lumabas kami nang may baril
at pinahinto namin 'yong kotse.
No'ng nailabas namin si Pabon at inaresto siya,
nasa kotse rin 'yong girlfriend niya.
Maaaring di niya na-realize agad,
pero siguradong mari-realize niyang,
"Wow, may kasama akong mamamatay-tao." Di ba?
Posibleng naligtas namin siya mula sa pagiging susunod na biktima.
Magandang pagtatapos 'to sa mahaba-habang kaso
na naging daan para mahuli 'yong salarin, na mabuti,
para maalis si Pabon sa kalye.
No'ng matanggap namin 'yong balita
na inaresto nila si Joseph Pabon sa kasong pagpatay,
lahat sumisigaw sa saya at umiiyak,
ako, parang…
Masaya ako, pero…
Pagkatapos naming makausap sa phone 'yong imbestigador,
nagtatanong kami. Gaya ng, "Bakit niya ginawa 'to?"
Isa't kalahating taon ko na siyang katrabaho.
Nag-uusap kami. Lagi niya akong binabati.
Lagi niya akong kinakausap sa front desk, ginagawa niya 'yong trabaho niya.
Wala akong problema sa kaniya.
Wala akong ginawa sa kaniya
para saktan niya 'yong kapatid ko.
Di ko naisip na kaaway ko siya. Katrabaho ko siya.
Isinama siya,
inilagay sa selda ng 1st Precinct detective squad.
Handang-handa ang lahat.
Gusto ko nang umpisahan. Gusto ko siyang tanungin ulit.
Gusto kong aminin niya 'yong ginawa niya.
Personal na 'to sa puntong 'yon.
Sa kasamaang palad, ginamit niya ang karapatang magkaro'n ng abogado,
at di namin siya natanong.
Pero sa paglilitis, nahatulan si Joseph Pabon
ng 25 taon hanggang habambuhay na pagkakulong, at…
'yon ang tadhanang nararapat sa kaniya.
Nang sabihin nilang guilty siya,
naiyak ako.
Naiyak kaming lahat.
Di siya nagsisisi.
Tumatawa siya habang nakatingin sa amin.
Nadurog ang puso ko.
Kinailangan ko ng matinding pagpipigil…
lahat ng lakas ko para di ko siya sugurin.
Gusto ko siyang suntukin sa likod ng ulo niya.
Gusto ko siyang sakalin.
Di sinagot ni Pabon 'yong tanong kung bakit niya ginawa 'to.
Hanggang ngayon, hinihintay pa rin namin 'yong sagot.
Ano 'yong layunin? May ginawa ba 'yong mama ko sa kaniya?
May nasabi ba siya na ikinagalit niya?
Bakit?
Tingin ko, nawala siya sa sarili niya.
Sa tingin ko nagkaroon siya ng isang sandali ng matinding galit.
Gaya ng mga nauna niyang issue sa mga babae.
Ipinaglaban niya ang buhay niya. Alam kong ginawa niya.
Sa mga huling sandali niya, alam kong takot na takot siya.
Pero wala na siya.
Di na siya babalik.
Di pa umuusad 'yong buhay ko.
Nasa kaibuturan ko 'yon.
Hanggang ngayon, di ko pa rin maintindihan 'yong nangyari.
Habambuhay niyang binago 'yong pamilya.
Sa pag-iimbestiga ng kasong 'to,
at 'yong makita sila, 'yong pagdadalamhati nila, at…
lahat ng pinaghirapan namin para mahanap 'yong gumawa nito…
Alam mo 'yon…
Di ko 'to makakalimutan habambuhay.
Noong bata ako, iniisip ko na 'yong NYPD
ang pinakamalaking gang sa New York City.
Pero matapos ko silang makatrabaho nang maraming taon,
na-realize ko na parang pamilya pala 'to.
Di sapat ang pang-unawa sa ginagawa ng mga pulis.
Di sila nananakop.
At di mababangis 'yong mga nasa komunidad
na kailangan naming lusubin.
Ilang taon matapos 'yong paglilitis,
nagretiro ako nang may layuning pagsamahin ang pulis at komunidad.
Mula sa pagiging Detective Titus naging Doctor Titus ako,
nagtuturo sa John Jay College of Criminal Justice…
Ang pag-aresto ay pagtanggal ng kalayaan ng isang tao.
…kasama ang susunod na tagapagpatupad ng batas.
Pakinggan lahat ng katotohanan at ebidensya,
at alamin kung nagkasala o hindi ang isang tao,
di lang base sa itsura nila o sa stereotypical bias na…
Ang layunin ko ay maintindihan n'yo
na maraming magkakaibang pananaw.
Ang ilan ay tulad ng sa 'yo. Ang iba ay ibang-iba sa 'yo.
At pag pumasok ka sa law enforcement, kailangan mong kilalanin 'yon.
Di mo sila puwedeng tratuhin nang iba dahil galing sila sa ibang lugar.
Para maintindihan ng mga estudyante na ito ang mundong pupuntahan nila.
At 'yon ang mahalaga sa 'kin.
Magsikap para sa ikabubuti ng lahat
para maging mas maayos at ligtas ang mundo.
Tingin ko, 'yong survivor guilt noong September 11
ang nag-udyok sa akin na pumunta sa Middle East.
Contractor ako ng Marine Corps.
At sa huling biyahe ko sa Afghanistan,
nakatanggap ako ng tawag na nagsasabing bubuksan nila 'yong kaso ni Howard Pilmar.
Pinatay siya sa opisina.
Wala akong alam na gusto siyang patayin,
na gusto siyang patayin nang gano'n.
Kaunti lang ang mga kasong iniisip ko pa rin dahil di pa nalulutas,
pero 'yong Pilmar case, iniisip ko pa rin makalipas ang ilang taon.
Malapit na kami.
Sa tingin ko, bawat detective ay may kasong di nila nalutas,
tapos 'yon ang nagiging Moby-Dick ng career nila.
Pinatay si Howard na parang baboy sa kulungan,
parang hayop.
Tagapagsalin ng Subtitle: Ivy Grace Quinto