Żydowskie hasło „Proletariusze narodów, łączcie się”
zostanie wyparte przez nasze hasło:
„Robotnicy narodów, rozpoznajcie wspólnego wroga!”.
Hitler nie ukrywał pragnienia, by pozbyć się Żydów z Niemiec.
Koniec lat 30. XX wieku przyniósł wzrost radykalizacji.
Żydzi byli ostro naciskani na porzucenie swoich domów.
Tysiące Żydów osadzono w obozach.
Byli bici, czasami nawet mordowani.
Celem Hitlera i nazistów
było zmuszenie Żydów do opuszczenia kraju.
MAJ 1939
Żydzi z całej Rzeszy upłynniają zbierany od pokoleń majątek
i jadą do portowego Hamburga,
z którego popłyną za ocean w poszukiwaniu nowego życia.
Na pokładzie statku SS St. Louis były setki żydowskich uchodźców.
Mieli wizy na Kubę.
Dla młodych ludzi to była przygoda. Statek był bardzo luksusowy.
PASAŻERKA
Było na nim kino, sala balowa, basen i wiele innych atrakcji.
Było naprawdę przyjemnie.
Wszystko posypało się, gdy dotarliśmy do portu.
W Hawanie poinformowano ich,
że kubański rząd zmienił zdanie i anulował wszystkie wizy.
Utknęli.
Na statek przyjechała policja
oraz służby migracyjne.
Powiedzieli, że dzisiaj nas nie wypuszczą.
Miało być to jutro, ale jutro nigdy nie nadeszło.
Kapitan statku miał nadzieję, że zejdą na ląd w USA,
ale amerykański rząd odmówił.
Statek musiał zawrócić do Niemiec.
Pewien mężczyzna pociął się żyletką.
Był cały we krwi i wskoczył do wody.
Wciągnęli go na tratwę ratunkową,
a on wciąż próbował podciąć sobie żyły.
Nie chciał ratunku.
Goebbels skomentował to w prasie:
„Nikt ich nie chce. My chociaż budujemy im obozy”.
EKSTERMINACJA ŻYDÓW
ZBRODNIE PRZECIWKO LUDZKOŚCI
HITLER I NAZIŚCI: SĄD NAD ZŁEM
PROCESY NORYMBERSKIE 26 LISTOPADA 1945
Uwaga! Trybunał.
Jednym z najbardziej wstrząsających…
ORYGINALNE NAGRANIE AUDIO
…dokumentów przejętych od nazistów
był tak zwany raport Hossbacha.
ASYSTENT OSKARŻYCIELA
Spisano go po konferencji z kanclerzem piątego listopada 1937 roku.
Hitler opisał zgromadzonym osobom
możliwe oraz konieczne plany rozwoju polityki zagranicznej
i poprosił, cytuję,
„aby w razie jego śmierci raport ten został potraktowany
jako jego ostatnia wola”.
Raport obala wszelkie wątpliwości odnośnie do premedytacji nazistów
w zbrodniach przeciwko pokojowi.
Dla oskarżycieli to dowód winy.
Hitler powiedział kilku oskarżonym,
że zamierza anektować Austrię i Czechosłowację.
To jasny dowód spisku.
W tajnym zebraniu z Hitlerem wzięli udział wszyscy generałowie.
Wyjaśnił im, jak widzi najbliższą przyszłość.
Uważał, że wojna jest konieczna dla przetrwania narodu niemieckiego.
Powiedział im: „Musimy zyskać przestrzeń życiową,
bo inaczej odniesiemy porażkę jako ludzie.
Wymrzemy i to zasłużenie”.
Opisywał to niemal jak swoje dziedzictwo.
Mówił swoim potencjalnym następcom, że jeśli kiedyś go zabraknie,
mają zdobyć określone cele terytorialne.
Głównym celem była lebensraum, przestrzeń życiowa dla Niemców.
W jego przemowach wybrzmiewała misja,
która wyraźnie odnosiła się do operacji wojskowej.
Hitler miał za sobą serię ryzykownych decyzji.
Począwszy od 1936 roku,
gdy jego wojska weszły do Nadrenii, a Francja i Brytyjczycy nie zareagowali.
W 1938 roku zajął Austrię.
Powitały go wielkie tłumy. W Wiedniu wyprawiono paradę.
Wtedy skupił się na mniejszości niemieckiej,
która zamieszkiwała tereny na granicy Czechosłowacji i Niemiec,
Kraj Sudetów.
W górskim Kraju Sudetów mieszkały trzy miliony Niemców.
Niemcy chciały ich odzyskać.
Była tam partia nazistowska wspierana przez reżim.
Hitler uznał po prostu, że chce te tereny,
bo zamieszkuje je wielu Niemców.
Hitler stwierdził, że sudeccy Niemcy mają prawo,
by wcielić ich ziemie do Rzeszy.
Zagroził inwazją na Kraj Sudetów.
Wiele osób w Europie stwierdziło,
że nie warto toczyć wojny o coś takiego.
WRZESIEŃ 1938
Pewnego wrześniowego dnia ucałowałem Tess oraz Eileen
i poleciałem do Niemiec.
Hitler nakazał Czechosłowacji przekazanie im Kraju Sudetów.
Żądanie to zgodził się przekazać premier Chamberlain.
William L. Shirer był dziennikarzem, więc pracował nad materiałem.
Rozmawiał też z czeskimi urzędnikami.
Zgadzał się z nimi, że są zdradzani.
Chciał o tym napisać. Był przekonany, że to błąd.
Około 2.00 czekałem już z materiałem i komunikatem rządowym.
Nagle Goebbels i szef nazistowskiego radia
zakazali mi odczytać cokolwiek poza oficjalnym komunikatem.
Cenzura w Rzeszy była bardzo ostra.
Wiele słów było zakazanych.
Działania Rzeszy nie mogły być określane „agresją”.
Nie można było krytykować Hitlera.
To go rozwścieczało.
Miał ograniczone pole do wypowiedzi.
Za minutę lub dwie ma pojawić się Hitler.
Przed chwilą opuścił swoją siedzibę
i jedzie Leipziger Straße w stronę Placu Poczdamskiego.
Przekazałem memorandum
z ostateczną propozycją Niemiec
rządowi brytyjskiemu.
Każde niemieckie terytorium
będzie należeć do Niemiec.
Świat modli się, by spotkanie przyniosło pokój.
Zorganizowano zebranie z Niemcami,
a także z Brytyjczykami, Francuzami i Włochami.
W jego wyniku mocarstwa ustaliły,
że Hitler ma prawo do Kraju Sudetów.
Uznano, że po przejęciu tego terytorium
Hitler nie będzie miał już żadnych powodów do wojny.
Niemcy będą razem, a Hitler nie będzie miał już żądań.
Reakcja aliantów była mieszana.
Z jednej strony czuli ulgę, że uniknięto wojny.
Z drugiej strony czuli wstyd, że zdradzili Czechów.
Hitler balansował na krawędzi wojny,
zmuszając aliantów do ugięcia się.
To koniec.
O godzinie 00.30, pół godziny po północy,
Hitler, Mussolini, Chamberlain oraz Daladier podpisali pakt
przekazujący Kraj Sudetów Niemcom.
Czechosłowacja,
zmuszona do poświęceń dla zachowania pokoju w Europie,
nie miała nic do powiedzenia.
Shirer był w Monachium.
Dostrzegł Hitlera na ulicy
i zobaczył na jego twarzy determinację.
Satysfakcję z kolejnego przejęcia fragmentu obcego kraju.
Hitler minął mnie niczym zdobywca.
Epatował dumą.
Shirer widział na jego twarzy oraz w oczach determinację.
Znów mu się udało. Oszukał Brytyjczyków.
Będzie parł dalej i nikt go nie powstrzyma.
Nie powstrzymali go w Nadrenii ani w Austrii
i nie zrobili tego w Kraju Sudetów.
Trzeciego października
nasz drogi Führer odwiedził niemiecki Kraj Sudetów.
Oddanie Kraju Sudetów Hitlerowi miało liczne konsekwencje,
bo była to bardzo ważna bariera geograficzna w razie inwazji.
Droga do Pragi była otwarta, gdyby Hitler obrałby ją na cel.
Kilka miesięcy po układzie monachijskim
Hitler zajął resztę Czechosłowacji,
mimo że nie mieszkali tam Niemcy.
PRAGA MARZEC 1939
Czesi nie stawiali oporu.
Nie mieli barier obronnych po zajęciu Kraju Sudetów.
Okupacja Pragi wiosną 1939 roku
była pierwszą okupacją obszaru, gdzie nie mieszkali Niemcy.
Hitler uznał przejęcie Kraju Sudetów za symbol słabości Zachodu.
Nie wierzył, że mu się postawią.
Według raportu Hossbacha
nie chodziło o zjednoczenie Niemców, a o zyskanie lebensraum,
przestrzeni życiowej.
PROCESY NORYMBERSKIE 1 KWIETNIA 1946
Czy pamięta pan słowa Hitlera, że o szóstej rano
armia niemiecka zaatakuje Czechosłowację ze wszystkich stron?
ASYSTENT OSKARŻYCIELA
Nie pamiętam dokładnych słów.
Czy pamięta pan słowa Hitlera,
że w ciągu dwóch dni czeska armia przestanie istnieć?
Nie pamiętam takich szczegółów.
Czy odpowie pan jasno na chociaż jedno pytanie?
MINISTER SPRAW ZAGRANICZNYCH
Czy zgodzi się pan, że zagroziliście
inwazją i bombardowaniem Pragi, jeśli nie zgodzą się na żądania?
Jaki mógł być ostrzejszy środek nacisku na Czechosłowację?
Wojna.
A czym było to?
Wiosną 1939 roku pojawiły się kolejne oznaki wojny,
gdy Polacy zrozumieli, że teraz przyszła kolej na nich.
Nie zamierzali iść ścieżką Czechów.
Odmówili wszelkich negocjacji czy oddawania terenów.
Liderzy Polski to wojskowi. Na siłę odpowiadają siłą.
Powiększyli armię.
Dla Brytyjczyków było jasne, że kolejnym krokiem będzie Polska.
Francja oraz Wielka Brytania ostrzegły,
że jeśli Niemcy zaatakują Polskę, wypowiedzą im wojnę.
Zrobili to jednak niechętnie.
Związek Radziecki bacznie obserwował sytuację
po aneksji Austrii, Krajów Sudetów i reszty Czechosłowacji.
Rosnąca potęga Niemiec bardzo niepokoiła Stalina.
Polska mogła być za małą strefą buforową,
jeśli Niemcy zaatakują Polskę, a potem ruszą dalej na wschód.
Stalin był zły, że nie uczestniczył w rozmowach w Monachium
i wykluczono go z konferencji.
Skoro zdradzili Czechosłowację,
to jaką rolę widzieli w Europie dla Związku Radzieckiego?
Hitler szanował Stalina, ale gardził bolszewizmem
i wartościami Związku Radzieckiego.
Stalin gardził zaś ideologią rasową nazistów.
Kraje te były wrogami, ale po konferencji w Monachium
Stalin podwoił wysiłki, by nawiązać relacje z Hitlerem.
W końcu Hitler zgodził się na rozmowy.
Minister spraw zagranicznych ZSRR, Wiaczesław Mołotow,
zaprosił Ribbentropa do Moskwy.
Joachim von Ribbentrop to ciekawa postać.
To przeciętniak, który dotarł na wysokie stanowisko w Rzeszy.
Większość życia sprzedawał szampany,
a potem został ministrem.
Miał znikome doświadczenie dyplomatyczne,
zaś Mołotow był zatwardziałym bolszewikiem.
Spotkali się jako wysłannicy swoich liderów.
Stalin i Mołotow przyjęli mnie
w bardzo przyjazny sposób.
Powiedziałem im,
że Niemcy zrobią wszystko,
by rozwiązać sytuację w Polsce
w pokojowy sposób.
Nie pozostawiłem jednak wątpliwości, że istnieje ryzyko konfliktu.
To oczywiste.
Podczas tego spotkania zawarto pakt Ribbentrop-Mołotow.
Prawdziwa bomba nadeszła z Moskwy.
Stalin i Hitler połączyli siły.
WOJNA PEWNA
Arcywrogowie stali się sojusznikami.
Von Ribbentrop wrócił do Berlina z wieścią o wolnej drodze.
Po powrocie Ribbentropa Hitler wiedział, że dopiął swego.
Świat był w szoku. Każdy miał ich za wrogów.
Nawet ludzie w Rzeszy byli zadziwieni tak nietypowym sojuszem.
Było to sprzeczne z uwagami Hitlera na temat żydowskich bolszewików.
Ale Niemcy poległy w I wojnie światowej,
bo walczyły na dwóch frontach z Rosją oraz z Zachodem.
Hitler znalazł sposób, by tego uniknąć.
Od wieków Niemcy i Rosja
istniały w pokoju i przyjaźni.
Czemu miałoby to być niemożliwe w przyszłości?
Polacy wiedzieli, że czeka ich zagłada.
Kilka dni po zawarciu paktu Hitler rozpoczął mobilizację
przed inwazją na Polskę.
Polskie władze nie komentują ostatnich ruchów Niemiec,
ale według raportów z Warszawy kraj jest gotowy do walk.
W przeddzień wojny zaplanowano operację Himmler.
Wzdłuż granicy przeprowadzono akcje pod fałszywą banderą,
by upozorować, że to Polska zaatakowała Niemców,
więc musieli się oni bronić.
Niemcy upozorowały atak.
Ściągnęli więźniów obozów przebranych za żołnierzy,
po czym ich zabili, by obwinić za to Polskę.
Hitler stwierdził, że to oburzająca prowokacja
i Niemcy muszą odpowiedzieć.
Oczywiście przygotowania do wojny trwały już od dłuższego czasu.
Wieści prosto z Warszawy.
Niemieckie samoloty zbombardowały dworce kolejowe
w trzech polskich miastach.
We wrześniu 1939 roku naziści zaatakowali Polskę.
Mój dziadek i inni dziennikarze zostali zaproszeni do obserwacji,
by wspaniały triumf Niemców poszedł dalej w świat.
We wtorek znalazłem się na wzgórzu w środku miasta
okupowanego od dwóch dni.
Około trzy kilometry na północ trwała krwawa rzeź.
Było słychać ryk niemieckiej artylerii, której Polacy nie mieli,
i odgłos broni maszynowych po obu stronach.
Dźwięk wystrzałów i bomb lotniczych był ogłuszający.
Niemieccy oficerowie nie wykazywali najmniejszych oznak ekscytacji.
Kojarzyli mi się z trenerami drużyn futbolowych,
którzy spokojnie siedzą na ławce, patrząc, jak ich drużyna robi swoje.
Poniżej, na ulicach miasta,
kobiety wraz z dziećmi kłębiły się w małych grupach,
słuchając huku armat i grzechotu karabinów maszynowych.
Ciężko opisać trwogę i cierpienie na oczach starszych kobiet.
To tragedia i groteska.
Groteska, bo obserwujemy mordy niczym zwykły mecz futbolowy,
z wygodnej pozycji trybun.
Atak Niemców był szybki i skuteczny.
Nagle 17 września Polskę zaatakował też Związek Radziecki.
ROSJA DOŁĄCZA DO WOJNY
KOMUNIŚCI W POLSCE
RZĄD UCIEKA
Świat nie wiedział o tajnej umowie,
która była częścią paktu Ribbentrop-Mołotow.
Hitler i Stalin zgodzili się podzielić Polską.
Wyjaśni pan przebieg zdarzeń?
Podczas negocjacji ze Stalinem i Mołotowem
uzgodniliśmy nowy przebieg granic.
W przypadku wybuchu wojny
obowiązywałby jasny podział,
by uniknąć konfliktu
między interesem Niemiec oraz Rosji.
Umowę zawarto w tajnym protokole.
Oskarżyciele z ramienia Sowietów
przebywali na procesie, nie wiedząc o tym protokole.
Ribbentrop wysunął argument,
że jeśli Niemcy są winne zbrodni przeciwko pokojowi,
to Sowieci również.
Ujawnienie tych szczegółów przez samego Ribbentropa
było ważnym momentem procesu.
W ciągu miesiąca Polska przestała istnieć.
Została podzielona między Niemcy i Związek Radziecki.
Polska, która otrzymała od Anglii gwarancję utrzymania granic,
została zmieciona z mapy w 18 dni. Sojusznicy nie dotrzymali gwarancji.
Pierwszy etap wojny dobiegł końca.
Czas na drugi etap.
Wszystkie idee stojące za niemiecką krucjatą rasową,
lebensraum
i brutalnymi wizjami dominacji nad Europą Wschodnią
można znaleźć w Mein Kampf oraz w przemowach Hitlera.
Ale dopiero w Polsce w 1939 r.
naziści mieli szansę, by wprowadzić to w życie.
Niemcy dokonały inwazji militarnej,
ale zaraz za wojskiem wkroczyły Einsatzgruppen,
czyli grupy operacyjne
złożone z Gestapo, SS oraz policji.
Ich zadaniem była eliminacja wrogów politycznych i biologicznych.
I zrobili to.
Jeszcze przed wojną spisano listę 60 000 osób.
Byli na niej polska inteligencja, elity, częściowo również Żydzi,
księża, właściciele ziemscy, profesorowie,
właściciele firm, urzędnicy.
W tej wojnie nie chodziło o podbój kraju.
To miało być unicestwienie narodu.
Po inwazji na Polskę Himmler zyskał jeszcze większą władzę.
Wraz z SS zarządzał czystką Żydów.
Po zajęciu Polski zaostrzono przepisy przeciwko Żydom.
Himmler uznał inwazję na Polskę i wschód
za szansę na utworzenie wielkiego mocarstwa.
Mocarstwa kontrolującego nie tylko ludzi, pracę niewolniczą i obozy,
ale też mocarstwa ekonomicznego, dzięki wszystkim grabieżom.
Niewolnicza praca miała zapewnić zyski.
Takie były plany Himmlera na początku tworzenia mocarstwa.
Naziści mieli pewien problem po inwazji na Polskę,
w której żył największy odsetek Żydów w Europie.
Według nazistów Żydzi byli niebezpieczną rasą,
więc zastanawiali się, co z nimi zrobić.
W ramach środka tymczasowego
postanowili skoncentrować społeczność żydowską w Polsce
na terenie miejskich gett, w których byliby oni zamknięci.
Były to niezbyt duże, przeludnione obszary.
Sprowadzali do nich Żydów z całej Polski.
Żydzi musieli nosić identyfikatory na ubraniach,
Gwiazdę Dawida,
by wszyscy wiedzieli, kto jest Żydem, a kto nie.
To ekstremalna segregacja i izolacja.
Gdy zamieszkaliśmy w getcie…
MIESZKANKA GETTA
…życie było naprawdę trudne.
Musieliśmy wszystko sprzedać.
Ojciec zachorował.
Nie mogliśmy go odpowiednio wyżywić.
Zmarł na zapalenie płuc.
Żydzi oraz Niemcy wciąż nie wiedzieli,
jak to wszystko się skończy.
Naziści chcieli pozbyć się Żydów, ale nie wiedzieli kiedy i jak.
Zależało to od wyniku wojny.
WOJNA!
Jest tylko jeden winny.
LONDYN WRZESIEŃ 1939
Ostatni akt agresji Hitlera to zbrodnia nie tylko przeciw Polsce,
ale i przeciwko całemu światu.
Niedługo po inwazji Niemców do wojny dołączyli Brytyjczycy i Francuzi.
WIELKA BRYTANIA WYPOWIADA WOJNĘ
W 1939 roku
mocarstwa zachodnie zrzuciły maski.
Wypowiedziały Niemcom wojnę.
Odpowiedź może być tylko jedna.
Będziecie mieli wojnę!
Hitler uważał wojnę za główną ludzką aktywność,
motor napędowy historii.
Wojna decyduje o powstaniu i upadku narodów.
Tylko podbój innych narodów zapewni danej rasie prymat.
Wojna nie była nieunikniona, ale pożądana.
Nasi wrogowie przepowiadają upadek Niemiec!
Odpowiedź może być tylko jedna.
Niemcy przetrwają i zwyciężą w tej wojnie!
Francja i Wielka Brytania wypowiedziały wojnę.
I to wszystko.
Postanowiły czekać, prowadząc z Niemcami dziwną wojnę.
Wojnę na siedząco.
Było kilka starć,
ale Brytyjski Korpus Ekspedycyjny oraz większość armii francuskiej
siedziały w oczekiwaniu na rozwój sytuacji.
Nie było planów ataku.
Francuzi zbudowali Linię Maginota.
Do 10 maja 1940 roku działo się bardzo niewiele.
Wtedy Niemcy zaatakowali Holandię, Belgię i Francję.
Po I wojnie światowej Hitler wiedział,
że jeśli ma zdobyć Europę Wschodnią,
najpierw musi zająć się Zachodem.
Pokonać Francję i Niderlandy.
Nie chciał wojny na dwóch frontach.
Chciał mieć pod kontrolą linię brzegową
od północnej Hiszpanii aż po koło podbiegunowe.
Zneutralizowałby Wielką Brytanię
i uniknął ryzyka blokady lub zaatakowania Niemiec.
Gdy armia niemiecka przemieściła się w stronę Kanału La Manche,
oddzieliła siły brytyjskie od armii francuskiej.
Brytyjczycy utknęli w północnej Francji i południowej Belgii.
Wycofali się na wybrzeże do Dunkierki na północy Francji.
DUNKIERKA
W porcie w Dunkierce francuska marynarka utraciła SS Niger,
SS L'Adroit, SS La Bourraque, SS Foudroyant, SS Cyclone i SS Sicoro.
Mimo heroicznej obrony żołnierze są już na krawędzi sił.
Walczą już tylko na morzu.
Brytyjskie i francuskie wojska rozpoczęły ewakuację do Anglii.
Brytyjczycy zaapelowali do wszystkich łodzi,
które mogą pokonać kanał, by przybyły na ratunek.
Niemieckie siły pancerne były wyczerpane.
Od dłuższego czasu walczyły non stop.
Brakowało amunicji i paliwa.
Brytyjczykom udało się ewakuować
olbrzymią większość wojsk z Europy kontynentalnej,
w tym również sporo wojsk francuskich.
Musieli jednak porzucić większość sprzętu ciężkiego.
Nie było to zwycięstwo Brytyjczyków,
nawet jeśli tak opisały to brytyjskie media.
Dźwięki syren nad Paryżem.
Nazistowskie bombowce atakują.
Po ucieczce Brytyjczyków z Dunkierki
we Francji zapanował chaos, rząd był w rozsypce.
Podjęto decyzję o podpisaniu zawieszenia broni z Niemcami.
William L. Shirer przybył z Niemcami do Paryża.
Widział swastykę na wieży Eiffla.
Otrzymał cynk od oficera z dowództwa niemieckiej armii,
że dojdzie do zawieszenia broni.
Francuzi się podadzą.
Hitler chciał przeprowadzić to w tym samym wagonie kolejowym…
22 CZERWCA 1940
…w którym Francuzi wymusili na Niemcach kapitulację w 1918 r.
Wagon znajdował się w muzeum
w miasteczku Compiègne na północ od Paryża.
Shirer pojechał tam autem.
Widział, jak wagon był przygotowywany do wydarzenia.
Było tam tylko dwóch korespondentów zagranicznych.
Współpracownik NBC oraz Shirer.
Dziadek wiedział, że naziści używają sprzętu audio,
więc szukał w lesie inżynierów dźwięku
i podsłuchiwał, by zdobyć materiał.
Pozwolono mu na zdanie relacji
pod warunkiem, że zrobi to w Berlinie
i to dopiero po tym, jak Hitler ogłosi podpisanie rozejmu.
Ktoś w Berlinie się jednak pomylił.
Informacja poszła prosto do Nowego Jorku.
To był największy hit mojego dziadka.
Wyprzedził z tą wieścią Hitlera i cały świat.
Negocjacje rozpoczęły się o 15.30 niemieckiego czasu letniego.
Przez wiązy i sosny przebijało ciepłe, czerwcowe słońce,
zapewniając przyjemny cień na zadrzewionej alei,
gdy pojawił się Hitler ze swoimi pełnomocnikami.
Miał poważną minę, ale w jego kroku było czuć wigor,
gdy po raz pierwszy szedł w stronę wagonu,
w którym w listopadzie 1918 r. przypieczętowano los Niemiec.
Na środku placu znajduje się duża płyta granitowa.
Hitler i jego ludzie powoli do niej podeszli,
po czym przeczytali wyryty na niej napis.
„Tutaj 11 listopada 1918 roku
poległa przestępcza duma Cesarstwa Niemieckiego,
pokonana przez wolnych ludzi, których chciała zniewolić”.
Szukaliśmy emocji na twarzy Hitlera,
ale ich tam nie było.
W staroświeckim, zabytkowym wagonie
właśnie podpisywane jest kolejne zawieszenie broni.
Zaglądając przez okna dostrzegłem, jak Adolf Hitler ustala warunki.
Lider powiedział Francuzom,
że nie wybrał tego miejsca z zemsty,
a w celu naprawy dawnych krzywd.
Co za niezwykła powtórka z przeszłości
w tym pięknym lesie w Compiègne.
Po podpisaniu zawieszenia broni
Hitler wyruszył do budzącego się Paryża.
Było bardzo wcześnie.
Zobaczył wieżę Eiffla, zwiedził Panteon.
Obejrzał kolumnę Vendôme,
wyobrażając sobie siebie jako pogromcę Napoleona.
Nieustannie musiał siebie przekonywać,
że wygrał tę wojnę.
Po czym rozpłynął się we mgle i wrócił do Niemiec.
Niemcy dziękują Führerowi za największy triumf w historii.
Powrót z frontu do stolicy zmienił się w wielką paradę.
LIPIEC 1940
Po triumfalnym powrocie Hitlera z Francji do Berlina
zapanowała atmosfera celebracji.
Wygrali.
Naród niemiecki dowiódł swego charakteru
dzięki żołnierzom na polu bitwy.
W ciągu kilku tygodni pokonali oni głównego wroga militarnego Niemiec.
Niezachwiany pozostaje duch narodu niemieckiego!
Hitler zrealizował wszystkie obietnice.
Gdyby w tamtym momencie przeprowadzono wybory,
odniósłby miażdżące zwycięstwo.
Służby bezpieczeństwa mają problem z napierającym tłumem.
Początkowy sukces bardzo poprawił wizerunek Hitlera.
Niemcy uznali, że to będzie szybka wojna.
Jesteś marzeniem Które uszczęśliwia mnie
Które uszczęśliwia mnie dziś
Jesteś wiatrem Który ciepłem otula mnie
Wzbogaca życie me dziś
Czyż nie wiesz, że jesteś jedyną
Za którą umrzeć mógłbym dziś?
Przyszłość należy do młodych narodów, które rozwiążą te problemy.
Wprowadziliśmy w życie rozwiązania i zobaczymy rezultaty.
Hitler poważnie zastanawiał się nad zaatakowaniem Brytyjczyków.
Zaplanował operację,
która zakładała inwazję wodno-lądową.
Hermann Göring był dowódcą Luftwaffe
i utytułowanym pilotem z I wojny światowej.
Zapewnił, że Niemcy mają lepsze siły powietrzne.
Brytyjczycy mkną w stronę wroga.
W setkach zaciętych walk udaje im się blokować najeźdźców.
Ale polegli.
Królewskie siły powietrzne w nowych myśliwcach spitfire,
bardzo nowoczesnych samolotach,
nie tylko odparły ataki Luftwaffe,
ale też zadały Niemcom znacznie zniszczenia.
140 ZNISZCZONYCH
Potem Niemcy rozpoczęli Blitz, bombardowanie Londynu i innych miast.
Z Londynu ewakuowano wszystkie dzieci.
Brytyjczycy zmobilizowali się przeciwko Niemcom.
Nigdy w historii cały naród nie wykazał się tak wielką odwagą.
Tak, Anglia da radę!
Z niemieckiej perspektywy
inwazja na Wielką Brytanię wydawała się niemożliwa.
Jaki mógł być więc kolejny cel?
Po objęciu władzy Hitler zapowiadał reformę gospodarki.
Zaczął jednak od pewnego oszustwa.
Zorganizował gospodarkę, która pozornie wskazywała na dobrobyt,
ale uzyskał to za pomocą pożyczek i dodruku pieniądza.
Jeszcze przed wojną Hitler wiedział, że aby spłacić te pożyczki,
będzie musiał kraść i grabić.
Planował oczywiście wykorzystać zasoby naturalne podbitych krajów.
Chciał też wykorzystać pracę obywateli podbitych narodów.
Pracowaliby dla niego za darmo, więc nie musiałby płacić Niemcom.
Dekret Führera i kanclerza Rzeszy
dotyczący administrowania okupowaną Polską
z dnia 12 października 1939 roku.
Żydowscy obywatele narodu niemieckiego
będą bezzwłocznie zmuszeni do pracy.
Polskę okupowano jako kolonię, a nie wcielono do Rzeszy.
Nazwano ją Generalnym Gubernatorstwem.
Nadzorował ją cywilny lider partii nazistowskiej,
Hans Frank.
Jego rolą było kontrolowanie Polaków.
Powstrzymanie ich przed rebelią lub utworzeniem własnego rządu.
Polaków uznawano za obywateli gorszego sortu,
których można zmusić do niewolniczej uległości.
MINISTER RZESZY
Proszę się przedstawić.
Hans Frank.
ORYGINALNE NAGRANIE AUDIO
OBROŃCA
Czy Hitler wydał świadkowi jakiekolwiek instrukcje,
w jaki sposób zarządzać Generalnym Gubernatorstwem?
Kazał mi dopilnować, by na tych zdegradowanych obszarach
znów zapanował porządek.
Czy samodzielnie wprowadził pan prasę przymusową w GG?
Pracę przymusową wprowadziłem jednym z pierwszych dekretów,
ale dotyczyła ona wyłącznie pracy na terenie kraju
wynikającej ze zniszczeń spowodowanych wojną
i pracy koniecznej do funkcjonowania kraju.
NAZIŚCI UWIĘZILI PONAD 12 MLN OSÓB W CAŁEJ EUROPIE.
WIELE NIEMIECKICH FIRM, M.IN. MERCEDES-BENZ, BOSCH,
HUGO BOSS I VOLKSWAGEN, CZERPAŁO KORZYŚCI Z PRACY NIEWOLNICZEJ.
Zeznał świadek, że działał dla dobra
ludności Generalnego Gubernatorstwa.
Jest pan jednak oskarżony
w związku z serią zapisków w pana własnym dzienniku.
Zdają się one temu przeczyć.
Jak pan to wyjaśni?
CYTATY Z DZIENNIKA HANSA FRANKA
Wszystkie dzienniki są zapisane w języku niemieckim.
KWESTIĘ ŻYDÓW NALEŻY ZAŁATWIĆ RAZ NA ZAWSZE
Sąd może je przedstawić na prośbę oskarżonego.
W chaosie państwa w ogniu,
w środku walk na śmierć i życie,
takie słowa mogą paść łatwo.
Niektóre są straszne.
Przyznaję, że wiele z nich bardzo mnie zszokowało.
Hans Frank wyrzekł się odpowiedzialności.
Twierdził, że jako cywilny gubernator okupowanej Polski
nie odegrał żadnej znacznej roli.
Jednak to on zarządzał utworzeniem gett,
w których panowały głodowe warunki i zmuszano ludzi do pracy.
Sama forma getta od początku była rozumiana jako forma morderstwa.
Żydzi mieli w nich zginąć w bardzo krótkim czasie.
Zimą przełomu lat 1940 i 1941
Hitler wygrał już wojnę na zachodzie,
pomijając Wielką Brytanię.
Francja upadła.
Sowieci najechali i anektowali kraje bałtyckie:
Łotwę, Litwę i Estonię.
Wtedy Hitler lub Ribbentrop skontaktowali się ze Stalinem
i zaprosili Mołotowa na rozmowy do Niemiec.
Wizyta Mołotowa w Berlinie odbyła się w listopadzie 1940 r.
Mołotow dotarł do Berlina w ciemny, deszczowy dzień.
Przyjęto go sztywno i oficjalnie.
Od ponad roku, gdy Ribbentrop podpisał pakt,
który połączył największych wrogów na ziemi,
krążyły plotki o wizycie bolszewika numer dwa.
Stawką był podział Europy Wschodniej.
Między Sowietami a Niemcami rosło napięcie
w kwestii losu krajów bałtyckich i Bałkanów.
Mołotow przekazał szereg pytań od Stalina.
Jak Hitler wyobraża sobie przyszłą Europę?
Czemu Niemcy wysłały wojska do Finlandii?
Z jakiego powodu tam są?
Naciskał Ribbentropa i Hitlera, by odpowiedzieli na te pytania.
Pierwsze rozmowy w 1939 r. poszły świetnie,
jednak podczas drugiej rundy rozmów
na powierzchnię wróciły dawne konflikty.
Hitler przekonywał Mołotowa,
że wkrótce wygra wojnę z Wielką Brytanią.
Ale już drugiego dnia
negocjacje przerwano
z powodu brytyjskich bombowców nad Berlinem.
Brytyjczycy nadlecieli wieczorem.
Niedługo po 21.00 zaczęły wyć syreny.
Wkrótce dało się usłyszeć huk armat przeciwlotniczych
i warkot przelatujących bombowców.
Spotkanie z Mołotowem okazało się kompromitacją.
Hermann Göring zapewnił,
że zachodnie myśliwce nie dotrą nad Berlin.
Ribbentrop dalej zapewniał, że wkrótce pokonają Brytyjczyków,
na co Mołotow odparł: „Zatem czemu siedzimy w bunkrze?”.
Mołotow opuścił Berlin i niedługo potem
Hitler zaczął tworzyć plany podbicia Związku Radzieckiego.
Hitler chciał stworzyć na wschodzie przestrzeń życiową dla Niemców.
Atak na ZSRR był nieunikniony.
Chodziło tylko o moment.
GRUDZIEŃ 1940
William L. Shirer znalazł się pod ścianą.
Cenzura była za duża.
Do tego Brytyjczycy bombardowali Berlin i inne miasta.
Bywały noce,
gdy wszędzie ciskały odłamki, a on ukrywał się po parkingach.
Tego było za dużo.
Jesienią zaczął obawiać się aresztowania.
Chciał zabrać ze sobą dzienniki.
Powinien je zniszczyć, żeby nie ryzykować,
ale nie chciał.
Były to zbyt cenne informacje.
Obserwacje, których nie mógł przekazać na antenie radia.
Przez wiele tygodni zastanawiałem się, jak wywieźć dzienniki z Berlina.
Czasami wydawało mi się, że muszę je zniszczyć.
Gdyby Gestapo odkryło ich treść, skończyłbym na stryczku.
Pragnąłem jednak je zachować.
Nagle wpadłem na rozwiązanie.
Ryzykowne, ale warte próby.
Ukryłem dzienniki w dwóch dużych walizkach.
Przykryłem je tekstami audycji,
które zostały opieczętowane przez cenzorów wojskowych i cywilnych
jako „zatwierdzone”.
Na wierzchu położyłem kilka losowych map wojskowych.
Przykrył dzienniki notatkami, które zostały zatwierdzone przez cenzurę.
To miało odwrócić od nich uwagę.
Na górze położył mapy wojskowe.
Liczył, że zabiorą je i nie będą szukać dalej.
Poszedł do siedziby Gestapo.
Otworzyli walizkę i zobaczyli mapy. Zabrali je.
Był przerażony.
Jeden z nich spytał: „Co jeszcze masz?”,
kładąc łapę na stercie papierów.
Odparłem: „Notatki do audycji.
Każda strona jest zatwierdzona przez armię oraz dwa ministerstwa”.
Mężczyźni sprawdzili stemple. Byli pod wrażeniem.
Zaczęli grzebać głębiej w walizce.
Dzienniki były blisko.
Żałowałem, że tam poszedłem.
Zacząłem się pocić.
Wplątałem się w to niczym największy głupiec.
Jeden z urzędników spytał: „Podróżowałeś z armią?”.
Odparłem: „Aż do Paryża i rozejmu w Compiègne.
Historyczne chwile”.
To ich przekonało.
„Okay”, powiedział jeden z nich, dumny ze znajomości tego słowa.
I bez słowa oznaczył walizki.
Byłem wolny.
William L. Shirer, korespondent CBS, który niedawno wrócił z Berlina.
Panie Shirer.
Naziści i Sowieci rozpoczęli walki na 3000-kilometrowym froncie
od Oceanu Arktycznego po Morze Czarne.
ZSRR CZERWIEC 1941
Niemcy uderzyli dziś w byłego sojusznika
z taką samą siłą, z jaką rok temu zaatakowali Zachód.
Niemcy zaatakowali ZSRR 22 czerwca 1941 roku.
Armia nazistów liczyła ponad trzy miliony żołnierzy.
Mieli około 3000 czołgów,
600 000 koni i niemal 3000 samolotów.
Ruszyli na front w wielu miejscach,
od Bałtyku po Morze Czarne.
Operację nazwano „Barbarossa” po średniowiecznym cesarzu niemieckim,
który był dla nazistów legendą.
Armia Czerwona miała dwa i pół miliona żołnierzy
i sporą artylerię.
Była to największa w historii konfrontacja militarna.
Po rozpoczęciu operacji „Barbarossa”
Hitler przeniósł siedzibę wojska
w podmokłe tereny południowych Prus Wschodnich,
w region Mazur.
WILCZY SZANIEC
Wilczy Szaniec to sieć podziemnych bunkrów,
sal konferencyjnych i jadalni.
Było to bardzo odosobnione, odludne
i nieprzyjemne miejsce o okropnym klimacie.
Latem pełne komarów i robaków, zaś zimą bardzo mroźne.
Hitler zamierzał z niego zarządzać kilkutygodniową kampanią.
Był przekonany, że ZSRR upadnie w przeciągu tygodni.
Hitler powiedział generałom,
że nie będzie to wojna konwencjonalna.
Nie będą walczyć tak jak na Zachodzie.
Miała być to kulminacja wojny rasowej o lebensraum.
To miała być brutalna operacja.
Całkowicie bezlitosna.
To była wojna przeciwko militarnym i rasowym wrogom Niemiec.
Ludobójstwo.
Hitler, ogarnięty obłędem zdobywca,
zwrócił się przeciw sojusznikowi, Związkowi Radzieckiemu.
To był jego upadek.
Od tego momentu droga Hitlera wiodła już tylko w stronę zagłady.
Był to krwawy koszmar, jakiego historia jeszcze nie widziała.
Napisy: Krzysztof Zając